ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਤॄਣਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯਞ੍ਚ ਲੋਕਪਾਲਤ੍ਵਮੇਵ ਚ। ਮਨੁਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੨.

ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ; ਮਨੂ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸਾਵਰਣੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਬਣਿਆ।

ਭਾਵ੍ਯਸੌ ਨਾਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਨੁਃ ਸਾਵਰ੍ਣਿਕੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਮੇਰੁਪृष੍ਠੇ ਸੁਰਮ੍ਯੇ ਵੈ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਚਰਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੨੨.

ਉਹ ਮਨੂ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਵਰਣੀ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਰਹਤ੍ਵਂ ਸ ਤੁ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍। ਤ੍ਵष੍ਟਾऽਨੁ ਤੇਨ ਰੂਪੇਣ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਕ੍ਰਮਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਮਹਾऽਪ੍ਰਤਿਹਤਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦਾਨਵ ਪ੍ਰਤਿਵਾਰਣੇ ।। ੨੨.

ਉਥੇ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਗਿਆ; ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਸੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਰੋਕ ਬਣਿਆ।

ਯਵੀਯਸੀ ਤਯੋਰ੍ਯਾ ਤੁ ਯਮੁਨਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਅਭਵਤ੍ ਸਾ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਮੁਨਾ ਲੋਕਭਾਵਿਨੀ ।। ੨੨.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਮੁਨਾ ਬਣੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਗੋ ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍। ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਹ ।। ੨੨.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੁਣ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ—ਮਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ।

ਇਦਂ ਤੁ ਜਨ੍ਮ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ਵਾ ਪਠੇਤ ਵਾ। ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਨ੍ਤੁ ਮਹੌਜਸਾਮ੍। ਆਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਚ ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੨੨.

ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਦੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਬਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਕਮਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਤਤੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇऽਤੀਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇ ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ। ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਮਹਤੇ ਪृਥਿਵੀਰਾਜ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ ।। ੨੩.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਗਦੀ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਤਸ੍ਯ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੨੩.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯੇਹ ਸਰ੍ਗਮਾਦਾਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਮਨੋਃ ਪ੍ਰਥਮਜਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਨਵਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਮਾਃ ।। ੨੩.

ਮਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ, ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰ੍ਨਹੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਧृष੍ਟਃ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰੇਵ ਚ। ਨਰਿष੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਰ੍ਨਾਭਾਗੋऽਰਿष੍ਟ ਏਵ ਚ। ਕਰੂषਸ਼੍ਚ ਪृषਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਵੈਤੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੨੩.

ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਨਹੁਸ਼, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਸ਼ਰਿਆਤੀ, ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ, ਨਾਭਾਗ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਕਰੂਸ਼ ਤੇ ਪૃਸ਼ਧ੍ਰ—ਇਹ ਨੌਂ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁ ਮਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੋਦਿਤਸ੍ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ। ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ਕਾਮਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ।। ੨੩.

ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਕਸਾਉਣ ਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।

ਅਥਾਕਰੋਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਪਰਾਮਿष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਮਨੁਰਾਹੁਤਿਮਾਵਪਤ੍ ।। ੨੩.

ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਨੇ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ।

ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ। ਦਿਵ੍ਯਸਨ੍ਨਹਨਾ ਚੈਵ ਇਡਾ ਜਜ੍ਞੇ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੨੩.

ਉਥੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਕਵਚ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਕ ਇਲਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲੇਤ੍ਯਥ ਹੋਵਾਚ ਮਨੁਰ੍ਦ੍ਦਣ੍ਡਧਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਅਨੁਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਤਮਿਲਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੨੩.

ਫਿਰ, ਦੰਡ ਧਾਰੀ ਮਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ।" ਪਰ ਇਲਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਾਚ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਦਤਾਂ ਵਰ ।। ੨੩.

"ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।"

ਤਯੋਃ ਸਕਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਨੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹਤੋऽਵਧੀਤ੍। ਸੈਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਦੇਵੀ ਤਯੋਰਨ੍ਤਿਕਮਾਗਮਤ੍ ।। ੨੩.

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।

ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਤਿਕਂ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਂਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਵਯੋਰ੍ਜਾਤਾ ਦੇਵੌ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਚ ।। ੨੩.

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"

ਮਨੁਨੈਵਾਹਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਮਾਮਿਤਿ। ਤਥਾ ਤੁ ਵਦਤੀਂ ਸਾਧ੍ਵੀਮਿਡਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੩.

"ਮਨੂ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ।'" ਜਦ ਉਹ ਸੁਧਵਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਦੇਵੌ ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾਵਿਦਂ ਵਚਨਮੂਚਤੁਃ । ਅਨੇਨ ਤਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਦਮੇਨ ਚ ।। ੨੩.

ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਇਹ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਸਯਮ, ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ—"

ਸਤ੍ਯੇਨ ਚੈਵ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਪ੍ਰੀਤੌ ਸ੍ਵੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਆਵਯੋਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਕਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਸਿ ।। ੨੩.

"ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸਚਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।"

ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ। ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਿਯੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼ੀਲੋ ਮਨੋਰ੍ਵਂਸ਼ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੨੩.

"ਉਹ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।"

ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਾ ਤੁ ਦੇਵੀ ਵਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨੩.

ਉਹ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ, ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਵਰਤਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।

ਬੁਧੇਨਾਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੈਥੁਨਾਯੋਪਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ। ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਬੁਧਾਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾ ਐਲੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਰੂਰਵਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਸੱਦੀ ਗਈ। ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਤੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਐਲ ਵੰਸ਼ੀ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ।

ਬੁਧਾਤ੍ ਸਾ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪੁਨਰਾਗਤਾ। ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਦਾਯਾਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਤੋਂ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈ। ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ ਹੋਏ।

ਉਤ੍ਕਲਸ਼੍ਚ ਗਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਉਤ੍ਕਲਸ੍ਯੋਤ੍ਕਲਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਮ੍ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਾਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਗਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਯਾ ਪੁਰੀ ।। ੨੩.

ਉਹ ਉਤਕਲ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਤਕਲ ਦਾ ਰਾਜ ਉਤਕਲ ਸੀ, ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੀ, ਤੇ ਗਯਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦੀ ਗਯਾ ਨਗਰੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵਿਸृष੍ਟੇ ਮਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਃ। ਦਸ਼ਧਾ ਤਦ੍ਦਧਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਕਰੋਤ੍ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ।। ੨੩.

ਜਦ ਮਨੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰੇਵ ਦਾਯਾਦਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ ਦਸ਼ ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਕਨ੍ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨੈਨਂ ਭਾਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੩.

ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਹੀ ਦੱਸ ਵਾਰਸ ਪਾਏ; ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ।

ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਚ੍ਚਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੩.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰੀ ਬਣੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਧਰਮ ਰਾਜ ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਤ੍ ਪੁਰੂਰਵਸੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਰਾष੍ਠ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਮਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪੁਨਃ ।। ੨੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਰਾਜ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ—ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਫਿਰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।