ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤ੍ਵਯੇਹ ਭਵਨੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਯਾ। ਇਮੌ ਚ ਬਾਲਕੌ ਮਹ੍ਯਂ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ।। ੨੨.

'ਤੂੰ ਇੱਥੇ, ਮੇਰੀ ਥਾਂ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹੀਂ। ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ।'

ਭਰ੍ਤ੍ਰੇ ਵੈ ਨੈਵਮਾਖ੍ਯੇਯਮਿਦਂ ਭਗਵਤੇ ਤ੍ਵਯਾ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸਂਜ੍ਞਾਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੀ ਤੁ ਸਾ ।। ੨੨.

'ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਦੱਸੀਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਔਰਤ ਨੇ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਆਕਾਸ਼ਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਦੇਵਿ ਆਸ਼ਯਂ ਨੈਵ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਆਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਤਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍ ।। ੨੨.

'ਦੇਵੀ, ਅਸਮਾਨ ਫੜ ਕੇ ਕੋਈ ਮਨਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਜਾ, ਦੇਵੀ।'

ਸਮਾਧਾਯ ਚ ਤਾਂ ਸਂਜ੍ਞਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਯਾ ਚ ਸਾ। ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਸਮੀਪਮਗਮਦ੍ਵ੍ਰੀਡਿਤੇਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।। ੨੨.

ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਸੰਜਨਾ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਆਖੀ ਗਈ, ਸ਼ਰਮੀਂਦੀ ਹੋ ਕੇ ਤਵਸ਼ਟਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।

ਪਿਤਾ ਤਾਮਾਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਂਜ੍ਞਾਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਭਰ੍ਤੁਃ ਸਮੀਪਂ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਜੁਗੁਪ੍ਸ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਸਦੇ ਪਿਉ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਨਾ ਸਮਝ।'

ਸੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਵਰ੍षਾਣਾਨ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਵਸਤਿ ਸ੍ਮ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ ।। ੨੨.

ਪਿਉ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ।

ਭਰ੍ਤੁਃ ਸਮੀਪਂ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਅਗਮਦ੍ਵਡਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਰੂਪਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਸਾ ਕੁਰੂਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਤृਣਾਨ੍ਯਥ ਚਚਾਰ ਸਾ ।। ੨੨.

ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੀ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਉਥੇ ਘਾਹ ਚਰੀ।

ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਨ੍ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਾਯਾਂ ਸਂਜ੍ਞੇਯਮਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਵਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸੌ ।। ੨੨.

ਦੂਜੀ ਸੰਜਨਾ ਤੋਂ, ਇਹ ਸਮਝੋ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਪੂਰ੍ਵਜਸ੍ਯ ਮਨੋਸ੍ਤੁਲ੍ਯੌ ਸਾਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਤੁ ਤੌ ਪ੍ਰਭੂ । ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਂ ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਮੇਵ ਚ ।। ੨੨.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿੱਖ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਸੀ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮ।

ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ ਮਨੁਃ ਸੋऽਪਿ ਸਾਵਰ੍ਣਿਰ੍ਵੈਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਸ਼੍ਰੁਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਗ੍ਰਹੋ ਵੈ ਯਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਃ ।। ੨੨.

ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵ ਹੀ ਮਨੂ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਵਰਣੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਨੋ।

ਮਨੁਰੇਵਾਭਵਤ੍ਸੋ ਵੈ ਸਾਵਰ੍ਣ੍ਯ ਇਤਿ ਬੁਧ੍ਯਤੇ। ਸਂਜ੍ਞਾ ਤੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵੀ ਸਾ ਵੈ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਤਦਾ ।। ੨੨.

ਉਹ ਮਨੂ ਹੀ ਸਾਵਰਣੀ ਹੋਇਆ। ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਮੋਹ ਦਿਖਾਇਆ।

ਚਕਾਰਾਭ੍ਯਧਿਕਂ ਸ੍ਨੇਹਂ ਨ ਤਥਾ ਪੂਰ੍ਵਜੇषੁ ਵੈ। ਮਨੁਸ੍ਤਚ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਮਸ੍ਤਦ੍ਵੈ ਨ ਚਾਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ ।। ੨੨.

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਮੋਹ ਕੀਤਾ। ਮਨੂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਪਰ ਯਮ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸਹਿਆ।

ਬਹੁਸ਼ੋ ਯਸ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯਾਦਤਿਦੁਃਖਿਤਃ। ਤਾਂ ਵੈ ਰੋषਾਚ੍ਚ ਬਾਲ੍ਯਾਚ੍ਚ ਭਾਵਿਨੋऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਵੈ ਬਲਾਤ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੌਤ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਝਿੜਿਆ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਗੁੱਸੇ, ਬਚਪਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲੇਖ ਕਰਕੇ—

ਪਦਾ ਸਨ੍ਤਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਤੋ ਯਮਃ। ਸਾ ਸ਼ਸ਼ਾਵ ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਸਵਰ੍ਣਾ ਜਨਨੀ ਯਮਮ੍ ।। ੨੨.

ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਣਾ ਮਾਂ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਪਦਾ ਤਰ੍ਜਯਸੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਿਤृਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵੈष ਚਰਣਃ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੨.

'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੀ ਮਾਣਯੋਗ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੈਰ ਜ਼ਰੂਰ ਢੱਲ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'

ਯਮਸ੍ਤੁ ਤੇਨ ਸ਼ਾਪੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਪੀਡਿਤਮਾਨਸਃ। ਮਨੁਨਾ ਸਹ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤੁਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।। ੨੨.

ਯਮ, ਜੋ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਮਨੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।

ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ਾਪਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸਂਜ੍ਞਾਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ। ਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਮੋਹਾਨ੍ਮਾਂ ਭਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨.

ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਚਾਹੇ ਬਚਪਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਮੋਹ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹਾਂ।

ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਹਮਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇਸ਼ ਜਨਨ੍ਯਾ ਤਪਤਾਂ ਵਰ। ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਨਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਹ੍ਯੇਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍ ।। ੨੨.

ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੁੱਖੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ।

ਵਿਵਸ੍ਵਾਨੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਯਮਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵੈ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਦ੍ਭਵਿष੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍ ।। ੨੨.

ਫਿਰ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਯਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'

ਯੇਨ ਤ੍ਵਾਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍। ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਿਥ੍ਯਾ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਸ੍ਤਵ ।। ੨੨.

ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਕृਮਯੋ ਮਾਂਸਮਾਦਾਯ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੁ ਮਹੀਂ ਤਵ। ਤਤਃ ਪਾਦਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪੁਨਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਸੁਖਮ੍ ।। ੨੨.

ਕੀੜੇ ਤੇਰਾ ਮਾਸ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਣਗੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

ਕृਤਮੇਵਂ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਮਾਤੁਸ੍ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਪਰਿਹਾਰੇਣ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਰਾਤਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੨੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਸ਼ਾਪ ਦੂਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵੀ ਬਚ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਨਯੇषੁ ਵੈ। ਤੁਲ੍ਯੇष੍ਵਪ੍ਯਧਿਕਃ ਸ੍ਨੇਹ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੨੨.

ਪਰ ਆਦਿਤ ਨੇ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਜਦ ਤੇਰੇ ਸਭ ਬੱਚੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਕ ਵਲੋਂ ਹੀ ਵਧ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?'

ਸਾ ਤਤ੍ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੀ ਵੈ ਨਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ। ਆਤ੍ਮਨਾ ਸ ਸਮਾਧਾਯ ਯੋਗਨ੍ਤਥ੍ਯਮਪਸ਼੍ਯਤ ।। ੨੨.

ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦੱਸਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੱਚਾਈ ਵੇਖ ਲਈ।

ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਕਾਮੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਾਸ਼ਾਯ ਕੁਪਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ।। ੨੨.

ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿਵਸ੍ਵਾਨਥ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾਰਮਭ੍ਯਯਾਤ੍। ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤੁ ਤਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍ ।। ੨੨.

ਫਿਰ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਤੇ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧੁਕਾਮਂ ਰੋषੇਣ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਵੈ ਸ਼ਨੈਃ। ਤਵਾਤਿਤੇਜਸਾ ਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਰੂਪਂ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ ।। ੨੨.

ਉਹਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਇਆ, 'ਤੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।'

ਅਸਹਨ੍ਤੀ ਤੁ ਤਤ੍ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਨੇ ਚਰਤਿ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ। ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਤਾਂ ਭਵਾਨਦ੍ਯ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭਚਾਰਿਣੀਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਸੰਜਨਾ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।

ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾਂ ਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗੋਪਤੇ। ਅਨੁਕੂਲਂ ਭਵੇਦੇਵਂ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਮਯੋ ਮਤਃ ।। ੨੨.

ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸਲਾਹਯੋਗ ਹੈ, ਜੋਗ ਅਪਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਗੋਪਾਲ, ਜੇ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ।