ਉਪਕ੍ਰੀਡੈਰ੍ਵ੍ਵਿਮਾਨੈਸ੍ਤੁ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਂ ਦृਢਵ੍ਰਤਮ੍। ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਤਂ ਸਦਾ ।। ੧੯.
ਖੇਡਾਂ, ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪੱਕੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤृਭਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਵਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਰ੍ਚਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਸਦਾ ।। ੧੯.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧਾ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤॄਦੇਵਾ ਮਘਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਸ੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੧੯.
ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਰ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਿਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਘਾਂ ਵੈ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ । ਪਿਤॄਦੈਵਤਭਕ੍ਤਾ ਯੇ ਤੇऽਪਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।। ੧੯.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ।। ਯਮਸ੍ਤੁ ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ਼ਸ਼(ਸ਼ਿਵ)ਬਿਨ੍ਦਵੇ। ਤਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇषੁ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ ।। ੨੦.
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਯਮ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ਰਾਧਾਂ ਸ਼ਿਵ (ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ) ਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਃ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗੇ ਕਰੋਤਿ ਸਤਤਂ ਨਰਃ। ਅਗ੍ਨੀਨਾਧਾਯ ਸਾਪਤ੍ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਸ ਗਤਜ੍ਵਰਃ ।। ੨੦.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਕਾਮੋ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਂ ਸੌਮ੍ਯੇਨੌਜਸ੍ਵਿਤਾ ਭਵੇਤ੍ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਤੁ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਾਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੨੦.
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ ਤਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਭਾਗੀ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਵਸੌ। ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਕੀਰ੍ਣਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਾਕੁਲਃ ।। ੨੦.
ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟਿਕਾਮਃ ਪੁਨਸ੍ਤਿष੍ਯੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮਾਨਵਃ। ਆਸ਼੍ਲੇषਾਸੁ ਪਿਤॄਨਾਰ੍ਚ੍ਯ ਵੀਰਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.
ਜੋ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ; ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭਵਤਿ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਮਘਾਸੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰਨ੍। ਫਲ੍ਗੁਨੀषੁ ਪਿਤॄਨਾਰ੍ਚ੍ਯ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ ।। ੨੦.
ਜੋ ਮਘਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਸ਼ੀਲਃ ਸਾਪਤ੍ਯ ਉਤ੍ਤਰਾਸੁ ਕਰੋਤਿ ਯਃ। ਸ ਸਤ੍ਸੁ ਮੁਖ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਹਸ੍ਤੇ ਯਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੨੦.
ਜੋ ਉੱਤਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਹਸਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਚੈਵ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਰੂਪਵਤਃ ਸੁਤਾਨ੍। ਸ੍ਵਾਤਿਨਾ ਚੈਵ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਁਲ੍ਲਾਭਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.
ਜੋ ਚਿਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੀਹੇਤ ਮਾਨਵਃ। ਅਨੁਰਾਧਾਸੁ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਾਣੋ ਨਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ ।। ੨੦.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ; ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਚੱਕਰ (ਉੱਨਤੀ) ਚਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਧਿਪਤ੍ਯਂ ਲਭੇਚ੍ਛ੍ਰੈष੍ਠ੍ਯਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਯਾਂ ਸਤਤਂ ਤੁ ਯਃ। ਮੂਲੇਨਾਰੋਗ੍ਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਆषਾਢਾਸੁ ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੨੦.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਢਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਆषਾਢਾਭਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਭਿਰ੍ਵੀਤਸ਼ੋਕੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਸ਼੍ਰਵਣਾਯਾਂ ਸੁਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਰੁਯਾਤ੍ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।। ੨੦.
ਉੱਤਰਾਅਾੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਭਾਗ੍ਵੈ ਧਨਿष੍ਠਾਸੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਵਿਪੁਲਂ ਧਨਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਭਿਜਿਤਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇऽਜਾਵਿਕਂ ਫਲਮ੍ ।। ੨੦.
ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਜਾਵਿਕ ਮਾਰਗ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਵਾਰੁਣੇ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ ਭਿषਕ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦੇ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇऽਜਾਵਿਕਂ ਫਲਮ੍ ।। ੨੦.
ਵਾਰੁਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਵ ਪ੍ਰੋਠਪਦਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਜਾਵਿਕ ਮਾਰਗ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਾਸ੍ਵਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵਿਨ੍ਦੇਦ੍ਘਾ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਬਹੁਰੂਪਕृਤਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਵਿਨ੍ਦੇਤ੍ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਂਸ੍ਤੁ ਰੇਵਤੀਮ੍। ਅਸ਼੍ਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵਾਸ਼੍ਵਿਨੀਯੁਕ੍ਤੋ ਭਰਣ੍ਯਾਮਾਯੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੦.
ਉੱਤਰੀਆਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਭਰਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਮਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਿਧਿਂ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਞ੍ਛਸ਼ਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍। ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਤੁ ਲੇਭੇ ਸ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਲਬ੍ਧਾ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਤਮ੍ ।। ੨੦.
ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ੇषੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਫਲਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਂਯੁਰੁਵਾਚ।। ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਧਿਨੋਤਿ ਵਦਤਾਂ ਵਰ । ਕਿਂ ਹਿ ਸ੍ਵਿਚ੍ਚਿਰਰਾਤ੍ਰਾਯ ਕਿਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ।। ੨੧.
ਸ਼ੰਯੁ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਲਾਭ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸਦਾ ਲਈ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ। ਹਵੀਂषਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਤੁ ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ। ਤਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਫਲਂ ਚੈषਾਂ ਯਥਾਬਲਮ੍ ।। ੨੧.
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ।
ਤਿਲੈਰ੍ਵ੍ਰੀਹਿਯਵੈਰ੍ਮਾषੈਰਦ੍ਭਿਰ੍ਮੂਲਫਲੇਨ ਚ। ਦਤ੍ਤੇਨ ਮਾਸਂ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨ ਤੁ ਪਿਤਾਮਹਾਃ ।। ੨੧.
ਤਿਲ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਮਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੌ ਮਾਸੌ ਤ੍ਰੀਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਹਾਰਿਣੇਨ ਤੁ। ਸ਼ਾਸ਼ਨ੍ਤੁ ਚਤੁਰੋ ਮਾਸਾਨ੍ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸ਼ਾਕੁਨਮ੍ ।। ੨੧ .
ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਦੋ ਮਹੀਨੇ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ, ਖਰਗੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਤੇ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰਾਹੇਣ ਤੁ षਣ੍ਮਾਸਾਞ੍ਛਾਗਲਂ ਸਾਪ੍ਤਮਾਸਿਕਮ੍। ਅष੍ਟਮਾਸਿਕਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚ ਪਾਰ੍षਤਕਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੧.
ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਬੱਕਰੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ, ਤੇ ਤਿਤਰ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੌਰਵੇਣ ਤੁ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਨਵਮਾਸਾਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਾਃ। ਗਵਯਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਂਸੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਸ਼ਮਾਸਿਕੀ ।। ੨੧.
ਰੂੜੂ ਹਿਰਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੂਰ੍ਮਸ੍ਯ ਚੈਵ ਮਾਂਸੇਨ ਮਾਸਾਨੇਕਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਵ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦ੍ਗਵ੍ਯਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੧.
ਕੱਛੂਏ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਤਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਗਵ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਯਸਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿषਾ। ਵਧ੍ਰੀਣਸਸ੍ਯ ਮਾਂਸੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੀ ।। ੨੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਖੀਰ ਅਤੇ ਵਧਰੀਣਸ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਭਵੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਖਾਡ੍ਗਮਾਂਸੈਃ ਪਿਤृਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਕृष੍ਣਚ੍ਛਾਗਸ੍ਤਥਾ ਗੋਧਾ ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯੈਵ ਕਲ੍ਪਤੇ ।। ੨੧.
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਘਟਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਖਾਡਗ ਮੱਛੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਕਾਲੀ ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਗੋਹ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾਃ ਪਿਤृਗੀਤਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਵਿਦਃ। ਤਾਸ੍ਤੇऽਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਤ੍ਸਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੨੧.
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।