ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਹ੍ਵਯੋ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸੁਰੂਪਾਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਙ੍ਕਰਾਃ। ਵਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਅਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇ ਤ੍ਵਨਾਮਯਮ੍ ।। ੧੮.

ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੌਸ਼ੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਦੁਕੂਲਸਹਿਤਂ ਤਥਾ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇष੍ਵੇਤਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਮਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁष੍ਕਲਾਨ੍ ।। ੧੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ 'ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ, ਲਿਨਨ, ਕਪਾਹ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕੰਢ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਨ ਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਵਿਨੁਦਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਮਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੋਦਯੇ ਯਥਾ। ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਸ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇष੍ਵਿਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ।। ੧੮.

ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅਕਲਕshmi ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਕਾਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।

ਵਾਸੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ੍ਤ੍ਵਭਿष੍ਟੁਤਮ੍। ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਾਵੇ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਜ੍ਞਾ ਵੇਦਾਸ੍ਤਪਾਂਸਿ ਚ ।। ੧੮.

ਕਪੜਾ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਲਾਹਿਆ ਹੈ; ਕਪੜੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਕੋਈ ਕਰਮ, ਯਗ, ਵੇਦ ਜਾਂ ਤਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦੇਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਵਾਪ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਜ੍ਞਵੇਦਤਪਾਂਸਿ ਚ ।। ੧੮.

ਇਸ ਲਈ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਯਗ, ਵੇਦ ਤੇ ਤਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇषੁ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਤਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਤਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮਨ ਚਾਹੀਆਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਧਾਨਾਃ ਕਰਮ੍ਭਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿष੍ਟਕਾਨ੍ ਘृਤਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ ।। ੧੮.

ਉਹ ਸਭ ਮਨ ਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਾਣਦਾ ਹੈ; ਪੱਕਾ ਚੌਲ, ਅਨਾਜ, ਕੇਕ, ਤੇ ਘੀ-ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲਾ ਆਟਾ —

ਕृਸ਼ਰਾਨ੍ਮਧੁ ਕਰ੍ਕਞ੍ਚ ਪਯਃ ਪਾਯਸਮੇਵ ਚ। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਪਾਨ੍ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਫਲਮ੍ ।। ੧੮.

ਖੀਰ, ਸ਼ਹਿਦ, ਗੰਨੇ, ਦੁੱਧ, ਤੇ ਦੁੱਧ-ਚੌਲ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਕੇਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਤੋਮ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦਧਿ ਗਵ੍ਯਮਸਂਸृष੍ਟਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾਸ੍ਤਥਾ। ਤਦਨ੍ਨਂ ਸ਼ੋਚਤਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਰ੍षਾਸੁ ਚ ਮਘਾਸੁ ਚ ।। ੧੮.

ਦਹੀਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ—ਇਹ ਭੋਜਨ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਤੇ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਘृਤੇਨ ਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਘृਤਂ ਭੂਮੌ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍। ਗਯਾਯਾਂ ਹਸ੍ਤਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ।। ੧੮.

ਘੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਓਦਨਂ ਪਾਯਸਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਮੂਲਫਲਾਨਿ ਚ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚੇਹ ਚ ਮੋਦਤੇ ।। ੧੮.

ਚਾਵਲ, ਖੀਰ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ, ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਥੇ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪृਥੁਕਂ ਨਿਤ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍। ਯਸ਼੍ਚ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਕृਸਰੈਰ੍ਮਸੁਰੇਣ ਚ ।। ੧੮.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ ਸ਼ੱਕਰ ਤੇ ਰਸ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਭੁੰਨੀਆਂ ਦਾਲਾਂ, ਕ੍ਰਿਸਰ ਤੇ ਮਸੂਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਸਕ੍ਤੁਲਾਜਾਸ੍ਤਥਾ ਪੂਪਾਃ ਕੁਲ੍ਮਾषਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਥਾ। ਸਾਰ੍ਪੇਃਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਿ ਹृਦ੍ਯਾਨਿ ਦਧ੍ਨਾ ਸਕ੍ਤੂਂਸ੍ਤੁ ਭੋਜਯੇਤ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇष੍ਵੇਤਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਝਾਨਿ ਲਭਤੇ ਨਿਧਿਮ੍ ।। ੧੮.

ਉਹ ਸਤੂ, ਲਾਜ, ਪੂਪ, ਕੁਲਮਾਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਪਕਵਾਨ, ਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਸਤੂ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਮਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਵਸਸ੍ਯਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ। ਸਰ੍ਵਭੋਗਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਚ ਦਿਵਂ ਗਤਃ ।। ੧੮.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਆਦਰ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਚੋष੍ਯਾਣਿ ਪੇਯਲੇਹ੍ਯਵਰਾਣਿ ਚ। ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੧੮.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ—ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੂਸਣ ਵਾਲੇ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਚੱਟਣ ਵਾਲੇ—ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਚ ਸੌਮ੍ਯਂ ਚ ਖਾਡ੍ਗਮਾਂਸਂ ਪਰਂ ਹਵਿਃ। ਵਿषਾਣਂ ਵਰ੍ਜ੍ਜਯੇਤ੍ ਖਾਡ੍ਗਮਸੂਯਾਂ ਨਾਸ਼ਯਾਮਹੇ ।। ੧੮.

ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਭੋਗ, ਤੇ ਗੇਂਡੇ ਦਾ ਮਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਵਨ ਹਨ; ਪਰ ਗੇਂਡੇ ਦੀ ਸਿੰਗ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਗੇਂਡੇ ਦੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਭੋਜਨੇऽਗ੍ਰਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦਤਿਥਿਭ੍ਯਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਕ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਸ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੧੮.

ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਗਤਿ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਤ੍ਯੁष੍ਣ ਮਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਾਨ੍ਨਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਵਯਞ੍ਜਨਂ ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੮.

ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਗਰਮ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਭੋਜਨ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ, ਆਦਰ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਵਿਮਾਨਂ ਹਂਸਵਾਹਨਮ੍। ਅਨ੍ਨਦੋ ਲਭਤੇ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਲ੍ਪਕੋਟੀਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੮.

ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਹੰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਵਿਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਨਦਾਨਾਤ੍ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨੇਹ ਕਿਞ੍ਚਨ। ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਭੂਤਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੧੮.

ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ; ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਜੀਵਦਾਨਾਤ੍ ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਅਨ੍ਨੈਰ੍ਜੀਵਤਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਨ੍ਨਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ ।। ੧੮.

ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ; ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਨੇ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਲੋਕਦਾਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ । ਅਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨਸਮਂ ਦਾਨਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੮.

ਲੋਕ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭੋਜਨ ਵਰਗਾ ਦਾਨ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਯਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਵਾਹਨਾਨਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਥਾ। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪਿਤृਭਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਾਨਵਃ ।। ੧੮.

ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਰਤਨ, ਵਾਹਨ ਤੇ ਸਤਰੀਆਂ ਹਨ—ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਂ ਸਦਾ ਦਦ੍ਯਾਦਤਿਥਿਭ੍ਯਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਸਂਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਦਿਵ੍ਯਾਤਿਥ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੧੮.

ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵਯ ਅਤਿਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮੇਕਰਾਡ੍ ਭਵੇਤ੍। ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਥੈਕੇਨ ਦਾਨੇਨ ਤੁ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ।। ੧੮.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ, ਦੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨਾਨਿ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਃ ਸਦ੍ਭਿਃ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੂਜਿਤਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਹਿ ਦਾਨਾਦੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੧੮.

ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜਾ ਤੁ ਲਭਤੇ ਰਾਜ੍ਯਮਧਨਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨਮ੍। ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰ੍ਲਭਤੇ ਚਾਯੁਃ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਃ ਸਦਾ ਨਰਃ। ਯਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਮਨਸਾऽਰ੍ਥੇਤ ਤਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਰੋ ਵਿਦੁਃ ।। ੧੮.

ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਵਧੀਆ ਧਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ।। ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਪੂਜਿਤਮ੍। ਕਾਮ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਜਸ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੯.

ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਕਰਤਬਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਤ੍ਰ ਦਾਰਧਨਮੂਲਾ ਅष੍ਟਕਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰ ਏਵ ਚ। ਪੂਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰਿष੍ਠੋ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰੀ ਉਦਾਹृਤਾ ।। ੧੯.

ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਟਕਾ ਕਰਮ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਸ਼ਟਕਾ 'ਚਿਤਰੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।