ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਮਾਲੀ ਬਲਵਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਰੁਧਿਰਮੇਵ ਚ । ਕਪਾਲਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ । ਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੀਹ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਸੁਮਾਲੀ ਨਾਮਕ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਉਸੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ ਇੱਥੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।

ਪਦ੍ਮਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ । ਵਤ੍ਸਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚੀਨ੍ ਗਨ੍ਧਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ

ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਕਮਲ ਦਾ ਪੱਤਾ ਪਿਆਲੇ ਵਾਂਗ ਲਿਆ, ਚਿਤਰਰਥ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ।

ਤੇषਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਦ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜੋऽਤਿਬਲੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।

ਸ਼ੈਲੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਤਤ੍ਰੌषਧੀਰ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤੀ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ

ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਭੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕੇ ਦੁੱਧਿਆ। ਉੱਥੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਨਿਕਲੇ।

ਵਤ੍ਸਸ੍ਤੁ ਹਿਮਵਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਮੇਰੁਰ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਮਹਾਗਿਰਿਃ । ਪਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸ਼ੈਲਮੇਵਾਸੀਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੈਲਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਿਮਾਵਤ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਮੇਰੂ ਮਹਾਂਪਹਾੜ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਿਆਲਾ ਵੀ ਪਹਾੜ ਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ।

ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਵੀਰੁਦ੍ਭਿਃ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਪਲਾਸ਼ਪਾਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਦੁਗ੍ਧਂ ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਰਰੋਹਣਮ੍

ਵਿਰਖਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕੇ ਦੁੱਧਿਆ। ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਿਆਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਟਹਿਣੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ।

ਕਾਮਧੁਕ੍ ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸ਼ੈਲਃ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੋ ਵਤ੍ਸੋ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਦੁਘਾ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀ ਪृਥਿਵੀ ਭੂਤਭਾਵਿਨੀ

ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਪਹਾੜ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਵੱਛਾ ਸੀ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਸੈषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਰਣੀ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਦੁਗ੍ਧਾ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪृਥੁਨਾ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਯੋਨਿਰੇਵ ਚ ॥੨.੧.

ਇਹੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਰਚਨ ਵਾਲੀ, ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਪૃਥੁ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੀਵ ਤੇ ਜਣਨੀ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਦ੍ਧਮ੍ -

ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ—

ਸੂਤ ਉਵਾਚ ।। ਆਸੀਦਿਯਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਵਸੁ ਧਾਰਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸੁਧਾ ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੨.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਦਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਝਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਸੁਧਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਇਯਞ੍ਚਾਸੀਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਤਤਃ ।। ੨.

ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੈਦਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਧੀ ਬਣੀ, ਤਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪૃਥਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾ ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਸਸ੍ਯਾਕਰਵਤੀ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਤ੍ਤਨਾਕਰਮਾਲਿਨੀ। ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਤੇਨ ਧੀਮਤਾ ।। ੨.

ਵਸੁਧਾ ਚੌੜੀ, ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਏਵਂਪ੍ਰਭਾਵੋ ਰਾਜਾਸੀਦ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਸ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ। ਨਮਸ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੨.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੈਨਯ, ਐਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਸੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗੈਃ। ਪृਥੁਰੇਵ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੨.

ਉੱਚ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕੇਵਲ ਪૃਥੁ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ। ਆਦਿਰਾਜਾ ਨ ਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਪृਥੁਰ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੨.

ਉੱਚ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਪૃਥੁ ਵੈਨਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਦੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।

ਯੋਧੈਰਪਿ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਨੈਰ੍ਜਯਂ ਯੁਧਿ। ਆਦਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨਰਾਣਾਂ ਵੈ ਨਮਸ੍ਯਃ ਪृਥੁਰੇਵ ਹਿ ।। ੨.

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪૃਥੁ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ।

ਯੋ ਹਿ ਯੋਦ੍ਧਾ ਰਣਂ ਯਾਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪृਥੁਂ ਨृਪਮ੍। ਸ ਘੋਰਰੂਪੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮੀ ਤਰਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੨.

ਜੋ ਵੀ ਯੋਧਾ, ਪૃਥੁ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼੍ਯੈਰਪਿ ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯਵृਤ੍ਤਿਸਮਾਸ੍ਥਿਤੈਃ। ਪृਥੁਰੇਵ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਵृਤ੍ਤਿਦਾਤਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨.

ਵੈਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਏਤੇ ਵਤ੍ਸਵਿਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਦੋਗ੍ਧਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਵ ਚ। ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਮਯੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੨.

ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੱਛੜੇ, ਦੁੱਧ ਵੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਆਪ ਅਤੇ ਪਿਆਲੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਾਯੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਤ੍ਸਂ ਬੀਜਾਨਿ ਵਸੁਧਾਤਲੇ ।। ੨.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਬਣਾਇਆ।

ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ਪੂਰ੍ਵਨ੍ਤਦਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ। ਵਤ੍ਸਂ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਧਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇਣ ਵੈ ਮਹੀ ।। ੨.

ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

* ਮਨੌ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇ ਦੁਗ੍ਧਾ ਮਹੀ ਚੈਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਮਨੁਂ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਂ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਵੈ ਪੁਰਾ ।। ੨.

ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੂ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ।

ਉਤ੍ਤਮੇऽਨੁਤ੍ਤਮੇਨਾਪਿ ਦੁਗ੍ਧਾ ਦੇਵਭੁਜੇਨ ਤੁ । ਮਨੁਂ ਕृਤ੍ਵੋਤ੍ਤਮਂ ਵਤ੍ਸਂ ਸਰ੍ਵਸਸ੍ਯਾਨਿ ਧੀਮਤਾ ।। ੨.

ਉੱਤਮ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿਚ, ਦੇਵਭੁਜ ਨੇ ਉੱਤਮ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਅਨੁੱਤਮ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਕੇ, ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵੱਟੀਆਂ।

ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੇ ਪृਥ੍ਵੀ ਤਾਮਸਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ। ਦੁਗ੍ਧੇਯਂ ਤਾਮਸਂ ਵਤ੍ਸਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਬਲਬਨ੍ਧੁਨਾ ।। ੨.

ਫਿਰ ਪੰਜਵੇਂ ਤਾਮਸ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿਚ, ਬਲਬੰਧੂ ਨੇ ਤਾਮਸ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ।

ਚਾਰਿष੍ਣਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ। ਦੁਗ੍ਧਾ ਮਹੀ ਪੁਰਾਣੇਨ ਵਤ੍ਸਞ੍ਚਾਰਿष੍ਣਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨..

ਜਦੋਂ ਚਾਰਿਸ਼ਣਵ ਦੇਵ ਦਾ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਆਇਆ, ਤਦ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇ ਚਾਰਿਸ਼ਣਵ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ।

ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇऽਪਿ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਦਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ। ਦੁਗ੍ਧਾ ਮਹੀ ਪੁਰਾਣੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਮ੍ ।। ੨.

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਆਇਆ, ਤਦ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ।

ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇऽਤੀਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਪੁਨਃ । ਵੈਨ੍ਯੇਨੇਯਂ ਮਹੀ ਦੁਗ੍ਧਾ ਯਥਾ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ ।। ੨.

ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦੇ ਮੱਕਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਦ ਵੈਵਸਵਤ ਆਇਆ, ਤਦ ਵੈਨ ਨੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੁੱਧ ਵੱਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਏਤੈਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਵ੍ਯਤੀਤੇष੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ। ਦੇਵਾਦਿਭਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਭੂਤਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਯਾ ।। ੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵੱਟਿਆ ਗਿਆ।

ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਹ੍ਯਤੀਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ। ਦੇਵਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਸ੍ਯ ਪृਥੋਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੨.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁਵੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।