ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਰਸ੍ਕਰਾਃ ਪੁਲਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਧਸ਼ਬਰਾਦਯ। ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਾਪੋਭੂਤਿਲਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਯੁਗਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਚੋਰ, ਪੁਲਿੰਡ, ਅੰਧ ਤੇ ਸ਼ਬਰ ਜਿਹੜੇ ਪਖਾਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਯੁਗੰਧਰ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—

ਸਿਨ੍ਧੋਰੁਤ੍ਤਰਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਤਮ੍। ਪਾਪਦੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਾਪਰਧ੍ਯੁषਿਤਾ ਜਨੈਃ ।। ੧੬.

ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਦਿਵਯੰਤਰਾ ਖੇਤਰ 'ਤੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਸ਼ਿष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਿਤਾ ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਾਨਪੁਣ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਾਪਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੧੬.

ਜੋ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਨੋਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਥਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਚੈਵੋਪਲੇਪਨਮ੍। ਵਿਖ੍ਯਾਪਨਞ੍ਚ ਸ਼ੌਚਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ ।। ੧੬.

ਮਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ, ਅੱਗ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਲੀਪਣ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਢੰਗ ਹਨ; ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮੋਹਾਚ੍ਛੌਚਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਰਮ੍। ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਮਾੜੇ ਆਤਮਾਂ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚਮਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਿषੁ ਜਾਯਤੇ। ਅਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਪੋ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੧੬.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਸ਼ੁਚਿਕਾਮਾ ਹਿ ਦੇਵਾ ਵੈ ਦੇਵੈਰੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕਹੀ ਹੈ।

ਬੀਭਤ੍ਸਮਸ਼ੁਚਿਞ੍ਚੈਵ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਦਾ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ੌਚਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਃ ।। ੧੬.

ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦੇ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਯਾਤਿਥੇਯਾਯ ਸ਼ੌਚਯੁਕ੍ਤਾਯ ਧੀਮਤੇ। ਪਿਤृਭਕ੍ਤਾਯ ਦਾਨ੍ਤਾਯ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਯੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ। ਮਨਸਾ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਕਾਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਭਵਾਨਿਤਿ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਪਿਤਰ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਗ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਦੀਆਂ ਚਾਹਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਹੋ ਧੀਮਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪੋ ਵੈ ऋषਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ।। ੧੭.

ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਰੀਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।

ਅਤੀਵ ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਵਦ ਸ਼ੇषਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥਾਮਤਮ੍ ।। ੧੭.

ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ।

ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਤਨ੍ਤੁ ਤਤ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਭਾਗਾਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ ।। ੧੭.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਏ ਸ੍ਰਾਧ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇਓ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਉਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ। ਪਰਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੧੭.

ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ੍ਰਾਧ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।

ਨ ਮੀਮਾਂਸ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਹ੍ਯੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਦੈਵੇ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਚ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਵੈ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੧੭.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੋषਾਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਰਨ੍ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾ ਵਰ੍ਜਿਤਸ੍ਤੁ ਯਃ। ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸਂਵਾਸਾਦ੍ਵਰ੍ਜ੍ਜਯੇਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੭.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਸਾਥ-ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਸਦਾ ਬੁਧਃ । ਸਿਦ੍ਧਾ ਹਿ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ।। ੧੭.

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਸਮੇਂ ਅਣਜਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦਤਿਥਿਮਾਯਾਨ੍ਤਮਭਿਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਪੂਜਯੇਚ੍ਚਾਪਿ ਪਾਦ੍ਯੇਨ ਪਾਦਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਭੋਜਨੈਃ ।। ੧੭.

ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੋ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰ ਧੋਣ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰੋ।

ਉਰ੍ਵੀਂ ਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਦੇਵਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਨਾਨਾ ਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ ।। ੧੭.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਤਿਥਯੇ ਨਰਃ। ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੭.

ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਸਵਾਦ-ਵਸਤੂਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਫਲ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਆਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਂ ਤੁ ਪਯਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਵੈ ਤਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਸਰ੍ਪਿषਾ ਤੁ ਸ਼ੁਭਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ षੋਡਸ਼ਾਹਫਲਂ ਲਭੇਤ੍। ਮਧੁਨਾ ਤ੍ਵਤਿਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਫਲਂ ਚ ਸਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੧੭.

ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਗਨਿਸ਼ੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਿਉ ਦੇਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਦ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਨਰੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕਾਮੈਰ੍ਭੋਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍। ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਃ ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਾਤਿਥੌ ਯਃ ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ।। ੧੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਵਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇऽਤਿਥਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੈਵੇ ਵਾਪ੍ਯਵਮਨ੍ਯਤੇ। ਤਂ ਵੈ ਦੇਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਹੋਤਾ ਯਦ੍ਵਤ੍ ਪਰਾਂ ਵਸੁਮ੍ ।। ੧੭.

ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ੍ਰਾਧ ਜਾਂ ਦੇਵ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਤਾ ਵਿਅਰਥ ਭੇਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਵਹ੍ਨਿਸ਼੍ਚੈਵ ਹਿ ਤਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਤਦ੍ਵੈ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੧੭.

ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇ।

ਅਪੂਜਿਤਾ ਦਹਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਦਦ੍ਯੁਃ ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ। ਸਰ੍ਵਸ੍ਵੇਨਾਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਪੂਜਯੇਦਤਿਥੀਨ੍ ਸਦਾ ।। ੧੭.

ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾੜ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲਗਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਗृਹਮਭ੍ਯਾਗਤੋऽਥਵਾ। ਬਾਲਾਃ ਖਿਨ੍ਨਾ ਯਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਨੀਯਾਦਤਿਥੀਨ੍ ਸਦਾ ।। ੧੭.

ਜੋ ਕੋਈ ਵਣਵਾਸੀ, ਘਰ-ਵਾਲਾ, ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਬੱਚੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਭ੍ਯਾਗਤੋ ਯਾਚਕਃ ਸ੍ਯਾਦਤਿਥਿਃ ਸ੍ਯਾਦਯਾਚਕਃ। ਅਤਿਥੇਰਤਿਥਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੋऽਤਿਥਿਰ੍ਯੋਗ ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੭.

ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਮੰਗੇ ਉਹ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਬਿਨਾਂ ਸੱਦੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ।

ਨ ਘੋਰੋ ਨਾਪਿ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣੋ ਨਾਵਿਦ੍ਯੋ ਨ ਵਿਸ਼ੇषਵਿਤ੍। ਨ ਚ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਸਮृਦ੍ਧੋ ਨ ਸੇਵੀ ਨਾਚਰੋऽਤਿਥਿਃ ।। ੧੭.

ਮਹਿਮਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਡਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਿਲਿਆ-ਝੁਲਿਆ, ਨਾ ਅਣਜਾਣ, ਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਉਹ ਨੇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਧਨਵਾਨ, ਨਾ ਨੌਕਰ, ਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ।

ਪਿਪਾਸਿਤਾਯ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਯ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਯਾਤਿਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਤਸ੍ਮੈ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਮਿਚ੍ਛਤਾ ।। ੧੭.

ਜੋ ਪਿਆਸਾ ਹੋਵੇ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਰਾਹ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਹੋਵੇ, ਉਹਨੂੰ ਯਗ ਦੀ ਕਮੀਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।