ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗृਹਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਇषੁਕ੍ਸ਼ੇਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਪਦਞ੍ਚ। ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੀषਂ ਸ਼ਿਰੋਵਗੁਣ੍ਠ੍ਯ ਨ ਚ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਰਃ ਕਰੇਣ ।। ੧੬.

ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ-ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੇ, ਪਖਾਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ।

ਸ਼ੁष੍ਕੈਸ੍ਤृਣੈਰ੍ਵਾ ਕਾष੍ਠੈਰ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵੇਣੁਦਲੇਨ ਵਾ। ਮृਣ੍ਮਯੈਰ੍ਭਾਜਨੈਰ੍ਵਾਪਿ ਤਿਰੋਧਾਯ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਸੁੱਕਾ ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਪੱਤੇ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਦ੍ਧृਤੋਦਕਮਾਦਾਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਞ੍ਚੈਵ ਵਾਗ੍ਯਤਃ। ਦਿਵਾ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ ।। ੧੬.

ਖਿੱਚਿਆ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚ ਹਸ੍ਤੇਨ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵੈ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍। ਸ਼ੌਚਞ੍ਚ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਗੁਦੇ ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ ।। ੧੬.

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਫੜੋ ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਗੁਦੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰੋ।

ਦਸ਼ ਚਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਮਹਸ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ । ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਸ੍ਤਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ ।। ੧੬.

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਸ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਰਤੋ।

ਮृਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦੌ ਚ ਆਚਮ੍ਯ ਚ ਯਥਾਵਿਧਿ। ਆਪਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਗ੍ਨਿਪਵਨਾਮ੍ਭਸਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਚਮਨ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍। ਅਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤੈਰ੍ਯਥਾਵਤ੍ਪਾਦਧਾਵਨਮ੍ ।। ੧੬.

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਤਿਆਰ ਰੱਖੇ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੋਵਾਈ, ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਕਰਤੂਤ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਚਮਨਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍। ਉਪਵਾਸ ਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਦੁष੍ਟਹਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਦਾਹृਤਃ ।। ੧੬.

ਦੂਜੇ ਆਚਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਕਰਤੂਤ ਕਰੋ। ਜੇ ਹੱਥ ਗੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟੇਨ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਾਨਂ ਸ਼੍ਵਪਾਕਂ ਵਾ ਤਪ੍ਤਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੋਬਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਚੁਹੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਤਪਤਕ੍ਰਿਚ्छਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰੋ।

ਮਾਨੁषਾਸ੍ਥੀਨਿ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਉਪੋष੍ਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਰਣਮ੍ । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੁਕ੍ਤਂ ਸਸ੍ਨੇਹਮੇਕਰਾਤ੍ਰਮਤੋऽਨ੍ਯਥਾ ।। ੧੬.

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਡੀਆਂ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਘੀ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰੋ।

ਕਾਰਸ੍ਕਰਾਃ ਪੁਲਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਧਸ਼ਬਰਾਦਯ। ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਾਪੋਭੂਤਿਲਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਯੁਗਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਚੋਰ, ਪੁਲਿੰਡ, ਅੰਧ ਤੇ ਸ਼ਬਰ ਜਿਹੜੇ ਪਖਾਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਯੁਗੰਧਰ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—

ਸਿਨ੍ਧੋਰੁਤ੍ਤਰਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਤਮ੍। ਪਾਪਦੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਾਪਰਧ੍ਯੁषਿਤਾ ਜਨੈਃ ।। ੧੬.

ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਦਿਵਯੰਤਰਾ ਖੇਤਰ 'ਤੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਸ਼ਿष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਿਤਾ ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਾਨਪੁਣ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਾਪਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੧੬.

ਜੋ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਨੋਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਥਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਚੈਵੋਪਲੇਪਨਮ੍। ਵਿਖ੍ਯਾਪਨਞ੍ਚ ਸ਼ੌਚਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ ।। ੧੬.

ਮਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ, ਅੱਗ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਲੀਪਣ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਢੰਗ ਹਨ; ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮੋਹਾਚ੍ਛੌਚਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਰਮ੍। ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਮਾੜੇ ਆਤਮਾਂ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚਮਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਿषੁ ਜਾਯਤੇ। ਅਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਪੋ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੧੬.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਸ਼ੁਚਿਕਾਮਾ ਹਿ ਦੇਵਾ ਵੈ ਦੇਵੈਰੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕਹੀ ਹੈ।

ਬੀਭਤ੍ਸਮਸ਼ੁਚਿਞ੍ਚੈਵ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਦਾ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ੌਚਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਃ ।। ੧੬.

ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦੇ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਯਾਤਿਥੇਯਾਯ ਸ਼ੌਚਯੁਕ੍ਤਾਯ ਧੀਮਤੇ। ਪਿਤृਭਕ੍ਤਾਯ ਦਾਨ੍ਤਾਯ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਯੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ। ਮਨਸਾ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਕਾਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਭਵਾਨਿਤਿ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਪਿਤਰ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਗ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਦੀਆਂ ਚਾਹਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਹੋ ਧੀਮਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪੋ ਵੈ ऋषਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ।। ੧੭.

ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਰੀਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।

ਅਤੀਵ ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਵਦ ਸ਼ੇषਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥਾਮਤਮ੍ ।। ੧੭.

ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ।

ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਤਨ੍ਤੁ ਤਤ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਭਾਗਾਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ ।। ੧੭.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਏ ਸ੍ਰਾਧ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇਓ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਉਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ। ਪਰਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੧੭.

ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ੍ਰਾਧ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।

ਨ ਮੀਮਾਂਸ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਹ੍ਯੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਦੈਵੇ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਚ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਵੈ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੧੭.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੋषਾਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਰਨ੍ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾ ਵਰ੍ਜਿਤਸ੍ਤੁ ਯਃ। ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸਂਵਾਸਾਦ੍ਵਰ੍ਜ੍ਜਯੇਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੭.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਸਾਥ-ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਸਦਾ ਬੁਧਃ । ਸਿਦ੍ਧਾ ਹਿ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ।। ੧੭.

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਸਮੇਂ ਅਣਜਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦਤਿਥਿਮਾਯਾਨ੍ਤਮਭਿਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਪੂਜਯੇਚ੍ਚਾਪਿ ਪਾਦ੍ਯੇਨ ਪਾਦਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਭੋਜਨੈਃ ।। ੧੭.

ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੋ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰ ਧੋਣ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰੋ।

ਉਰ੍ਵੀਂ ਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਦੇਵਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਨਾਨਾ ਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ ।। ੧੭.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।