ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਅਗ੍ਨੌ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਧਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੬.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਵੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਮਯੇਨ੍ਮਸ੍ਤਕਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਥੈਵਾਵਪਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੧੬.

ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਿਧਾਯ ਚਾਦ੍ਭਿਃ ਸਿਞ੍ਚੇਤ ਤਥੈਵਾਪ੍ਸੁ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਅਰਿष੍ਟਤੁਮੁਲੇ ਬਿਲ੍ਵਂ ਤ੍ਵਿਙ੍ਗੁਦਸ਼੍ਵਦਨਾਨ੍ਯਪਿ ।। ੧੬.

ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਿਸ਼ਟ, ਬੈਲ ਤੇ ਇੰਗੁਦਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦਲਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਵਚ੍ਛੌਚਮਿष੍ਯਤੇ। ਤਥਾ ਦਨ੍ਤਾਸ੍ਥਿਦਾਰੂਣਾਂ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਣਾਞ੍ਚਾਵਲੇਖਨਮ੍ ।। ੧੬.

ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਲਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮृਨ੍ਮਯਾਨਾਨ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦਾਹ ਉਦਾਹृਤਃ। ਮਣਿਵਜ੍ਰਪ੍ਰਵਾਲਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼ਙ੍ਖਮਣੇਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੬.

ਸਭ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਰਤਨ, ਹੀਰਾ, ਮੋਤੀ, ਸਾਂਪ ਦਾ ਸਿੰਗ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕੇਨ ਤਿਲਕਲ੍ਕੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੌਚਂ ਸਰ੍ਵਵਾਲਾਨਾਮਾਵਿਕਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੧੬.

ਸਿੱਧਾਰਥ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਸਟ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਨ ਤੇ ਸਭ ਭੇਡਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਆਵਿ ਕਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਮृਦ੍ਭਿਰਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ। ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ੌਚਾਨਾਮਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੧੬.

ਸਭ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਮੁੜ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਪ੍ਪਾਸਿਕਾਨਾਞ੍ਚ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਫਲਪੁष੍ਪ ਸ਼ਲਾਕਾਨਾਂ ਪ੍ਲਾਵਨਞ੍ਚਾਦ੍ਭਿਰਿष੍ਯਤੇ ।। ੧੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਰਾਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਫਲ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਲੱਕੜੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸਂਮਾਰ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਞ੍ਚ ਭੂਮੇਸ਼੍ਚੈਵੋਪਲੇਪਨਮ੍। ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਵਾਯੁਪੂਤਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।। ੧੬.

ਝਾੜੂ ਲਾਉਣ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੀਪਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਧਨੁष੍ਮਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਞ੍ਚੈਵ ਮृਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ੌਚਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਏਵਮੇष ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਃ ਸ਼ੌਚਾਨਾਂ ਵਿਧਿਰੁਤ੍ਤਮਃ। ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੧੬.

ਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਚੰਗਾ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗृਹਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਇषੁਕ੍ਸ਼ੇਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਪਦਞ੍ਚ। ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੀषਂ ਸ਼ਿਰੋਵਗੁਣ੍ਠ੍ਯ ਨ ਚ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਰਃ ਕਰੇਣ ।। ੧੬.

ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ-ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੇ, ਪਖਾਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ।

ਸ਼ੁष੍ਕੈਸ੍ਤृਣੈਰ੍ਵਾ ਕਾष੍ਠੈਰ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵੇਣੁਦਲੇਨ ਵਾ। ਮृਣ੍ਮਯੈਰ੍ਭਾਜਨੈਰ੍ਵਾਪਿ ਤਿਰੋਧਾਯ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਸੁੱਕਾ ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਪੱਤੇ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਦ੍ਧृਤੋਦਕਮਾਦਾਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਞ੍ਚੈਵ ਵਾਗ੍ਯਤਃ। ਦਿਵਾ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ ।। ੧੬.

ਖਿੱਚਿਆ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚ ਹਸ੍ਤੇਨ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵੈ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍। ਸ਼ੌਚਞ੍ਚ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਗੁਦੇ ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ ।। ੧੬.

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਫੜੋ ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਗੁਦੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰੋ।

ਦਸ਼ ਚਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਮਹਸ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ । ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਸ੍ਤਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ ।। ੧੬.

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਸ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਰਤੋ।

ਮृਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦੌ ਚ ਆਚਮ੍ਯ ਚ ਯਥਾਵਿਧਿ। ਆਪਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਗ੍ਨਿਪਵਨਾਮ੍ਭਸਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਚਮਨ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍। ਅਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤੈਰ੍ਯਥਾਵਤ੍ਪਾਦਧਾਵਨਮ੍ ।। ੧੬.

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਤਿਆਰ ਰੱਖੇ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੋਵਾਈ, ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਕਰਤੂਤ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਚਮਨਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍। ਉਪਵਾਸ ਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਦੁष੍ਟਹਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਦਾਹृਤਃ ।। ੧੬.

ਦੂਜੇ ਆਚਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਕਰਤੂਤ ਕਰੋ। ਜੇ ਹੱਥ ਗੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟੇਨ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਾਨਂ ਸ਼੍ਵਪਾਕਂ ਵਾ ਤਪ੍ਤਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੋਬਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਚੁਹੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਤਪਤਕ੍ਰਿਚ्छਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰੋ।

ਮਾਨੁषਾਸ੍ਥੀਨਿ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਉਪੋष੍ਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਰਣਮ੍ । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੁਕ੍ਤਂ ਸਸ੍ਨੇਹਮੇਕਰਾਤ੍ਰਮਤੋऽਨ੍ਯਥਾ ।। ੧੬.

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਡੀਆਂ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਘੀ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰੋ।

ਕਾਰਸ੍ਕਰਾਃ ਪੁਲਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਧਸ਼ਬਰਾਦਯ। ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਾਪੋਭੂਤਿਲਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਯੁਗਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੧੬.

ਚੋਰ, ਪੁਲਿੰਡ, ਅੰਧ ਤੇ ਸ਼ਬਰ ਜਿਹੜੇ ਪਖਾਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਯੁਗੰਧਰ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—

ਸਿਨ੍ਧੋਰੁਤ੍ਤਰਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਤਮ੍। ਪਾਪਦੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਾਪਰਧ੍ਯੁषਿਤਾ ਜਨੈਃ ।। ੧੬.

ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਦਿਵਯੰਤਰਾ ਖੇਤਰ 'ਤੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਸ਼ਿष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਿਤਾ ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਾਨਪੁਣ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਾਪਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੧੬.

ਜੋ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਨੋਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਥਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਚੈਵੋਪਲੇਪਨਮ੍। ਵਿਖ੍ਯਾਪਨਞ੍ਚ ਸ਼ੌਚਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ ।। ੧੬.

ਮਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ, ਅੱਗ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਲੀਪਣ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਢੰਗ ਹਨ; ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮੋਹਾਚ੍ਛੌਚਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਰਮ੍। ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਮਾੜੇ ਆਤਮਾਂ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚਮਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਿषੁ ਜਾਯਤੇ। ਅਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਪੋ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੧੬.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੌਚੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਸ਼ੁਚਿਕਾਮਾ ਹਿ ਦੇਵਾ ਵੈ ਦੇਵੈਰੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕਹੀ ਹੈ।

ਬੀਭਤ੍ਸਮਸ਼ੁਚਿਞ੍ਚੈਵ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਦਾ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ੌਚਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਃ ।। ੧੬.

ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦੇ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਯਾਤਿਥੇਯਾਯ ਸ਼ੌਚਯੁਕ੍ਤਾਯ ਧੀਮਤੇ। ਪਿਤृਭਕ੍ਤਾਯ ਦਾਨ੍ਤਾਯ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।