ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਵृषਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ। ਪੁਰਾ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤੈਰਸੁਰੈਸ੍ਤਦਾ ।। ੧੬.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲ—ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਲੜੇ, ਤਾਂ ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਗਏ।

ਪਾषਣ੍ਡਵੈਕृਤਸ੍ਥਾਨੇ ਨੈषਾ ਸृष੍ਟਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ। ਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਃ ਸ਼ਾਕ੍ਯਾ ਪੁष੍ਟਿਕਲਂਸ਼ਕਾਃ ।। ੧੬.

ਜਿੱਥੇ ਪਾਠਕ ਮਤ ਨਾਲ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ; ਦੋਹਾਂ ਸ੍ਰਾਧ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਗੰਥ, ਸ਼ਾਕਿਆ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਕਲੰਸ਼ਕ—

ਯੇ ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇ ਵੈ ਨਗ੍ਨਾਦਯੋ ਜਨਾਃ। ਵृਥਾਜਟੀ ਵृਥਾਮੁਦ੍ਰੀ ਵृਥਾਨਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹੀ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਹਨ; ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਜਟਾ ਰੱਖਦਾ, ਵਿਅਰਥ ਮੁਦਰਾ ਲਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਨੰਗਾ ਹੈ—

ਵृਥਾਵ੍ਰਤੀ ਵृਥਾ ਜਾਪੀ ਤੇ ਵੈ ਨਗ੍ਨਾਦਯੋ ਜਨਾਃ। ਕੁਲਨ੍ਧਮਾ ਨਿषਾਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪੁष੍ਟਿਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ, ਵਿਅਰਥ ਜਾਪ ਕਰਦਾ—ਇਹੀ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਹਨ; ਕੁਲੰਧਮਾ, ਨਿਸ਼ਾਦ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

ਕृਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਕੁਪਥਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਏਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਗਲਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕृਤਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਾਃ। ਦਸ੍ਯਵਸ਼੍ਚ ਨृਸ਼ਂਸਾਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੧੬.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ, ਅਕ੍ਰਤਘਨ, ਨਾਸਤਿਕ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਡਾਕੂ ਤੇ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪਾਪ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍। ਦੇਵਦੇਵਰ੍षਿਨਿਨ੍ਦਾਯਾਂ ਰਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੬.

ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਸੁਰਾਨ੍ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਮੇਭਿਰ੍ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਕृਤਯੁਗਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇਖ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਯੁਗ ਤ੍ਰੇਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਪਰਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਕਲਿਯੁਗਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਪਿਤਰ ਊਚੁਃ ੧੬.

ਵੈਸ਼ਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਦੁਆਪਰ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਕਲਿਜੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਯੁਦ੍ਧਾਨਿ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਾषਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਕਲੌ ਯੁਗੇ। ਅਪਮਾਨਾਪਵਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਗ੍ਰਾਮਸੂਕਰਃ ।। ੧੬.

ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਲੋਕ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਰਗਾ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੂਰ ਦੋਵੇਂ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਬੇਅਦਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਵਾ ਚੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਹਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਸ਼ਾਵਸੂਤਕਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗਿਭਿਰੇਵ ਚ ।। ੧੬.

ਕੁੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੁੱਤਾ, ਜਣੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜਾਂ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਛੂਹ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਲਿਨੈਃ ਪਤਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕਥਞ੍ਚਨ। ਅਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਰੇਤੇ ਵੈ ਨੈਤਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਵ੍ਯਕਵ੍ਯਯੋਃ ।। ੧੬.

ਗੰਦੇ ਜਾਂ ਪਤਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਵੇਖਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਵੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਤਤ੍ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਧਾਨਾਰ੍ਥਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਸ਼੍ਵਾਪਦੋ ਭਵੇਤ੍। ਹਵਿषਾਂ ਸਂਹਤਾਨਾਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਮੇਵ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਮृਤ੍ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। ੧੬.

ਜੇ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੂਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਜਨ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੈਃ ਕृष੍ਣਤਿਲੈਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਵਾਪ੍ਯਵਕੀਰਣਮ੍। ਗੁਰੁਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਗ੍ਨਿਵਸ੍ਤੂਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੬.

ਸਿੱਧਾਰਥ ਬੀਜ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਸਨਾਰੂਢਮਾਨੇषੁ ਪਾਦੋਪਹਤਮੇਵ ਚ। ਅਮੇਧ੍ਯੈਰ੍ਜਙ੍ਗਮੈਰ੍ਦृष੍ਟਂ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ ।। ੧੬.

ਜਿਸ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪੈਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਗੰਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਸੁੱਕਾ ਜਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਸਿਤਂ ਪਰਿਦੁष੍ਟਂ ਚ ਤਥੈਵਾਗ੍ਰਾਵਲੇਹਿਤਮ੍। ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕੇਸ਼ਪਾषਾਣੈਃ ਕੀਟੈਰ੍ਯਚ੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੋ ਭੋਜਨ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਚਾਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਣ, ਵਾਲ, ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਿਣ੍ਯਾਕਮਥਿਤਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਲਯਵਾਦਿषੁ। ਸਿਦ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਲਵਣੀਕृਤਾਃ ।। ੧੬.

ਪਿੰਡ ਦਾ ਤੇਲ-ਕਕ, ਤਿਲ ਜਾਂ ਜੌ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ, ਤੇ ਉਹ ਪਕਾਇਆ ਚਾਵਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਲੂਣ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਭ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਹਨ।

ਵਾਸਸਾ ਚਾਵਧੂਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ। ਸਨ੍ਤਿ ਵੇਦਵਿਰੋਧੇਨ ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਨਿਨਃ ।। ੧੬.

ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਭੋਜਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੇਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਨ।

ਅਜਜ੍ਞਪਤਯੋ ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਥਾ ਰਜਃ। ਦਧਿ ਸ਼ਾਕਂ ਤਥਾऽਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਚੈਵ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੋ 'ਬੱਕਰੀ-ਜਾਤ' ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਲਈ ਧੂੜ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਦਹੀਂ, ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਖੱਟਾ-ਫਰਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਾਰ੍ਤਾਕੁਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨਭਿषਵਾਨਪਿ। ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਲਵਣਂ ਯਚ੍ਚ ਤਥਾ ਮਾਨਸਸਮ੍ਭਵਮ੍ ।। ੧੬.

ਬੈਗਨ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਰਸ ਜਾਂ ਪਸਾਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧਾ ਲੂਣ, ਆਮ ਲੂਣ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲੂਣ ਵੀ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ।

ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਅਗ੍ਨੌ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਧਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੬.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਵੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਮਯੇਨ੍ਮਸ੍ਤਕਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਥੈਵਾਵਪਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੧੬.

ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਿਧਾਯ ਚਾਦ੍ਭਿਃ ਸਿਞ੍ਚੇਤ ਤਥੈਵਾਪ੍ਸੁ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਅਰਿष੍ਟਤੁਮੁਲੇ ਬਿਲ੍ਵਂ ਤ੍ਵਿਙ੍ਗੁਦਸ਼੍ਵਦਨਾਨ੍ਯਪਿ ।। ੧੬.

ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਿਸ਼ਟ, ਬੈਲ ਤੇ ਇੰਗੁਦਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦਲਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਵਚ੍ਛੌਚਮਿष੍ਯਤੇ। ਤਥਾ ਦਨ੍ਤਾਸ੍ਥਿਦਾਰੂਣਾਂ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਣਾਞ੍ਚਾਵਲੇਖਨਮ੍ ।। ੧੬.

ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਲਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮृਨ੍ਮਯਾਨਾਨ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦਾਹ ਉਦਾਹृਤਃ। ਮਣਿਵਜ੍ਰਪ੍ਰਵਾਲਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼ਙ੍ਖਮਣੇਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੬.

ਸਭ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਰਤਨ, ਹੀਰਾ, ਮੋਤੀ, ਸਾਂਪ ਦਾ ਸਿੰਗ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕੇਨ ਤਿਲਕਲ੍ਕੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੌਚਂ ਸਰ੍ਵਵਾਲਾਨਾਮਾਵਿਕਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੧੬.

ਸਿੱਧਾਰਥ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਸਟ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਨ ਤੇ ਸਭ ਭੇਡਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਆਵਿ ਕਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਮृਦ੍ਭਿਰਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ। ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ੌਚਾਨਾਮਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੧੬.

ਸਭ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਮੁੜ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਪ੍ਪਾਸਿਕਾਨਾਞ੍ਚ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਫਲਪੁष੍ਪ ਸ਼ਲਾਕਾਨਾਂ ਪ੍ਲਾਵਨਞ੍ਚਾਦ੍ਭਿਰਿष੍ਯਤੇ ।। ੧੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਰਾਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਫਲ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਲੱਕੜੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸਂਮਾਰ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਞ੍ਚ ਭੂਮੇਸ਼੍ਚੈਵੋਪਲੇਪਨਮ੍। ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਵਾਯੁਪੂਤਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।। ੧੬.

ਝਾੜੂ ਲਾਉਣ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੀਪਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।