ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਸੋऽਪਿ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਸ੍ਵੋषਧੀषੁ ਵੈ । ਸ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਨ੍ਤੁ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਮਨੁਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਪृਥੁਰ੍ਦੁਦੋਹ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਵਤਲੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਤਤਃ

ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਗੁਆ ਬੈਠਾ; ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਛਾ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਤਲ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ।

ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਤੇਨ ਦੁਗ੍ਧਾਨਿ ਵੈਨ੍ਯੇਨ ਤੁ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ । ਮਨੁਞ੍ਚ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਮ੍ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਭੂਮਯੇ । ਤੇਨਾਨ੍ਨੇਨ ਤਦਾ ਤਾ ਵੈ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਦਾ

ਵੈਨਿਆ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ; ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਲਈ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਅੰਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜੀਵਦੇ ਰਹੇ।

ऋषਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਵਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਵਤ੍ਸਃ ਸੋਮਸ੍ਤ੍ਵਭੂਤ੍ਤੇषਾਂ ਦੋਗ੍ਧਾ ਚਾਪਿ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ

ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਸੋਮ ਸੀ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸੀ।

ਪਾਤ੍ਰਮਾਸੀਤ੍ਤੁ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਦੀਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਾਸੀਤ੍ਤਦਾ ਤੇषਾਂ ਤਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍

ਪਾਤਰ ਵੈਦਿਕ ਛੰਦ ਸਨ, ਗਾਇਤਰੀ ਆਦਿ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤਪ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸੀ।

ਪੁਨਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਗਣੈਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਪੁਰੋਗਮੈਃ । ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਪਾਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਅਮृਤਂ ਦੁਦੁਹੇ ਤਦਾ । ਤੇਨੈਵ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੇ ਚ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ

ਫਿਰ, ਪੁਰੰਦਰ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੁੱਧਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜੀਵਦੇ ਹਨ।

ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਿषਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਦਾ ਮਹੀ । ਤੇषਾਞ੍ਚ ਵਾਸੁਕਿਰ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਕਾਦ੍ਰਵੇਯਾ ਮਹੌਜਸਃ

ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਕੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਦਰੂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਵੱਛੇ ਸਨ।

ਨਾਗਾਨਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਪਾਣਾਞ੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤੇਨੈਵ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯੁਗ੍ਰਾ ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਹੋਲ੍ਬਣਾਃ । ਤਦਾਹਾਰਾਸ੍ਤਦਾਚਾਰਾਸ੍ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਦਾਸ਼੍ਰਯਾਃ

ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਲਈ, ਓ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਗਰ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਚਲਣ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਸਦਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਮ(ਆਮ)ਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਤ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਿਯਂ ਮਹੀ । ਵਤ੍ਸਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁਣ੍ਯਜਨੈਸ੍ਤਥਾ ॥੨.੧.

ਫਿਰ, ਲੱਕ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲੁਕਵੇਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਵੱਛਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਬਣਾਇਆ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ।

੬੨.੧੮੨ ਦੋਗ੍ਧਾ ਚ ਜਤੁਨਾਭਸ੍ਤੁ ਪਿਤਾ ਮਣਿਵਰਸ੍ਯ ਸਃ । ਯਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਜੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸ਼ੀ ਸ ਸੁਮਹਾਬਲਃ । ਤੇਨ ਤੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਮਰ੍षਿਰੁਵਾਚ ਹ

ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਤੁਨਾਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਣੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਆਤਮਾ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ।

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ਚ ਪਿਸ਼ਾਚੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪੇਤਸ੍ਤੁ ਦੋਗ੍ਧਾ ਵੈ ਤੇषਾਮਾਸੀਤ੍ਕੁਬੇਰਕਃ

ਰਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੁਬੇਰ ਸੀ।

ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਮਾਲੀ ਬਲਵਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਰੁਧਿਰਮੇਵ ਚ । ਕਪਾਲਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ । ਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੀਹ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਸੁਮਾਲੀ ਨਾਮਕ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਉਸੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ ਇੱਥੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।

ਪਦ੍ਮਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ । ਵਤ੍ਸਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚੀਨ੍ ਗਨ੍ਧਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ

ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਕਮਲ ਦਾ ਪੱਤਾ ਪਿਆਲੇ ਵਾਂਗ ਲਿਆ, ਚਿਤਰਰਥ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ।

ਤੇषਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਦ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜੋऽਤਿਬਲੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।

ਸ਼ੈਲੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਤਤ੍ਰੌषਧੀਰ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤੀ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ

ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਭੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕੇ ਦੁੱਧਿਆ। ਉੱਥੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਨਿਕਲੇ।

ਵਤ੍ਸਸ੍ਤੁ ਹਿਮਵਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਮੇਰੁਰ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਮਹਾਗਿਰਿਃ । ਪਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸ਼ੈਲਮੇਵਾਸੀਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੈਲਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਿਮਾਵਤ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਮੇਰੂ ਮਹਾਂਪਹਾੜ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਿਆਲਾ ਵੀ ਪਹਾੜ ਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ।

ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਵੀਰੁਦ੍ਭਿਃ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਪਲਾਸ਼ਪਾਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਦੁਗ੍ਧਂ ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਰਰੋਹਣਮ੍

ਵਿਰਖਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕੇ ਦੁੱਧਿਆ। ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਿਆਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਟਹਿਣੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ।

ਕਾਮਧੁਕ੍ ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸ਼ੈਲਃ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੋ ਵਤ੍ਸੋ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਦੁਘਾ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀ ਪृਥਿਵੀ ਭੂਤਭਾਵਿਨੀ

ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਪਹਾੜ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਵੱਛਾ ਸੀ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਸੈषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਰਣੀ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਦੁਗ੍ਧਾ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪृਥੁਨਾ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਯੋਨਿਰੇਵ ਚ ॥੨.੧.

ਇਹੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਰਚਨ ਵਾਲੀ, ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਪૃਥੁ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੀਵ ਤੇ ਜਣਨੀ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਦ੍ਧਮ੍ -

ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ—

ਸੂਤ ਉਵਾਚ ।। ਆਸੀਦਿਯਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਵਸੁ ਧਾਰਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸੁਧਾ ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੨.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਦਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਝਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਸੁਧਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਇਯਞ੍ਚਾਸੀਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਤਤਃ ।। ੨.

ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੈਦਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਧੀ ਬਣੀ, ਤਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪૃਥਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾ ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਸਸ੍ਯਾਕਰਵਤੀ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਤ੍ਤਨਾਕਰਮਾਲਿਨੀ। ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਤੇਨ ਧੀਮਤਾ ।। ੨.

ਵਸੁਧਾ ਚੌੜੀ, ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਏਵਂਪ੍ਰਭਾਵੋ ਰਾਜਾਸੀਦ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਸ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ। ਨਮਸ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੨.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੈਨਯ, ਐਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਸੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗੈਃ। ਪृਥੁਰੇਵ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੨.

ਉੱਚ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕੇਵਲ ਪૃਥੁ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ। ਆਦਿਰਾਜਾ ਨ ਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਪृਥੁਰ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੨.

ਉੱਚ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਪૃਥੁ ਵੈਨਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਦੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।

ਯੋਧੈਰਪਿ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਨੈਰ੍ਜਯਂ ਯੁਧਿ। ਆਦਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨਰਾਣਾਂ ਵੈ ਨਮਸ੍ਯਃ ਪृਥੁਰੇਵ ਹਿ ।। ੨.

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪૃਥੁ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ।

ਯੋ ਹਿ ਯੋਦ੍ਧਾ ਰਣਂ ਯਾਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪृਥੁਂ ਨृਪਮ੍। ਸ ਘੋਰਰੂਪੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮੀ ਤਰਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੨.

ਜੋ ਵੀ ਯੋਧਾ, ਪૃਥੁ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼੍ਯੈਰਪਿ ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯਵृਤ੍ਤਿਸਮਾਸ੍ਥਿਤੈਃ। ਪृਥੁਰੇਵ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਵृਤ੍ਤਿਦਾਤਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨.

ਵੈਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਏਤੇ ਵਤ੍ਸਵਿਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਦੋਗ੍ਧਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਵ ਚ। ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਮਯੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੨.

ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੱਛੜੇ, ਦੁੱਧ ਵੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਆਪ ਅਤੇ ਪਿਆਲੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।