ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਾ ਹਸ੍ਤਿਨਾਮਾ ਚ ਪਟੋਲਂ ਬृਹਤੀਫਲਮ੍। ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾ ਤੀਵ੍ਰਾ ਕषਾਯਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵ ਏਵ ਚ ।। ੧੬.

ਸ਼ਿਆਮਾਕਾ, ਹਸਤਿਨਾਮਾ, ਪਟੋਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਤੀ ਫਲ, ਅਗਸਤ ਦਾ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕਸੇ ਹਨ।

ਏਵਮਾਤੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ । ਨਾਗਰਂ ਚਾਤ੍ਰ ਵੈ ਦੇਯਂ ਦੀਰ੍ਘਮੂਲਕਮੇਵ ਚ ।। ੧੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਆਦਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਅਦਰਕ ਤੇ ਲੰਬੀ ਜੜ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ।

ਵਂਸ਼ੀਕਰੀਰਾਃ ਸੁਰਸਾਃ ਸਰ੍ਜ੍ਜਕਂ ਭੂਸ੍ਤृਣਾਨਿ ਚ। ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੬.

ਬਾਂਸ ਦੇ ਕੋਰ, ਸੁਰਸਾ, ਸਰਜਕ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਦੇ ਘਾਹ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਲਸ਼ੁਨਂ ਗृਞ੍ਜਨਞ੍ਚੈਵ ਪਲਾਣ੍ਡੁਃ ਪਿਣ੍ਡਮੂਲਕਮ੍। ਕਰਮ੍ਭਾਦ੍ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਹੀਨਾਨਿ ਰਸਗਨ੍ਧਤਃ ।। ੧੬.

ਲਸਣ, ਧਨੀਆ, ਪਿਆਜ਼, ਮੂਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰੰਭ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁਆਦ ਤੇ ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਕਾਰਣਞ੍ਚਾਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਪੁਰਾ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਬਲੇਃ ਸੁਰੈਃ ।। ੧੬.

ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

ਵ੍ਰਣੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੋ ਵੈ ਪਤਿਤਾ ਰਕ੍ਤਬਿਨ੍ਦਵਃ। ਤਤ ਏਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੬.

ਉਸ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਾਹੀ ਹਨ।

ਅਥ ਵੇਦੋਕ੍ਤਨਿਰ੍ਯਾਸਾਨ੍ ਲਵਣਾਨ੍ਯੂषਰਣਾਨਿ ਚ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਰ੍ਯੋ ਰਜਸ੍ਵਲਾਃ ।। ੧੬.

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਨਿਕਾਸ, ਲੂਣ ਤੇ ਖਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਫੇਨਿਲਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਵੈ ਪਲ੍ਵਲੋਦਕਮ੍। ਨ ਲਭੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਗੌਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਨਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚੈਵ ਗृਹ੍ਯਤੇ ।। ੧੬.

ਜਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਮਾੜੀ ਵਾਸ ਵਾਲਾ, ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਦਲਦਲ ਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਰੁਚੀ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਆਵਿਕਂ ਮਾਰ੍ਗਮੌष੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਕਸ਼ਫਂ ਚ ਯਤ੍। ਮਾਹਿषਞ੍ਚਾਮਰਞ੍ਚੈਵ ਪਯੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਵਿਜਾਨਤਾ ।। ੧੬.

ਭੇੜ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਊਠ, ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਖੁਰ ਵਾਲੇ, ਮਹੀਂਸ ਤੇ ਯਾਕ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਨ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਚ ਯੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ਼ੌਚਾਸ਼ੌਚਂ ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ।। ੧੬.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਨ੍ਯਮੂਲਫਲਾਹਾਰੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ। ਰਾष੍ਟ੍ਰਮਿष੍ਟਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਧਰਤੀ, ਸਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਿष੍ਟ ਸ਼ਬ੍ਦਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਂ ਜਨ੍ਤੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਥਾਪਿ ਵਾ। ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਂ ਤਥਾ ਭੂਮਿਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ੧੬.

ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾੜੀ, ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਵਾਲੀ, ਜੰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਮੰਦ-ਬੂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।

ਨਦ੍ਯਃ ਸਾਗਰਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵ੍ਵਤਃ । ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ ਦੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍ ।। ੧੬.

ਨਦੀ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਾਰਹ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚ ਕੈਕਟਾਤ੍। ਦੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼ਙ੍ਕਵੋ ਨਾਮ ਵਰ੍ਜਿਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ।। ੧੬.

ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਕੈਕਟ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰੈਸ਼ੰਕਵ ਨਾਮਕ ਇਲਾਕਾ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਙ੍ਕਰਾਃ ਕਲਿਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਸਿਨ੍ਧੋਰੁਤ੍ਤਰਮੇਵ ਚ। ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਦੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੬.

ਕਾਰੰਕਰਾ, ਕਲਿੰਗ, ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਨਗ੍ਨਾਦਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਵ ਵ੍ਯਯਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਦृष੍ਟਾਨਿ ਨ ਪਿਤॄਨ੍ਨ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ ।। ੧੬.

ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਦੇਖ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।

ਨਗ੍ਨਾਦੀਨ੍ ਭਗਵਨ੍ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਮਾਦ੍ਯ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਤਃ। ਕਥਯ ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯਾਗ੍ਰ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਥਾਤਥਮ੍ ।। ੧੬.

ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਜਦ ਮੈਂ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਰੇ ਸੱਚੀ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਤਮ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯੀਸਂਵਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮਹਾ-ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਰੋਕ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰਿਤ੍ਯਜਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਤ੍ਤੇ ਵੈ ਨਗ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ ਨਰੋ ਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਸ਼੍ਚ ਯੋ ਵृषਃ ।। ੧੬.

ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ! ਜੋ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿਚ ਇਹ ਰੋਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਬਲਦ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵृषਂ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗਤਿ । ਵृषੋ ਵੇਦਸਮਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੋ ਵੈ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੧੬.

ਜੋ ਬਲਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਬਲਦ ਨੂੰ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਮਝ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਵृषਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ। ਪੁਰਾ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤੈਰਸੁਰੈਸ੍ਤਦਾ ।। ੧੬.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲ—ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਲੜੇ, ਤਾਂ ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਗਏ।

ਪਾषਣ੍ਡਵੈਕृਤਸ੍ਥਾਨੇ ਨੈषਾ ਸृष੍ਟਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ। ਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਃ ਸ਼ਾਕ੍ਯਾ ਪੁष੍ਟਿਕਲਂਸ਼ਕਾਃ ।। ੧੬.

ਜਿੱਥੇ ਪਾਠਕ ਮਤ ਨਾਲ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ; ਦੋਹਾਂ ਸ੍ਰਾਧ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਗੰਥ, ਸ਼ਾਕਿਆ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਕਲੰਸ਼ਕ—

ਯੇ ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇ ਵੈ ਨਗ੍ਨਾਦਯੋ ਜਨਾਃ। ਵृਥਾਜਟੀ ਵृਥਾਮੁਦ੍ਰੀ ਵृਥਾਨਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹੀ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਹਨ; ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਜਟਾ ਰੱਖਦਾ, ਵਿਅਰਥ ਮੁਦਰਾ ਲਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਨੰਗਾ ਹੈ—

ਵृਥਾਵ੍ਰਤੀ ਵृਥਾ ਜਾਪੀ ਤੇ ਵੈ ਨਗ੍ਨਾਦਯੋ ਜਨਾਃ। ਕੁਲਨ੍ਧਮਾ ਨਿषਾਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪੁष੍ਟਿਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ, ਵਿਅਰਥ ਜਾਪ ਕਰਦਾ—ਇਹੀ ਨੰਗੇ ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਹਨ; ਕੁਲੰਧਮਾ, ਨਿਸ਼ਾਦ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

ਕृਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਕੁਪਥਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਏਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੧੬.

ਜੋ ਗਲਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕृਤਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਾਃ। ਦਸ੍ਯਵਸ਼੍ਚ ਨृਸ਼ਂਸਾਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੧੬.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ, ਅਕ੍ਰਤਘਨ, ਨਾਸਤਿਕ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਡਾਕੂ ਤੇ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪਾਪ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍। ਦੇਵਦੇਵਰ੍षਿਨਿਨ੍ਦਾਯਾਂ ਰਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੬.

ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਸੁਰਾਨ੍ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਮੇਭਿਰ੍ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਕृਤਯੁਗਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਜੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇਖ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਯੁਗ ਤ੍ਰੇਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਪਰਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਕਲਿਯੁਗਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਪਿਤਰ ਊਚੁਃ ੧੬.

ਵੈਸ਼ਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਦੁਆਪਰ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਯੁਗ ਕਲਿਜੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।