ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੇ ਚੈਵ ਗਿਰੌ ਪੁਣ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਪਾਪਧਾਰਾਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਧਾਰਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਾਧਵਃ ।। ੧੫.

ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਦੀ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਧਾਰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਾਪਂ ਕੇषਾਞ੍ਚਿਤ੍ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਸ੍ਪष੍ਟਾ ਭਵਤਿ ਸਾ ਧਾਰਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।। ੧੫.

ਉਸ ਥਾਂ ਕੁਝ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਧਾਰ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕੌਸ਼ਲਾਯਾਂ ਮਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਾਪੀ ਪਾਪਨਿषੂਦਨੀ। ਸ੍ਨਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਦਿਵਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚਾਰਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ ।। ੧੫.

ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਮਤੰਗ ਦੀ ਝੀਲ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਸੁਆਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਮਾਰਕੋਸ਼ਲਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਪਾਲਪਞ੍ਜਰੇ। ਪਾਣ੍ਡੁ ਕੂਲੇ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਡਾਰਕਵਨੇ ਤਥਾ ।। ੧੫.

ਕੁਮਾਰ-ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਘਾਟ ਤੇ, ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਫਿੱਕੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਤੇ ਪੰਡਾਰਕ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੀ।

ਵਿਮਲੇ ਚ ਵਿਪਾਪੇ ਚ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੇऽਭਯੇ। ਭੀਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਗृਧ੍ਰਕੂਟੇ ਚ ਜਮ੍ਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੫.

ਵਿਮਲ ਤੇ ਵਿਪਾਪਾ ਵਿਚ, ਡਰ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਭੀਵ੍ਰਿਖ ਤੇ ਗਿਧਰ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਦਾ।

ਅਸਿਤਸ੍ਯ ਗੁਰੋਃ ਪੁਣ੍ਯੇ ਯੋਗਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮਸਿਤਾਯਾਞ੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੫.

ਅਸੀਤ ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਅਚਾਰਯ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਉੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਤ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਹੀ।

ਪੁष੍ਕਰੇष੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਫਲਮ੍। ਮਹੋਦਧੌ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ।। ੧੫.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿਚ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਮੰਨੋ।

ਦੇਵਿਕਾਯਾਂ ਵृषੋ ਨਾਮ ਕੂਪਃ ਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤਃ। ਸਮੁਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯਾਪੋ ਗਵਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੧੫.

ਦੇਵਿਕਾ ਵਿਚ ਵੱਛ ਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਇਕ ਕੂਆਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਸਦਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੈਃ ਸਦਾ ਜੁष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਬਹਿष੍ਕृਤੈਃ। ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ।। ੧੫.

ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੇਹੜਾ ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮੀਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਵੈ ਪਿਤॄਨ੍। ਜਾਤਵੇਦਃ ਸ਼ਿਲਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਗ੍ਨੇਃ ਸਨਾਤਨੀ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਤਵੇਦ, ਉਥੇ ਪਥਰ, ਅੱਗ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਗਵਾਹ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਕਪृष੍ਠੇ ਸ ਮੋਦਤੇ। ਅਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੫.

ਜੋ ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਥੇ ਅੱਗ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮਦਿਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕੇ। ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਕ੍ਰਤੂਨਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੧੫.

ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਖ੍ਯਾਤਂ ਹਯਸ਼ਿਰੋ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਦ੍ਯੋ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਤਦਾਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚ ਮੋਦਤੇ ।। ੧੫.

ਹਯਸ਼ੀਰ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਵਿਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪਾਪਨਿषੂਦਨਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਜਪ੍ਯਹੋਮਤਪਾਂਸਿ ਚ ।। ੧੫.

ਕੰਬਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣੋ। ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ, ਜਪ, ਹੋਮ ਤੇ ਤਪ ਅਟੱਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਝਤੁਙ੍ਗੇ ਸ਼ੁਭੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸਤਤਂ ਪਿਤॄਨ੍। ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰ੍ਵਸੁ ਚ੍ਛਾਯਾ ਯਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਜਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ।। ੧੫.

ਉੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਦਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਥੇ ਪਾਂਡਵ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹੇ।

ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੈਃ ਸਦਾ ਜੁष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਬਹਿष੍ਕृਤੈਃ। ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ।। ੧੫.

ਉਹ ਥਾਂ ਸਦਾ ਜੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਅਰ੍ਚਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਵੈ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਸਦਾ। ਅਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇ ਵਸ਼ੀ ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸ ਮੋਦਤੇ ।। ੧੫.

ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਵਰਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵੋ ਨਾਮ ਹ੍ਰਦਸ੍ਤਥਾ। ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਸਸਰਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੫.

ਉਥੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਂ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ 'ਵਿਆਸ' ਤੇ 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਦੇ ਵੀ ਦਿਵਿਆ ਸਰੋਵਰ ਹਨ।

ਉਜ੍ਜਨ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਸ਼ਿਰਸਃ ਕਾਪੋਤਃ ਪੁष੍ਪਸਾਹ੍ਵਯਃ। ਆਖ੍ਯਾਤਃ ਪਞ੍ਚਮੋ ਵੇਦਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਉੱਜੰਤਾ ਪਹਾੜ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਕਾਪੋਤਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਸਾਹਵਯਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵੇਦ ਰਚਿਆ ਸੀ।

ਗਤ੍ਵੈਤਾਨ੍ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਨਾਤਨਃ ੧੫.

ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਵੀ ਅੱਗ।

ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸਮਂ ਫਲਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੧੫.

ਪੁੰਡਰੀਕ ਮਹਾਤੀਰਥ ਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕ ਵਰਗਾ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ ਮਹਾਤੀਰਥ ਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਿਨ੍ਧੁਸਾਗਰਸਮ੍ਭੇਦੇ ਤਦਾ ਪਞ੍ਚਨਦੇऽਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਕੀਰਕਾਤ੍ਮਾ ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਮਣ੍ਡਵਾਯਾਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤੇ ।। ੧੫.

ਸਿੰਧੁ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਪੰਜਨਦ ਤੇ, ਉਥੇ ਪੁੰਨ ਅਖੁੱਟ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੰਡਵਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੇਯਂ ਸਪ੍ਤਹ੍ਰਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਮਾਨਸੇ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਮਹਾਕੂਟੇ ਚ ਵਨ੍ਦੇ ਚ ਗਿਰੌ ਤ੍ਰਿਰੌ ਤ੍ਰਿਕਕੁਦੇ ਤਥਾ ।। ੧੫.

ਸੱਤ ਸਰੋਵਰਾਂ ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਤੇ, ਮਹਾਕੂਟ, ਵੰਦੇ, ਗਿਰੌ, ਤ੍ਰਿਰੌ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕਕੁਡ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਚ ਮਹਾਵੇਦ੍ਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਨ੍ਨਾਭ੍ਯੇਤਿ ਸਾਭ੍ਯੇਤਿ ਚ ਧृਤਵ੍ਰਤਾਨ੍ ।। ੧੫.

ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਵੱਡੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਪਰ ਜੋ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਜਾਤਵੇਦਃ ਸ਼ਿਲਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਗ੍ਨੇਃ ਸਨਾਤਨੀ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਚਾਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਦਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਜਾਤਵੇਦ ਨਾਂ ਦੀ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਅੱਗ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਂਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵੈਕਮੇਕੇਨ ਸਾਯਾਹ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਯਂ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਤॄਣਾਮਕ੍ਸ਼ਯਾਰ੍ਥਿਨਾ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਪੁੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਵਾऽਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਰਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਦ੍ਯੋ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍। ਵੈਰਾਣ੍ਯੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਸ੍ਤੁ ਦਿਵਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਗਤਾਃ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਚਾਹੇ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਿੱਧਾ ਸੁਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵੈਰਾਣ੍ਯੇਵ ਗਤਾਨਿ ਤੁ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਸ੍ਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੇ ਨਰਃ ।। ੧੫.

ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਸਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਖ੍ਯਾਤਮਾਯਤਨਂ ਤਤ੍ਰ ਨਨ੍ਦਿਸਿਦ੍ਧ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍। ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਯਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਦੁਰਾਜਾਰੈਰ੍ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੧੫.

ਉਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੰਦੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਮੰਦਬੁਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।