ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁष੍ਪਗਨ੍ਧਾਦਿਧੂਪਾਨਾਮੇष ਮਨ੍ਤ੍ਰ ਉਦਾਹृਤਃ। ਆਹृਤ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਨ੍ਤੁ ਹੋਮਾਰ੍ਥੇ ਵਿਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੩.

ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਹੋਮ ਲਈ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸੋਮਾਯ ਵੈ ਪਿਤृਮਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਨਮਃ। ਅਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਲੌਕਿਕਂ ਵਾਪਿ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਕਰ੍ਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਸੋਮਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਕਰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰਾਧਾਯ ਸਮਿਧਂ ਤਥਾ ਹੋਮੋ ਵਿਧੀਯਤੇ ੧੩.

ਸਮਿੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਯੇ ਕਵ੍ਯਵਾਹਾਯ ਸ੍ਵਧਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਨਮਃ। ਯਮਾਯ ਚੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੧੩.

ਅੱਗ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਧਾ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਮ ਨੂੰ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਧਾ, ਇਹ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਵੈ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਨੁ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤੋऽਗ੍ਨਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੋਮਾਯਾਨ੍ਤਰਤਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਇਹ ਹਨ ਹੋਮ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਲਈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਮਾ ਲਈ।

ਏਤਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਵੈ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ। ਉਪਚਾਰਂ ਸ੍ਵਧਾਕਾਰਂ ਤਥੈਵੋਲ੍ਲੇਖਨਞ੍ਚ ਯਤ੍ ।। ੧੩.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਧਾ ਦੀ ਰੀਤ, ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਚਿਨ੍ਹਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇ।

ਹੋਮਜਪ੍ਯੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਅਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਚੈਵ ਪਿਣ੍ਡਸਂਵਪਨਂ ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਛਿੜਕਾਅ, ਅੰਜਨ ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲੇਨੈਵ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵ੍ਵਕਮ੍। ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾ ਯਥੋ ਦ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਸਮੇਤ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਬਹੁਹਵ੍ਯਤ੍ਵਮੇਵਾਗ੍ਨੌ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਵਿਧੂਮੇ ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਚ ਹੋਤਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਬਿਨਾ ਧੂੰਏ ਦੇ ਲਹਿਰੇ, ਤਦ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਸਧੂਮੇ ਚ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ। ਯਜਮਾਨੋ ਭਵੇਦਨ੍ਧਃ ਸੋऽਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਮਾਨ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ਅਲ੍ਪੇਨ੍ਧਨੋ ਵਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ । ਜ੍ਵਾਲਾ ਧੂਮੋਪਸੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਤੁ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਨ ਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸੀ ਅੱਗ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚੈਵ ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਭੂਮਿਂ ਵਿਗਾਹਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰਾਭਵਮ੍ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਬਦਬੂਦਾਰ, ਨੀਲੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵੱਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਹਾਰ ਹੋਣੀ ਸਮਝੋ।

ਅਰ੍ਚਿष੍ਮਾਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ਼ਿਖਃ ਸਰ੍ਪਿਃਕਾਞ੍ਚਨਸਮ੍ਭਵਃ। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜਿਸ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲੋਹ ਹੋਵੇ, ਝੁੰਡ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਹੋਵੇ, ਘੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਵੇ, ਮ੍ਰਦੂ ਤੇ ਦਾਏਂ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।

ਨਰਨਾਰੀਗਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍। ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਃ ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋऽਵ੍ਯਯਾਃ ।। ੧੩.

ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦੀਵੀ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਥਾਲ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਫਲਾਨਿ ਸਮਿਧਸ੍ਤਥਾ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਚਾਤਿਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮੇਧ੍ਯਾਨੀਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੩.

ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀਆਂ ਹੰਡੀਆਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮ੍ਮਸੁ। ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ ।। ੧੩.

ਹੇ ਦੁਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।

ਤਦੇਵ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸਮਿਤ੍ਸੁ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮਗ੍ਰਯੇ ਵੈ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੧੩.

ਇਹੀ ਪੂਰਾ ਸਮਝੋ, ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ; ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕੁਰੁष੍ਵੇਤਿ ਤਥੈਵ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮੈਃ। ਪਤ੍ਨੀਮਾਦਾਯ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ ।। ੧੩.

ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਸਮਾਨਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਵਿਕਙ੍ਕਤਾਃ। ਉਦੁਮ੍ਬਰਾਸ੍ਤਥਾ ਬਿਲ੍ਵਚਨ੍ਦਨਾ ਯਜ੍ਞਿਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ।। ੧੩.

ਪਲਕਸ਼, ਨਯਗ੍ਰੋਧ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਵਿਕੰਕਤ, ਉਦੁੰਬਰ, ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਚੰਦਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।

ਸਰਲੋ ਦੇਵਦਾਰੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਸ਼੍ਚ ਖਦਿਰਸ੍ਤਥਾ। ਸਮਿਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰੇਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੩.

ਸਰਲ, ਦੇਵਦਾਰ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਖਦਿਰ — ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਿੱਥ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹਨ।

ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਃ ਕਮ੍ਟਕਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਯਜ੍ਞਿਯਾ ਯੇਨ ਕੇਨ ਚ। ਪੂਜਿਤਾਃ ਸਮਿਦਰ੍ਥੇ ਤੁ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਵੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਮਿੱਥ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ।

ਸਮਿਦ੍ਭਿਃ ਕਲ੍ਕਲੇਯਾਭਿਰ੍ਜ੍ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ । ਫਲਂ ਯਤ੍ ਕਰ੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੧੩.

ਜੋ ਵੀ ਕਲਕਲੇ ਦੀਆਂ ਸਮਿੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।

ਆਯਸਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਮੀਯਮਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਹਿ ਤਤ੍। ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕੋ ਨਕ੍ਤਮਾਲਃ ਕਪਿਤ੍ਥਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਲੋਹਾ ਵਾਲਾ ਦਰੱਖਤ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ; ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ, ਨਕਤਮਾਲਾ, ਕਪਿੱਠ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ।

ਨੀਪੋ ਵਿਭੀ ਤਕਸ਼੍ਚੈਵ ਵਲ੍ਲੀਭਿਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਚ। ਸ਼ਕੁਨਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਚ੍ਚ ਮਹੀਰੁਹਾਨ੍। ਅਯਜ੍ਞੀਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਨਿਪਾ, ਵਿਭੀਤਕ ਅਤੇ ਲਤਾ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਧੇਤਿ ਚੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ। ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣ੍ਯੁਦਾਹृਤਮ੍ ।। ੧੩.

ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਸਵਧਾ' ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਸਮੇਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਯੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ। ਆਥਰ੍ਵਣਵਿਧਿਰ੍ਹ੍ਯੇष ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੧੪.

ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਤਰ; ਇਹ ਅਥਰਵਣ ਰੀਤ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਸਮਝਾਈ ਸੀ।

ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਪਿਤृਨ੍ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਦੇਵੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਪਿਤृਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤੀਹ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੪.

ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਲੋਕ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਤਿ ਨਾਮਤਃ। ਵਿਧਿਨਾ ਸਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞ ਦਤ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਃ। ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੧੪.

ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਾਃ। ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਵੇਰੁਰੁਗ੍ਰਂ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ।। ੧੪.

ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ।