ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਜਾਪੁष੍ਟਿਰ੍ਦ੍ਯੁਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਨ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਰੁਚਿਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾਨੋऽਘਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੧੩.

ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਚਮਕ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸਕृਦੇਵਾਸ੍ਤਰੇਦ੍ਦਰ੍ਭਾਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਾਰ੍ਥਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ। ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰਨਿਯਤੋ ਵਿਧਿਞ੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੧੩.

ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਇਕ ਵਾਰੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵਿਛਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੁਣ ਦੱਸਣੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਨ ਦੀਨੋ ਵਾਪਿ ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨ ਚੈਵਾਨ੍ਯਮਨਾ ਨਰਃ। ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਧਾਯ ਮਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾ ਬੁਧਃ ।। ੧੩.

ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਉਦਾਸ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਨਾ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਝਿਆ ਹੋਵੇ।

ਨਿਹਨ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਯਦਮੇਧ੍ਯਵਦ੍ਭਵੇਦ੍ ਹਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸੁਰਦਾਨਵਾ ਮਯਾ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪਿਸ਼ਾਚਸਙ੍ਘਾ ਹਤਾ ਮਯਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ।। ੧੩.

ਜੋ ਕੁਝ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼, ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ—all ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਪਿਤ੍ਰੇ ਦृष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਹਿ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸੁਰਾ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤੀਹ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ। ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਪਠ੍ਯਤੇ ਏष ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਵੈ ਦੇਸ਼ਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ।। ੧੩.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪਿਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਥਾਂ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਸਦਾ। ਮਨਸਾ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਦਦ੍ਯੁਃ ਪਿਤਾਮਹਾਃ ।। ੧੩.

ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਉਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਤਰੋ ਹृष੍ਟਮਨਸੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਿਮਨਾਂਸਿ ਚ। ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕृਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੩.

ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਦ ਵੀ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਾਸ਼ੁ ਬਲ੍ਵਜਾਸ੍ਤਰਵਸ੍ਤਥਾ। ਵਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਲਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਲਵਵਰ੍षਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਏਵਮਾਦੀਨ੍ਯਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤृਣਾਨਿ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਸਮੇਂ ਸਦਾ ਸ਼ੂਦਰ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ, ਖੀਰਵਾ, ਬਲਵਜ, ਤਰਵਾ, ਵਾਰਣਾ, ਲਵਾ, ਲਵਵਰਸ਼ਾ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਘਾਸਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਗਨ੍ਧਾਮਾਨੁਪ੍ਰਲਯਨਂ ਤਥਾ । ਕਾਸ਼ੈਃ ਪੁਨਰ੍ਭਵੈਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਵ ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਅੰਜਨ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਾਸ਼ ਤੇ ਪੁਨਰਭਵ ਘਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਾਸ਼ਾਃ ਪੁਨਰ੍ਭਵਾ ਯੇ ਚ ਬਰ੍ਹਣਾ ਉਪਬਰ੍ਹਣਾਃ। ਅਥ ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਃ ਪੁਨਃ ।। ੧੩.

ਕਾਸ਼, ਪੁਨਰਭਵ, ਬਰਹਣਾ ਤੇ ਉਪਬਰਹਣਾ ਘਾਸਾਂ—ਇਹ ਪਿਤਰ ਹੀ ਦੇਵ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵ ਫਿਰ ਪਿਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਪੁष੍ਪਗਨ੍ਧਾਦਿਧੂਪਾਨਾਮੇष ਮਨ੍ਤ੍ਰ ਉਦਾਹृਤਃ। ਆਹृਤ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਨ੍ਤੁ ਹੋਮਾਰ੍ਥੇ ਵਿਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੧੩.

ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਹੋਮ ਲਈ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸੋਮਾਯ ਵੈ ਪਿਤृਮਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਨਮਃ। ਅਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਲੌਕਿਕਂ ਵਾਪਿ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਕਰ੍ਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਸੋਮਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਕਰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰਾਧਾਯ ਸਮਿਧਂ ਤਥਾ ਹੋਮੋ ਵਿਧੀਯਤੇ ੧੩.

ਸਮਿੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਯੇ ਕਵ੍ਯਵਾਹਾਯ ਸ੍ਵਧਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਨਮਃ। ਯਮਾਯ ਚੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੧੩.

ਅੱਗ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਧਾ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਮ ਨੂੰ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਧਾ, ਇਹ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਵੈ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਨੁ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤੋऽਗ੍ਨਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੋਮਾਯਾਨ੍ਤਰਤਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਇਹ ਹਨ ਹੋਮ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਲਈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਮਾ ਲਈ।

ਏਤਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਵੈ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ। ਉਪਚਾਰਂ ਸ੍ਵਧਾਕਾਰਂ ਤਥੈਵੋਲ੍ਲੇਖਨਞ੍ਚ ਯਤ੍ ।। ੧੩.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਧਾ ਦੀ ਰੀਤ, ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਚਿਨ੍ਹਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇ।

ਹੋਮਜਪ੍ਯੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਅਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਚੈਵ ਪਿਣ੍ਡਸਂਵਪਨਂ ਤਥਾ ।। ੧੩.

ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਛਿੜਕਾਅ, ਅੰਜਨ ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲੇਨੈਵ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵ੍ਵਕਮ੍। ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾ ਯਥੋ ਦ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਸਮੇਤ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਬਹੁਹਵ੍ਯਤ੍ਵਮੇਵਾਗ੍ਨੌ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਵਿਧੂਮੇ ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਚ ਹੋਤਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਬਿਨਾ ਧੂੰਏ ਦੇ ਲਹਿਰੇ, ਤਦ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਸਧੂਮੇ ਚ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ। ਯਜਮਾਨੋ ਭਵੇਦਨ੍ਧਃ ਸੋऽਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਮਾਨ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ਅਲ੍ਪੇਨ੍ਧਨੋ ਵਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ । ਜ੍ਵਾਲਾ ਧੂਮੋਪਸੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਤੁ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਨ ਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸੀ ਅੱਗ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚੈਵ ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਭੂਮਿਂ ਵਿਗਾਹਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰਾਭਵਮ੍ ।। ੧੩.

ਜੇ ਅੱਗ ਬਦਬੂਦਾਰ, ਨੀਲੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵੱਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਹਾਰ ਹੋਣੀ ਸਮਝੋ।

ਅਰ੍ਚਿष੍ਮਾਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ਼ਿਖਃ ਸਰ੍ਪਿਃਕਾਞ੍ਚਨਸਮ੍ਭਵਃ। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੧੩.

ਜਿਸ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲੋਹ ਹੋਵੇ, ਝੁੰਡ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਹੋਵੇ, ਘੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਵੇ, ਮ੍ਰਦੂ ਤੇ ਦਾਏਂ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।

ਨਰਨਾਰੀਗਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍। ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਃ ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋऽਵ੍ਯਯਾਃ ।। ੧੩.

ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦੀਵੀ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਥਾਲ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਫਲਾਨਿ ਸਮਿਧਸ੍ਤਥਾ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਚਾਤਿਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮੇਧ੍ਯਾਨੀਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੩.

ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀਆਂ ਹੰਡੀਆਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮ੍ਮਸੁ। ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ ।। ੧੩.

ਹੇ ਦੁਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।

ਤਦੇਵ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸਮਿਤ੍ਸੁ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮਗ੍ਰਯੇ ਵੈ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੧੩.

ਇਹੀ ਪੂਰਾ ਸਮਝੋ, ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ; ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕੁਰੁष੍ਵੇਤਿ ਤਥੈਵ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮੈਃ। ਪਤ੍ਨੀਮਾਦਾਯ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ ।। ੧੩.

ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ।

ਸਮਾਨਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਵਿਕਙ੍ਕਤਾਃ। ਉਦੁਮ੍ਬਰਾਸ੍ਤਥਾ ਬਿਲ੍ਵਚਨ੍ਦਨਾ ਯਜ੍ਞਿਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ।। ੧੩.

ਪਲਕਸ਼, ਨਯਗ੍ਰੋਧ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਵਿਕੰਕਤ, ਉਦੁੰਬਰ, ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਚੰਦਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।