ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁष੍ਟਿਕਾਮਂ ਚ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਧृਤਿਂ ਸ੍ਮृਤਿਮ੍। ਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਚ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ੍ਯਂ ਪਾਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੩.

ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਟ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਯਾਦ ਲਈ ਕਾਸਮਲ ਪਾਤਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੌਭਾਗ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ ਲੋਕੇ ਮਧੁਕੇ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਫਲ੍ਗੁਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੧੩.

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਕismet ਮਧੂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਧੂ ਨੂੰ ਫਲਗੂ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਾ ਦ੍ਯੁਤਿਰਥੋ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਬਿਲ੍ਵੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾ ਮੇਧਾ ਨਿਤ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਮੇਵ ਚ ।। ੧੩.

ਜੋ ਇਹ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਖਾਸ ਚਮਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬਿਲਵ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਲੱਖਮੀ, ਅਕਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਸਦਾ ਲਈ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਰਾਮਤਡਾਗੇषੁ ਸਰ੍ਵਸਸ੍ਯੇषੁ ਚੈਵ ਹਿ। ਵਰ੍षੇਦਜਸ੍ਰਂ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਵੇਣੁਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਤਃ ।। ੧੩.

ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਬਦਲ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇष੍ਵੇਵ ਸੁਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਯੇ ਚੈਵਾਗ੍ਰਯਣਂ ਦਦੁਃ। ਸਕृਦਪ੍ਯਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਫਲਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੩.

ਇਹ ਚੰਗੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਸਦਾ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਭਾਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ ।। ੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਗੁਗ੍ਗੁਲਾਦੀਂਸ੍ਤਥਾ ਧੂਪਾਨ੍ ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਗਲ ਆਦਿਕ ਧੂਪ, ਮਧੂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਧੂਪਂ ਗਨ੍ਧਗੁਣੋਪੇਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਪਿਤृਪਰਾਯਣਮ੍। ਲਭਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀष੍ਵਪਤ੍ਯਾਨਿ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚੋਭਯੋਃ। ਦਦ੍ਯਾਦੇਵ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਹ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੧੩.

ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਮਨਭਾਉਣੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਧੂਪ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਲਾਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦੀਪਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸਦਾ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਸ ਲੋਕੇऽਪ੍ਰਤਿਮਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਦਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸ਼ੂਭਮ੍ ।। ੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨੈਤਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਮਾ ਚੈਵ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚੈਵ ਬਲੇਨ ਚ। ਭੁਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਭਵਤਿ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ। ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰੇ ਸ ਮੋਦਤੇ ।। ੧੩.

ਤੇਜ, ਯਸ਼, ਸੋਹਣਪ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

ਗਨ੍ਧਾਨ੍ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਧੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਦਾਜ੍ਯਾਦੁਤੀਸ਼੍ਚ ਵੈ। ਫਲਮੂਲਨਮਸ੍ਕਾਰੈਃ ਪਿਦॄਣਾਂ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ। ਪੂਰ੍ਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਪਸ਼੍ਵਾਤ੍ਪੂਜਯੇਦਨ੍ਨਸਮ੍ਪਦਾ ।। ੧੩.

ਭਾਵ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਘਿਉ, ਅਨਾਜ, ਫਲ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਤੁ ਸਤਤਂ ਵਾਯੁਭੂਤਾਃ ਪਿਤਾਮਹਾਃ। ਆਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।। ੧੩.

ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿਤਰ ਵਾਯੂ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰਨ੍ਨੈਃ ਪ੍ਰਦਾਨੈਸ੍ਤੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਪੇਯੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਗੋਭਿਰਸ਼੍ਵੈਸ੍ਤਥਾ ਗ੍ਰਾਮੈਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੧੩.

ਕੱਪੜੇ, ਭੋਜਨ, ਦਾਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪੂਜਿਤੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿषੁ। ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨੇਨ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੧੩.

ਜਦੋਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਵ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦੁਲ੍ਲੇਖਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਞ੍ਚ ਤਥਾ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮ੍ਮਣ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੧੩.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਵੀ ਕਰੇ।

ਦਰ੍ਭਾਨ੍ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤਥਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਗਨ੍ਧਦਾਨਮਲਙ੍ਕਾਰਮੇਕੈਕਂ ਨਿਰ੍ਵਪੇਦ੍ਵੁਧਃ ।। ੧੩.

ਦਰਭਾ, ਪਿੰਡ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗਹਣੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਪੋषਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੈਸ਼੍ਵਃ ਸ੍ਯਾਦੁਤ੍ਤਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਅਭ੍ਯਙ੍ਗ ਦਰ੍ਭਪਿਞ੍ਜਾਲੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ।। ੧੩.

ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁੱਛੀਆਂ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਲ੍ਹਿਸ਼ ਕਰੇ।

ਅਪਸਵ੍ਯਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਦਨ੍ਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਤਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸੂਤ੍ਰਮੇਵ ਚ ।। ੧੩.

ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਧਾਗਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਖਣ੍ਡਨਂ ਪੋषਣਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵੋਲ੍ਲੇਖਨਂ ਤਥਾ। ਸਕृਦੇਵ ਹਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੩.

ਕੱਟਣਾ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਰਨੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਏਕਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਹਸ੍ਤੇਨ ਪਿਤॄਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਕृਤ੍ਸਕृਤ੍। ਚੈਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਿਣ੍ਡੇਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਜਂ ਹਿਤਮ੍ ।। ੧੩.

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ, ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਦਾਨ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਸਦਾ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪੇਦ੍ਭੁਵਿ। ਜਾਨੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਸਵ੍ਯਂ ਭੂਮੌ ਪਿਤृਪਰਾਯਣਃ ।। ੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਲ ਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲੇ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ, ਖੱਬਾ ਘੁੱਟ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ।

ਪਿਤॄਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍। ਆਹੂਯ ਚ ਪਿਤॄਨ੍ ਪ੍ਰਾਞ੍ਚਾਨ੍ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥੇਨ ਯਤ੍ਨਤਃ। ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗਪਸਵ੍ਯਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੧੩.

ਪਿਉ, ਦਾਦੇ ਤੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੱਦ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਿਉ-ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਘੇਰੋ, ਤੇ ਕਦੇ ਸੁਸਤ ਨਾ ਹੋਵੋ।

ਅਨ੍ਨੇਨਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ। ਪृਥਗ੍ ਮਾਤਾਮਹਾਨਾਨ੍ਤੁ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੧੩.

ਕੁਝ ਲੋਕ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਾਂ-ਵੱਲੇ ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਾਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਵ੍ਯੇਣ ਸਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਨ੍ਪੁष੍ਟਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਨ੍ । ਜਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੧੩.

ਤਿੰਨ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ, ਘੁੱਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਸਵ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਪਰ੍ਯ੍ਯਯਃ। ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੈਃ ਸਦਾ ਹ੍ਯੇਵਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੧੩.

ਖੱਬੇ ਤੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ, ਆਖੋ: 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਸੁਕਸ਼ਮ ਪਿਉ-ਪੁਰਖੋ।'

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਿਣ੍ਡਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍। ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰਃ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਪਠਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੧੩.

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡੋ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਓ: 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਸੁਮੀਤ ਪਿਉ-ਪੁਰਖੋ।'

ਸਵ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ। ਉਲੂਖਲਸ੍ਯ ਲੇਖਾਯਾ ਮੁਦਪਾਤ੍ਰਾਚ੍ਚ ਸੇਵਨਮ੍ ।। ੧੩.

ਖੱਬੇ ਤੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਓਲੇ-ਕੁੰਡੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਉੱਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰੋ।

ਕ੍ਸ਼ੌਮਸੂਤ੍ਰਂ ਨਵਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛੋਣਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਿਕਂ ਤਥਾ। ਪਤ੍ਰੋਰ੍ਣਂ ਪਿਤृਸੂਤ੍ਰਞ੍ਚ ਕੌਸ਼ੇਯਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਨਵਾਂ ਕਪਾਹ ਦਾ ਧਾਗਾ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਕਪਾਹ ਦਾ ਕਪੜਾ, ਉਨ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਕਪੜਾ ਤੇ ਪਿਤਰੀ ਧਾਗਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ।

ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਦ੍ਦਸ਼ਾਂ ਯਜ੍ਞੇ ਯਦਪ੍ਯਹਤਵਸ੍ਤ੍ਰਜਾਮ੍। ਨ ਪ੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਤਥੈਤਾਨਿ ਦਾਤੁਰਾਪ੍ਯਾਯਤੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੧੩.

ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਫੱਟਿਆ ਜਾਂ ਗੰਦਾ ਕਪੜਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਐਸਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿਉ-ਪੁਰਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।