ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਸ਼ਾਪਰੋषਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਣ੍ਯਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਰ੍ਭੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਬਹੂਨ੍ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦਰਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਾਰਿਆ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ।

ਸ ਗਙ੍ਗਾਮੁਪਗਮ੍ਯਾਹ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮੇ। ਸੁਮਹਾਨ੍ ਪਰਿਖੇਦੋ ਮੇ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੧੧.

ਉਹ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਉੱਚੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਨਦੀ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ।'

ਮਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਮਿਮਂ ਗਰ੍ਭਮਤੋ ਧਾਰਯ ਨਿਮ੍ਨਗੇ। ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਖੇਦੋ ਵੈ ਮਨ੍ਦਸ੍ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੧.

'ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਨਦੀ, ਇਹ ਗਰਭ ਤੂੰ ਧਾਰ ਲੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਤਕਲੀਫ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'

ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਾ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟ ਮਹਾਨਦੀ। ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇਨ ਚੇਤਸਾ ।। ੧੧.

ਉਸ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਾਪਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਖਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਨਦੀ। ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਕृष੍ਟਂ ਸੁਮਹਦ੍ਘਰ੍ਭਧਾਰਣਤਤ੍ਪਰਾ ।। ੧੧.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸਹਿੰਦਿਆਂ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।

ਤਯਾ ਪਰਿਗਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਹਿਮਵਤਃ ਸ਼ੁਭੇ। ਸ਼ੁਭਂ ਸ਼ਰਵਣਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਵ੍ਯਸृਜਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਮਿਵਾਨਲਮ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਰਵਣ ਨਾਮ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਗਙ੍ਗਾਤਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤੋऽਰੁਣਪ੍ਰਭਃ । ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼ਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੧੧.

ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਅਰੁਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੌਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕੁਮਾਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸੁਤੇ। ਵਿਮਾਨਯਾਨੈਰਾਕਾਸ਼ਂ ਪਤਤ੍ਰਿਭਿਰਿਵਾਵृਤਮ੍ ।। ੧੧.

ਜਦ ਜਾਹਨਵੀ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਥ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰ ਗਏ।

ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰਾਕਾਸ਼ੇ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਾਃ। ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਞ੍ਚ ਖਚਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ ।। ੧੧.

ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਡੋਲਕਾਂ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਖ-ਚਰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਜਗੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ। ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੧੧.

ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ।

ਮਹਾਨਾਗ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਵਰਾਸ਼੍ਚ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮਹਾਭਾਗਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤਦਾ ਤੇਨ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।। ੧੧.

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪੰਛੀ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਥੰਮ ਗਏ।

ਸਹ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਾਰ੍ਯਾਭਿਰਾਦਾਵੇ ਵਾਗ੍ਨਿਸਮ੍ਭਵਃ। ਅਭਿषੇਕਪ੍ਰਯਾਤਾਭਿਰ੍ਦृष੍ਟੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯ ਤ੍ਵਰੁਨ੍ਧਤੀਮ੍ ।। ੧੧.

ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਉਹ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਤਾਭਿਃ ਸ ਬਾਲਾਰ੍ਕਨਿਭੋ ਰੌਦ੍ਰਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ੍ਨਿਹ੍ਯਮਾਨਾਭਿਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਕਾਭਿਰਿਵ ਮਾਤृਭਿਃ ।। ੧੧.

ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਬਾਲ ਅਰੁਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਰੌਦਰ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।

ਯੁਗਪਤ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵੀਰ੍ਹਿ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਜਾਹ੍ਨਵੀਸੁਤਃ। षਪ੍ਮੁਖੋ ਵ੍ਯਸृਜਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਂਸ੍ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।। ੧੧.

ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਛੇ ਚਿਹਰੇ ਧਾਰ ਲਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਭਃ। ਯੇਨ ਜਾਤੇਨ ਲੋਕਾਨਾਮਾਕ੍ਸ਼ੇਪਸ੍ਤੇਜਸਾ ਕृਤਃ ।। ੧੧.

ਉਹ ਮਹਾਨ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਕਚੌਂਧ ਹੋ ਗਏ।

ਤੇਨ ਜਾਤੇਨ ਮਹਤਾ ਦੇਵਾਨਾਮਸਹਿष੍ਣਵਃ। ਸ੍ਕਨ੍ਦਿਤਾ ਦਾਨਵਗਣਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਕੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕृਤ੍ਤਿਕਾਭਿਸ੍ਤੁ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਃ ਸ ਪੁਰਾਤਨਃ। ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਸੁਰਸੂਦਨਃ ।। ੧੧.

ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜृਮ੍ਭਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਾਰੇਰ੍ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਕੁਲਾਤ੍ਤਦਾ। ਮੁਖਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਰਪਰਾਜਿਤਾ ।। ੧੧.

ਜਦੋਂ ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਜੰਭਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਜਿੱਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਕਲ ਆਈ।

ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਞ੍ਚੈਵ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ। ਗਰੁਡਾਦਿਤਿ ਸृष੍ਟੌ ਹਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਹਿ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕੌ ।। ੧੧.

ਸਕੰਦ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਦੋ ਉੱਚੇ ਪੰਛੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਮਯੂਰਃ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ਼੍ਚੈਵ ਪਤਾਕਾ ਚੈਵ ਵਾਯੁਨਾ। ਯਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਮਹਾਵੀਣਾ ਮਹਾਸ੍ਵਨਾ। ਅਜਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਦਤ੍ਤੋ ਮੇषੋ ਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ।। ੧੧.

ਮੋਰ, ਕੁੱਕੜ ਤੇ ਝੰਡਾ ਵਾਯੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਮਹਾਨ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀ ਵੀਣਾ ਸਰਸਵਤੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ; ਮੇਛਾ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਭੇੜ ਸ਼ੰਭੂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ।

ਮਾਯਾ ਵਿਹਰਣੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗਿਰੌ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ। ਤਾਰਕੇ ਚਾਸੁਰਵਰੇ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ ।। ੧੧.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗਿਆ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਤਾਰਕ ਉੱਭਰਿਆ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਦੇਵਰੈਗ੍ਨਿਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸੇਨਾਪਤ੍ਯੇਨ ਦੈਤ੍ਯਾਰਿਰਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੧੧.

ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਦੇਵਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਪਠ੍ਯਤੇ ਨਰਨਾਯਕਃ। ਦੇਵਾਰਿਸ੍ਕਨ੍ਦਨਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਸਕੰਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਥੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਵੈਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤ ਗਣੈਰਪਿ । ਮਾਤृਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਨਾਯਕਗਣੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੧.

ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮਥ, ਦਾਵ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਾ ਤ੍ਵਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤੀ ਸਾ ਦਿਵਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾ । ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਤੇष੍ਵਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾਨ੍ ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜ, ਜੋ ਧੂੜ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ।

ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਨਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨਗ੍ਨੀਨਗ੍ਨਿष੍ਵਿਵਾਹਿਤਾਨ੍। ਤ੍ਰਾਯਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਪਤਨ੍ਤੀ ਤਾਨਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾਃ ।। ੧੧.

ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੱਖਮ, ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੀ: 'ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!'

ਤੈਰੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤੁ ਮਾਭੈषੀਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਧਿष੍ਠਿਤਾਭਵਤ੍। ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਯਤ੍ਸਾ ਵੈ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਦੀਨਯਾ ਗਿਰਾ ।। ੧੧.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਡਰ ਨਾ,' ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੁਖੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਪਿਤਰਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਭ੍ਰष੍ਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਭ੍ਰष੍ਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾ ਸ੍ਵਦੋषੇਣ ਤਪਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ ।। ੧੧.

ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਵੰਝੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਹੇ ਹੱਸਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ।'

ਯੈਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ਰੀਰੈਰਿਹ ਦੈਵਤੈਃ । ਤੈਰੇਵ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤੀਹ ਦੇਵਤਾਃ ।। ੧੧.

ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।