ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੇਨਾਯਾਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸ਼ੈਲਰਾਟ੍। ਅਪਰ੍ਣਾਮੇਕਪਰ੍ਣਾਞ੍ਚ ਤृਤੀਯਾਮੇਕਪਾਟਲਾਮ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੇਨਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ: ਅਪਰਣਾ, ਏਕਪਰਣਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਏਕਪਾਟਲਾ।

ਆਸ਼੍ਰਿਤੇ ਦ੍ਵੇ ਹ੍ਯਪਰ੍ਣਾ ਤੁ ਅਨਿਕੇਤਾ ਤਪੋऽਚਰਤ੍। ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮੇਕਪਰ੍ਣੀ ਤੁ ਪਾਟਲਾਮੇਕਪਾਟਲਾ। ਸ਼ਤਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ ष।। ੧੧.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਪਰਣਾ ਨੇ ਘਰ-ਵਿਹੂਣ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਏਕਪਰਣਾ ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਏਕਪਾਟਲਾ ਪਾਟਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਐਸਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਆਹਾਰਮੇਕਪਰ੍ਣੇਨ ਏਕਪਰ੍ਣੀ ਸਮਾਚਰਤ੍। ਪਾਟਲੇਨੈਵ ਚੈਕੇਨ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦੇਕਪਾਟਲਾ ।। ੧੧.

ਏਕਪਰਣਾ ਇਕ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਏਕਪਾਟਲਾ ਵੀ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਾਟਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ।

ਪੂਰ੍ਣੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਆਹਾਰਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਕ੍ਰਤੁਃ । ਏਕਾ ਤਤ੍ਰ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ ।। ੧੧.

ਹਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਬਿਨਾ ਖਾਧੇ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਨਿषੇਧਯਨ੍ਤੀ ਹ੍ਯੁਮੇਤਿ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੇਹੇਨ ਦੁਃਖਿਤਾ। ਸਾ ਤਥੋਕ੍ਤਤਯਾ ਦੇਵੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੁਸ਼੍ਚਰਚਾਰਿਣੀ ।। ੧੧.

ਮਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤੇ 'ਉ' ਆਖਿਆ। ਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸੀ—

ਉਮੇਤਿ ਸਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਤਥੇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੇਨਾਸੌ ਨਿਰੁਕ੍ਤਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੧੧.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਮਾਂ ਦੇ ਉਕਤੇ ਨਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਕੁਮਾਰੀਕਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍। ਏਤਾਸਾਂ ਤਪਸਾ ਦृਪ੍ਤਂ ਯਾਵਦ੍ਭੂਮਿਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੧.

ਇਹ ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਸਦਾ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਰਹੇਗੀ, ਓਨਾ ਚਿਰ ਥਿਰ ਰਹੇਗੀ।

ਤਪਃਸ਼ਰੀਰਾਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਯੋਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਦੇਵ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸੁਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਾਃ ।। ੧੧.

ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤਪ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਸ਼੍ਚੈਵੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਃ। ਉਮਾ ਤਾਸਾਂ ਵਰਿष੍ਠਾ ਚ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ।। ੧੧.

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੈ।

ਮਹਾਯੋਗਬਲੋਪੇਤਾ ਮਹਾਦੇਵਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ। ਦਨ੍ਤਕਾਣ੍ਵੋਸ਼ਨਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ ।। ੧੧.

ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੰਤਕਾਣਵ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ।

ਅਸਿਤਸ੍ਯੈਕਪਰ੍ਣੀ ਤੁ ਪਤ੍ਨੀ ਸਾਧ੍ਵੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਾ। ਦਤ੍ਤਾ ਹਿਮਵਤਾ ਤਸ੍ਮੈ ਯੋਗਾਚਾਰ੍ਯਾਯ ਧੀਮਤੇ। ਦੇਵਲਂ ਸੁषੁਵੇ ਸਾ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਂ ਮਾਨਸਂ ਸੁਤਮ੍ ।। ੧੧.

ਏਕਪਰਣਾ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਨੇਮ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਗ ਅਚਾਰਯ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਲਾ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ।

ਯਾ ਚੈਤਾਸਾਂ ਕੁਮਾਰੀਣਾਂ ਤृਤੀਯਾ ਤ੍ਵੇਕਪਾਟਲਾ। ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ਤਸ਼ਿਲਾਕਸ੍ਯ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੧੧.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਜੀ, ਏਕਪਾਟਲਾ, ਸ਼ਤਸ਼ਿਲਾਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਕੋਲ ਗਈ।

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਙ੍ਖਲਿਖਿਤੌ ਸ੍ਮृਤੌ ਪੁਤ੍ਰਾਵਯੋਨਿਜੌ। ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਹਿਮਵਤਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ।। ੧੧.

ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਲਿਖਿਤ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਕੋਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੰਮੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ।

ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਸਾ ਤੁ ਪ੍ਰਵਰਾ ਸ੍ਵਗੁਣੈਰਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਪ੍ਰੀਤਿਰਨਯੋਰੁਮਾਸ਼ਙ੍ਕਰਯੋਰ੍ਯਥਾ ।। ੧੧.

ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੁਦਰਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਮਾ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਲੇषਂ ਸਂਸਕ੍ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ਕਿਲ ਵृਤ੍ਰਹਾ। ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮੈਥੁਨਸਕ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਪਤ੍ਯੋਦ੍ਭਵਭੀਰੁਣਾ। ਤਯੋਃ ਸਕਾਸ਼ਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ ।। ੧੧.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਸਕ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ।

ਅਨਯੋ ਰਤਿਵਿਘ੍ਨਞ੍ਚ ਤ੍ਵਮਾਚਰ ਹੁਤਾਸ਼ਨ। ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਤ ਏਵ ਤ੍ਵਂ ਨ ਦੋषੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੧੧.

ਹੇ ਅੱਗ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਦੇ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।

ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਤਥਾ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਚ ਤਥਾ ਕृਤਮ੍। ਉਮਾਦੇਹਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਭੂਮੌ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੧੧.

ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤੋ ਰੁषਿਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨ। ਇਦਂ ਚੋਕ੍ਤਵਤੀ ਵਹ੍ਨਿਂ ਰੋषਗਦ੍ਘਦਯਾ ਗਿਰਾ ।। ੧੧.

ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਸ਼ਪਾਯਨ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।

ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯ੍ਯਵਿਤृਪ੍ਤਾਯਾਂ ਰਤਿਵਿਘ੍ਨਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨ। ਕृਤਵਾਨਸ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ ।। ੧੧.

ਜਦ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ, ਹੇ ਅੱਗ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੰਦਾ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

ਯਦੇਵਂ ਵਿਭृਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਮਹਾਪ੍ਰਭਮ੍। ਗਰ੍ਭਂ ਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਸ੍ਵੈਵਮੇषਾ ਤੇ ਦਣ੍ਡਧਾਰਣਾ ।। ੧੧.

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਰੌਦਰ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹ ਗਰਭ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰ ਲੈ। ਇਹੀ ਤੇਰੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸ ਸ਼ਾਪਰੋषਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਣ੍ਯਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਰ੍ਭੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਬਹੂਨ੍ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦਰਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਾਰਿਆ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ।

ਸ ਗਙ੍ਗਾਮੁਪਗਮ੍ਯਾਹ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮੇ। ਸੁਮਹਾਨ੍ ਪਰਿਖੇਦੋ ਮੇ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੧੧.

ਉਹ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਉੱਚੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਨਦੀ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ।'

ਮਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਮਿਮਂ ਗਰ੍ਭਮਤੋ ਧਾਰਯ ਨਿਮ੍ਨਗੇ। ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਖੇਦੋ ਵੈ ਮਨ੍ਦਸ੍ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੧.

'ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਨਦੀ, ਇਹ ਗਰਭ ਤੂੰ ਧਾਰ ਲੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਤਕਲੀਫ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'

ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਾ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟ ਮਹਾਨਦੀ। ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇਨ ਚੇਤਸਾ ।। ੧੧.

ਉਸ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਾਪਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਖਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਨਦੀ। ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਕृष੍ਟਂ ਸੁਮਹਦ੍ਘਰ੍ਭਧਾਰਣਤਤ੍ਪਰਾ ।। ੧੧.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸਹਿੰਦਿਆਂ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।

ਤਯਾ ਪਰਿਗਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਹਿਮਵਤਃ ਸ਼ੁਭੇ। ਸ਼ੁਭਂ ਸ਼ਰਵਣਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਵ੍ਯਸृਜਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਮਿਵਾਨਲਮ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਰਵਣ ਨਾਮ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਗਙ੍ਗਾਤਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤੋऽਰੁਣਪ੍ਰਭਃ । ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼ਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੧੧.

ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਅਰੁਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੌਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕੁਮਾਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸੁਤੇ। ਵਿਮਾਨਯਾਨੈਰਾਕਾਸ਼ਂ ਪਤਤ੍ਰਿਭਿਰਿਵਾਵृਤਮ੍ ।। ੧੧.

ਜਦ ਜਾਹਨਵੀ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਥ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰ ਗਏ।

ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰਾਕਾਸ਼ੇ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਾਃ। ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਞ੍ਚ ਖਚਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ ।। ੧੧.

ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਡੋਲਕਾਂ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਖ-ਚਰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।