ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦ੍ਯੌਰਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਪृਥਿਵੀ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ। ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਚੈਵ ਤਥਾਹੋਰਾਤ੍ਰਮੇਵ ਚ ।। ੧੦.

ਅਸਮਾਨ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਧਰਤੀ, ਤਾਰੇ, ਦਿਸਾਵਾਂ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ, ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ—all ਇਹ ਹਨ।

ਨ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤਦਾ ਤਾਤ ਤਮੋਭੂਤਮਿਦਂ ਜਗਤ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕੋ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਤਤ੍ਰ ਚਚਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜੋ ਔਖੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼ਂਯੁਸ੍ਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭੂਯਃ ਪਿਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਤਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਦਾਂਵਰਮ੍ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਸ਼ਮਯੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸਭ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ।

ਕੀਦृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਬृਹਤ੍ਤੇਜਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਪਸਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਪੋਯੋਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਧ੍ਯਾਯਂਸ੍ਤਦਾ ਤਦ੍ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਲੋਕਨਵਾਸृਜਤ੍ ।। ੧੦.

ਸਭ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੋੜ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੇ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਲੋਕ ਬਣਾਏ।

ਭੂਤਭਵ੍ਯਾਨਿ ਜ੍ਞਾਨਾਨਿ ਲੋਕਾਨ੍ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ। ਯੋਗਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯੋਗਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ।। ੧੦.

ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜੋਗ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ।

ਲੋਕਾਃ ਸਾਨ੍ਤਾਨਿਕਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭਾਸ੍ਵਰਾਃ। ਤੇ ਵੈਰਾਜਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਤਾਃ ।। ੧੦.

ਸੰਤਾਨਿਕ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਹ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੈਰਾਜ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਯੋਗੇਨ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਦੇਵਾਨਸृਜਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੋਗਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੧੦.

ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜੋਗ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਦਾ ਲਈ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਆਦਿਦੇਵਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੌਜਸਃ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵੈਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਆਦਿ ਦੇਵ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਸਪ੍ਤ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਗਣਾਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪੂਜਿਤਾਃ । ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਸੁਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ।। ੧੦.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਗੁਣੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਚਾਰ ਸੋਹਣੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਭਾਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ। ਤੇषਾਮਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ।। ੧੦.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ।

ਤਤੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤੋ ਭੂਮਿਰੇषਾ ਲੋਕਪਰਮ੍ਪਰਾ। ਲੋਕੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸਮ੍ਭਵਃ । ਵृष੍ਟਿਰ੍ਭਵਤਿ ਤੈਰ੍ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ ਪੁਨਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਬਣੀ, ਇਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਮੁੜ ਜੰਮਦੀ ਹੈ।

ਆਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੋਮਞ੍ਚਾਨ੍ਨਞ੍ਚ ਯੋਗਤਃ। ਊਚੁਸ੍ਤਾਨ੍ਵੈ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਲੋਕਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਸੋਮ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਮਨੋਜਵਾਃ ਸ੍ਵਧਾਭਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ। ਲੋਭਮੋਹਭਯਾਪੇਤਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ ਸ਼ੋਕਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਸਵਧਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਪੱਕੇ ਤੇ ਗ਼ਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।

ਏਤੇ ਯੋਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਲੋਕਾਨ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍। ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾਨੋ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ ।। ੧੦.

ਉਹ ਜੋਗ ਛੱਡ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤੋ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਯੋਗਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਮੁੜ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਹਾਯੋਗਬਲੇਨ ਵਾ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੁਲ੍ਕੇਵ ਗਗਨੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭੇਵ ਚ ।। ੧੦.

ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਮੀਣੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦੇਹਜਾਤਾਨਿ ਮਹਾਯੋਗਬਲੇਨ ਚ। ਨਿਰਾਖ੍ਯੋਪਾਖ੍ਯਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰਿਤਃ ਸਾਗਰੇ ਯਥਾ ।। ੧੦.

ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਂ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਬੇ-ਨਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਗੁਰੁਪੂਜਾਭਿਰ੍ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਤਾਭਿਰਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਪਿਤਰੋ ਯੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ।। ੧੦.

ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋਗ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪੁਨਃ ਸੋਮਂ ਪਿਤਰੋ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਆਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗੇਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਯੇਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੦.

ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਯੋਗਿਭ੍ਯੋ ਯਤ੍ਨਤਃ ਸਦਾ। ਪਿਤॄਣਾਂ ਹਿ ਬਲਂ ਯੋਗੋ ਯੋਗਾਤ੍ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੧੦.

ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਦਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜੋਗ ਹੈ ਤੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਮ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਵੈ ਭੋਜਯੇਦ੍ਯਾਵਦਾਗਤਾਨ੍ ੧੦.

ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਲ੍ਪਿਤਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਤਕਾਨਾਂ ਸ਼ਤੇਨ ਚ। ਯੋਗਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਯਦ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍ ।। ੧੦.

ਜੋ ਭੋਜਨ ਜੋਗ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਨੇ, ਨਿਯੁਕਤ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਤੇ ਸੌ ਸਨਾਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖਾਧਾ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼ਤੇਨ ਚ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯੋਗੀ ਹ੍ਯੇਕੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਹਜ਼ਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ, ਸੌ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਜੋਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ਵਾ ਵਿਕਰ੍ਮਾ ਵਾ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਸ੍ਤਸ੍ਕਰੋऽਪਿ ਵਾ। ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਦਾਨਂ ਯੋਗੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੧੦.

ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਨਾਸਤਿਕ ਹੋਵੇ, ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਜਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੋਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।

ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਵृष੍ਟੇਨੇਵ ਕਰ੍षਕਾਃ। ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵਾ ਪੌਤ੍ਰੋ ਧ੍ਯਾਨਿਨਂ ਭੋਜਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੦.

ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੌਤ੍ਰ ਜੋ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਲਾਭੇ ਧ੍ਯਾਨਿਭਿਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੌ । ਤਦਲਾਭੇਪ੍ਯੁਦਾਸੀਨਂ ਗृਹਸ੍ਥਮਪਿ ਭੋਜਯੇਤ੍ ।। ੧੦.

ਜੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਨਿਰਲੇਪ ਜਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦੇਕਪਾਦੇਨ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ । ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੀ ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਿਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ ।। ੧੦.

ਜੋ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੀਨ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਹੈ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਾ ਹਿ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦਤਿਥਿਮਾਯਾਨ੍ਤਮਭਿਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ।। ੧੦.

ਸਿੱਧ ਪੁਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।