ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ऋषਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤਥੈਕਤਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਯਸ੍ਤੇਨ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਏਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤਤਃ ਪृष੍ਟਾ ਨੈਵੋਤ੍ਤਰਮਥਾਵ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੬੦.

ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ੍ਯ ਇਕੱਲਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ। ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁੱਛਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ।

ਤਾਨ੍ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਮੁਨੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਸ਼ਿਰ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਸ਼ਾਕਲ੍ਯਮਿਤਿ ਹੋਵਾਚ ਵਾਦਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮਞ੍ਜਸਾ ।। ੬੦.

ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਰਾਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਾਕਲ੍ਯ ਵਦ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਵਤਿष੍ਟਸੇ। ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਡਮਾਨੇਨ ਵਾਤਾਧ੍ਮਾਤੋ ਯਥਾ ਦृਤਿਃ ।। ੬੦.

ਸ਼ਾਕਲਿਆ, ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਹੋ—ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸੋਚ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੰਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਟੇ ਵਾਂਗ।

ਏਵਂ ਸ ਧਰ੍षਿਤਸ੍ਤੇਨ ਰੋषਾਤ੍ਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਯਲੋਚਨਃ। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਂ ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਮੁਨਿਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੬੦.

ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਤੋਹਿਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਂਸ੍ਤृਣਵਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੈਵੇਮਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍। ਵਿਦ੍ਯਾਧਨਂ ਮਹਾਸਾਰਂ ਸ੍ਵਯਂਗ੍ਰਾਹਂ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਸਿ ।। ੬੦.

ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਦੁਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਇਨਾਮ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

ਸ਼ਾਕਲ੍ਯੇਨੈਵਨੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਃ ਸਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਨਾਂ ਬਲਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੬੦.

ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਕਾਮਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਸ੍ਤੇਨਾਰ੍ਥਂ ਕਾਮਯਾਮਹੇ । ਕਾਮਪ੍ਰਸ਼੍ਰਧਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਾਮਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ਵਦਾਮਹੇ ।। ੬੦.

ਇੱਛਾ ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅਸੀਂ ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਪਣਸ਼੍ਚੈषੋऽਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੀਤਂ ਧਨਂ ਮਯਾ। ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਕਲ੍ਯਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਮਥੋਵਾਚ ਕਾਮਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਰ੍ਥਮਦ੍ਵਚਃ ।। ੬੦.

ਇਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਧਨ ਲਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਬ੍ਰੂਹੀਦਾਨੀਂ ਮਯੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਨ੍ ਕਾਮਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਯਥਾਰ੍ਥਤਃ। ਤਤਃ ਸਮਭਵਦ੍ਵਾਦਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋਰ੍ਮਹਾਨ੍ ।। ੬੦.

ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਵਾਦ ਹੋਇਆ।

ਸਾਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸ਼ਾਕਲ੍ਯਸ੍ਤਮੁਚੂਚੁਦਤ੍। ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ऋषੀਣਾਂ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਤਦਾ ।। ੬੦.

ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਪੁੱਛੇ; ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼ਾਕਲ੍ਯੇ ਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਵਾਦੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਮੇਕਂ ਮਮਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਵਦ ਸ਼ਾਕਲ੍ਯ ਕਾਮਿਕਮ੍। ਸ਼ਾਪਃ ਪਣੋऽਸ੍ਯ ਵਾਦਸ੍ਯ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਮृਤ੍ਯੁਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੬੦.

ਜਦ ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਵਾਦ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸਵਾਲ, ਸ਼ਾਕਲਿਆ, ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ, ਦੱਸ। ਇਸ ਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ਰਤ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਪ ਹੈ—ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਥ ਸਨ੍ਨੋਦਿਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਂ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਸ਼ਾਕਲ੍ਯਸ੍ਤਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੬੦.

ਫਿਰ, ਜਦ ਬੁਧਿਮਾਨ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਗਿਆ।

ਏਵਂ ਮृਤਃ ਸ ਸ਼ਾਕਲ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਪੀਡਿਤਃ। ਏਵਂ ਵਾਦਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਤੇषਾਂ ਧਨਾਰ੍ਥਿਭਿਃ। ऋषੀਣਾਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ ।। ੬੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਸਵਾਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਾਦ ਹੋਇਆ।

ਸਰ੍ਵੈਃ ਪृष੍ਟਾਂਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯ ਵੈ ਮੁਨੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਸਾਰਂ ਮਹਾਗਤਿਃ ।। ੬੦.

ਸਭ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ।

ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਧਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਯਸ਼ੋ ਵਿਖ੍ਯਾਪ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ। ਜਗਾਮ ਵੈ ਗृਹਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਵਸ਼ੀ ।। ੬੦.

ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਧਨ ਲਿਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਫੈਲਾਈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ।

ਦੇਵਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਕਲ੍ਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ। ਚਕਾਰ ਸਂਹਿਤਾਃ ਪਞ੍ਚਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਪਦਵਿਤ੍ਤਮਃ ।। ੬੦.

ਦੇਵਮਿਤ੍ਰ ਸ਼ਾਕਲਿਆ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੇ ਪੰਜ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ।

ਤਚ੍ਛਿष੍ਯਾ ਅਭਵਨ੍ ਪਞ੍ਚ ਮੁਦ੍ਘਲੋ ਗੋਲਕਸ੍ਤਥਾ। ਖਾਲੀਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮਤ੍ਸ੍ਵਃ ਸ਼ੈਸ਼ਿਰੇਯਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਃ ।। ੬੦.

ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਚੇਲੇ ਸਨ: ਮੁਦਘਲਾ, ਗੋਲਕਾ, ਖਾਲੀਆ, ਮਤਸਵਾ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ੈਸ਼ਿਰੇਯ।

ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਹਿਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਸ਼ਾਕਪੂਰ੍ਣਰਥੀਤਰਃ। ਨਿਰੁਕ੍ਤਞ੍ਚ ਪੁਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੬੦.

ਸ਼ਾਕਪੂਰਨਰਥਿਤਰਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਤੇ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਨਿਰੁਕਤ ਵੀ ਬਣਾਈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।

ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਕੇਤਵੋ ਦਾਲਕਿਸ੍ਤਥਾ। ਧਰ੍ਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਰਤਧਰਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੬੦.

ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚੇਲੇ ਸਨ: ਕੇਤਵਾ, ਦਾਲਕੀ, ਧਰਮਸ਼ਰਮਾ, ਤੇ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ—ਸਭ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।

ਸ਼ਾਕਲ੍ਯੇ ਤੁ ਮृਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਬਭੂਵਿਰੇ। ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਨ੍ਤਿਕਮ੍ ।। ੬੦.

ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਕਲਿਆ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰੇ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚੇਤਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਪਵਨਃਪੁਰੇ। ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤ ਯੂਯਂ ਵਃਸਦ੍ਯਃ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੬੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। 'ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਜਾਓ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾ ਤਥਾ ਵੈ ਵਾਲੁਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਕੁਣ੍ਡੇ ਚਤੁष੍ਟਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਤਰਿष੍ਯਥ ।। ੬੦.

ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਾਲੁਕੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੀ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਕੁੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।

ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ। ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕृਤਮ੍ ।। ੬੦.

ਸਾਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਉਤ੍ਤਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਾਡਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੬੦.

ਉੱਤਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਾਡਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਜਾਤਂ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਵਾਯੋਃ ਪੁਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਞ੍ਚ ਵਾਯੁਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੁਰਾ ।। ੬੦.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਵਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੱਚਾ, ਪਵਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਅਞ੍ਜਨਾਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤਹਨੁਮਾਨ੍ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ। ਯਦਾ ਜਾਤੋ ਮਹਾਦੇਵੋਹਨੁਮਾਨ੍ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਤਦੇਵਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਾਯੁਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਨਾ ।। ੬੦.

ਅੰਜਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹਨੁਮਾਨ, ਸੱਚੇ ਸ਼ੌਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ, ਤਾਂ ਪਵਨ ਨੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਬਣਾਇਆ।

ਊਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਜਾਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਨਿਵੇਦਿਤਾਃ। ਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਕਰਸ੍ਤੇषੁ ਕृਤੋ ਮਹਾਨ੍ ।। ੬੦.

ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮੇ, ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਯਜਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਜਾਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਮਹਤ੍ । ਗੋਘ੍ਨੋ ਵਾਪਿ ਕृਤਘ੍ਨੋ ਵਾ ਸੁਰਾਪੀ ਗੁਰੂਤਲ੍ਪਗਃ। ਵਾਡਾਦਿਤ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੬੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਹੁਕਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਵਾਡ-ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਗਾਲਕਿਃ ਸਾਲਕਿਸ੍ਤਥਾ। ਧੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਤਬਲਾਕਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੬੧.

ਭਾਰਦਵਾਜ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ, ਗਾਲਕੀ, ਸਾਲਕੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਤਬਲਾਕ, ਤੇ ਨੈਗਮ, ਜੋ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।