ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੈਣਾਂ—ਆਲੰਬਾ, ਉਤਕਚਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਨਿਰ੍ਰਤਾ, ਕਪਿਲਾ, ਸ਼ਿਵਾ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ—ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉਪਜੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਗੀ ਹੋਈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੋਗ ਲਈ ਬਣੀ ਸੀ। ਆਲੰਬੇਯਾ ਅਤੇ ਉਤਕਚੇਯਾ ਦੀ ਫੌਜ ਬੜੀ ਕਰੂਰ ਸੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਸ਼ਨੇਯਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵੇਯਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਫੌਜਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੈਰਿਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਫੌਜ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਉਪਜੀ। ਇਹ ਨੈਰਿਤਾ ਦੇਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼-ਰਾਕਸ਼ਸ, ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵਿਰੂਪਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਉੱਠ ਕੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਕੁੰਭ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਉਪਜਾਏ। ਕਪਿਲਾ ਤੋਂ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਡੈਤਿਆ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਨਮੇ; ਕੰਪਨਾ ਯਕਸ਼ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਯਕਸ਼-ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਹਾਵਾਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੀ ਧੀ ਨੀਲਾ ਤੋਂ, ਮੰਦ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਨਮੇ। ਆਲੰਬੇਯਾ ਤੋਂ, ਸੁਰਸਿਕਾ ਰਾਹੀਂ, ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਜਨਮੇ, Nailas ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਵਿਖਚਾ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੂਲੀ ਹੋਈ, ਮੰਦ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ, ਵਿਰੂਪਾ ਨੈਰਿਤਾ ਰਾਹੀਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੇਵੀ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਵਿਗੜੇ ਦੰਦ, ਵੱਡੇ ਕੰਨ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਹਾਰਕਾ, ਭੀਸ਼ਕਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਮਕਾ ਆਦਿ। ਵੈਨਕਾ, ਪਿਸਾਚ, ਵਾਹਕਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਸ਼ਕਾ—ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਹੌਲੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਅਜੋਕੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਹਨ; ਅੱਠ ਵੰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਭਦਰਕਾ ਨਾਮ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹਨ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ; ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਤਨਾ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਸਕੰਦਾ-ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਆਪਕਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸਕਾ, ਇਹ ਬਚਪਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ; ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੰਦਾ-ਗ੍ਰਹਿ, ਮੰਤਰੀਕ, ਪੂਤਨਾ, ਭੂਤ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ—ਇਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਯਕਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਵੀ; ਯਕਸ਼, ਦੇਵੀ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਵੀ। ਸਭ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ; ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਕੁਬੇਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਲਕਾ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਯਕਸ਼, ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਅਤੇ ਖੂਨ ਪੀਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਿਸਾਚ, ਤੰਗ ਕਰ ਕੇ। ਇਹ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤਾਕਤਵਰ, ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ, ਨਿਰਭੀਕ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਸੁਖਮ, ਉਰਜਾਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ। ਅਸੁਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ-ਚਲਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੰਧਰਵਾਂ, ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਘੱਟ ਹਨ। ਸਭ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਘੱਟ ਹਨ; ਰਾਕਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਪਿਸਾਚ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਯੁ, ਤਾਕਤ, ਨੇਕੀਆਂ, ਰਾਜ, ਬੁੱਧੀ, ਤਪ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਘੱਟ ਹਨ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਪਿਸਾਚ ਤਕ, ਚਾਰ ਦੇਵੀ ਵੰਸ਼ ਹਨ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ, ਓ ਭਾਗਯਵਾਨ ਲੋਕੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜੋ ਪੁਲਹਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਾ, ਹਰੀਭਦਰਾ, ਇਰਾਵਤੀ, ਭੂਤਾ, ਕਪਿਸਾ, ਦੰਸ਼ਟਰਾ, ਨਿਸਾ, ਤਿਰਿਆ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ, ਸਵਰਾ, ਅਤੇ ਸੁਰਸਾ। ਮ੍ਰਿਗੀ ਤੋਂ ਹਿਰਣ ਜਨਮੇ; ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਾ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼; ਨਿਆਂਕਵ, ਸ਼ਰਭ, ਰੁਰੂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਾ ਤੋਂ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ, ਗਵਯਾ, ਭੈਸ, ਉਠ, ਸੂਰ, ਗੈਂਡਾ, ਅਤੇ ਗੌਰ-ਮੁਖੀ ਜੀਵ ਵੀ। ਹਰੀ ਤੋਂ ਹਰੀ, ਗੋਲਾਂਗੁਲ, ਤਰਕਸ਼, ਬਾਂਦਰ, ਕਿਨਨਰ, ਬਾਘ, ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਜਨਮੇ; ਇਰਾਵਤੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਭੌਵਨਾ ਨੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ੰਖ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਧੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਰਥੰਤਰਾ ਸਾਮਨ ਗਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੰਸ਼ਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਪੱਤੀਆਂ ਦੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਨੰਤ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।