ਮਣਿਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਸਤੁੰਬੁਰੂ, ਪਿਸ਼ੰਗਾਭਾ, ਸਥੂਲਕਰਨ, ਮਹਾਜਯ, ਸ਼ਵੇਤ, ਵਿਪੁਲ, ਪੁਸ਼ਪਵੰਤ ਅਤੇ ਭਯਾਵਹਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਦਮਵਰਨ, ਸੁਨੇਤ੍ਰ, ਯਕਸ਼ ਬਾਲ, ਬਕ, ਕੁਮੁਦ, ਕ੍ਸ਼ੇਮਕ, ਵਰਧਮਾਨ ਅਤੇ ਦਮਾ ਵੀ ਮਣਿਵਰ ਦੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਫਿਰ ਪਦਮਨਾਭ, ਵਰਾਂਗ, ਸੁਵੀਰ, ਵਿਜਯ, ਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ, ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੂਪ—ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਮਣਿਵਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੋਹਣੇ, ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ-ਪੋਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖਸ਼ਾਇਆ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਰਾਖ਼ਸਸ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਲਾਲਾਵੀ, ਕੁਥਨਾ, ਭੀਮ, ਸੁਮਾਲੀ, ਮਧੁਰ, ਵਿਸਫੂਰਜਿਤ, ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਝਿਵ, ਮਾਤੰਗ ਅਤੇ ਧੂਮ੍ਰਿਤ। ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਾਰਕ, ਸੁਕਰ, ਬੁਧਨਾ, ਕਪਿਲੋਮਾ, ਪ੍ਰਹਾਸਕ, ਕ੍ਰੀੜਾ, ਪਰਸ਼ੁਨਾਭ, ਚਕ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ, ਸ਼ਤਦੰਸ਼ਟਰ, ਤੁੰਡਕੇਸ਼ ਰਾਖ਼ਸਸ, ਯਕਸ਼ ਆਕੰਪਨ, ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਖ਼ਸਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਸੱਤ ਧੀਆਂ ਵੀ ਹਨ—ਆਲੰਬਾ, ਉਤਕਚਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਾ, ਕਪਿਲਾ, ਸ਼ਿਵਾ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ—ਇਹ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭੀ ਭਯਾਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖ਼ਸਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੋਗ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਆਲੰਬੇਯਾ ਤੇ ਉਤਕਚੇਯਾ ਸਮੂਹ ਕਠੋਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਸ਼ਣੇਯਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵੇਯਾ ਰਾਖ਼ਸਸ ਵੀ ਉੱਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਹੀ, ਨੈਰਿਤਾ ਸਮੂਹ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਤੋਂ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਯਕਸ਼-ਰਾਖ਼ਸਸ, ਬੜੀ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਨੈਰਿਤਾ ਦੇਵ ਰਾਖ਼ਸਸ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵਿਰੂਪਾਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਮੂਹ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੈਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਕੁੰਭ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਨ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਕਪਿਲਾ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ੍ਯ-ਰਾਖ਼ਸਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕੰਪਨਾ ਯਕਸ਼ ਤੋਂ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਕਸ਼-ਰਾਖ਼ਸਸ ਮਹਾਵਾਤਾ ਨਾਮਕ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੀ ਧੀ ਨੀਲਾ ਤੋਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਆਲੰਬੇਯਾ ਤੋਂ, ਸੁਰਸਿਕਾ ਰਾਹੀਂ, ਨੈਲਾ ਨਾਂਕ ਦੇ ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਲ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਹੜਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਸੰਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਖ਼ਸੀ ਵਿਖਚਾ ਨਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਫੂਲੀ ਹੋਈ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ, ਵਿਰੂਪਾ ਨੈਰਿਤਾ ਰਾਹੀਂ, ਭਿਆਨਕ ਦੇਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ—ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਹਨ: ਵਿਗੜੇ ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਹਾਰਕ, ਭੀਸ਼ਕ, ਕ੍ਰਾਮਕ ਆਦਿ। ਵੈਨਕ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਵਾਹਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਸ਼ਕ—ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖ਼ਸਸ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਦ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਗਏ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ; ਜੋ ਬਲ ਤੇ ਉਰਜਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਖ਼ਸਸਾਂ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰਾਖ਼ਸਸਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਖ਼ਸਸਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਵੰਡਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਭਦਰਕਾ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ; ਇਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਤਨਾ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰਹਿ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਸਕੰਦ-ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਆਪਕ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸਕ, ਇਹ ਬਚਪਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰਹਿ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੰਦ-ਗ੍ਰਹਿ, ਜਾਦੂਈਆਂ, ਪੂਤਨਾ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਇਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕ ਸਮੂਹ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਯਕਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਗੁਹ੍ਯਕ ਹਨ; ਯਕਸ਼, ਦੇਵੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵੀ। ਸਾਰੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਯ ਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਖ਼ਸਸ; ਪੁਲਸਤਯ ਦੇ ਰਾਖ਼ਸਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਕਸ਼, ਰਾਖ਼ਸਸ, ਪੁਲਸਤਯ ਤੇ ਅਗਸਤਯ ਦੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਕੁਬੇਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਲਕਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਯਕਸ਼, ਵੇਖਦਿਆਂ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਖ਼ਸਸ, ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਕੇ। ਇਹ ਸਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਚਮਕੀਲੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੁਆਮੀ, ਤੇ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਨਿਰਭੀਕ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਸੁਖਮ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਸ਼ੁੱਧ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।