ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਟਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਧ ਭਾਗ ਨੂੰ ਜਾਰਦਗਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਏਰਾਵਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਅਤੇ ਯਾਮਿਆ ਨਾਗ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੁਸ਼ਯ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ ਏਰਾਵਤ ਮਾਰਗ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਾਰਗ ਉੱਤਰੀ ਰੂਟ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਦੋ ਫਾਲਗੁਨੀ (ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ) ਅਤੇ ਮਘਾ ਆਰਯਮਨ ਮਾਰਗ ਹਨ; ਹਸਤ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਗੋ ਮਾਰਗ ਹਨ। ਜੈਸ਼ਠਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਜਾਰਦਗਵ ਮਾਰਗ ਹਨ, ਜੋ ਮੱਧ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੂਲ ਅਤੇ ਦੋ ਆਾਢ ਅਜ ਮਾਰਗ ਹਨ; ਸ੍ਰਵਣ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ, ਗਾਰਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਕ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਨਰੀ, ਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ ਦੱਖਣੀ ਰੂਟ ਦੇ ਮਾਰਗ ਹਨ। ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾਈ (27) ਕੁਆਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਅਪਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੀਆਂ; ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਮਹਾਨ ਕੁਆਰੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ, ਕਾਲਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦਰੂ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੁਨੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ। ਚਰਿਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੋ ਵੈਕੁੰਠਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ। ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁਅੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਦਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਧੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੀਏ; ਇਹ ਸਾਡਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਦਿਤੀਏ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਮਨੁਅੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ (ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਅਦਿਤੀਏ ਬਣੇ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਏ, ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਰਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਵੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਵਾ ਲਈ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਹੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਜਯਾ ਸਵਯੰਭੂਵ ਮਨੁਅੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ ਅਤੇ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋਏ। ਸਵਰੋਚਿਸ਼ਾ ਮਨੁਅੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੁਸ਼ਿਤਾ, ਉਤਮ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆ, ਤਾਮਸਾ ਵਿੱਚ ਹਰੀ, ਚਰਿਸ਼ਨਵ ਵਿੱਚ ਵੈਕੁੰਠਾ, ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਧਿਆ, ਅਤੇ ਅਬ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀਏ ਹਨ। ਧਾਤਾ, ਆਰਯਮਨ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼ਾ, ਭਾਗਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਪੁਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਪਰਜਨਯ—ਇਹ ਦਸ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਅਦਿਤੀਏ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸੁਰਭੀ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਗਿਆਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਏ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਜਨਮ ਲਏ: ਅੰਗਾਰਕ, ਸਰਪ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਸਦਾਸਪਤੀ, ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨਿਆ, ਉਰਧਵਕੇਤੁ, ਅਤੇ ਜਵਰਾ; ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਮ੍ਰਿਤਿਊ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਪਾਲਾ—ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ; ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਦੋ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ: ਰੋਹਿਨੀ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਧਾਰੀ। ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ: ਸੁਰੂਪਾ, ਹੰਸਕੀਲਾ, ਭਦਰਾ, ਅਤੇ ਕਾਮਦੁਘਾ; ਕਾਮਦੁਘਾ ਤੋਂ ਦੋ ਧੀਆਂ: ਸੁਰੂਪਾ ਅਤੇ ਤਨਯਾ। ਰਾਜਾ, ਹੰਸਕੀਲਾ ਤੋਂ ਮ੍ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਅਤੇ ਭਦਰਾ ਤੋਂ ਵਜਿਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਗਾਂਧਰਵ ਜਨਮ ਲਏ। ਫਿਰ ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਾਵਸ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਹਿਰਣ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ—ਇਹ ਗਾਂਧਰਵ ਘੋੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੇ ਗਏ। ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਜੋ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀਏ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਵਸੂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਨ ਜਨਮੀਆਂ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਵਧੀਆ ਅੰਗੀਰਸ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੈਵਰਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਸ਼ਵ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅਤੇ ਤੀਹ-ਤਿੰਨ ਮਨ-ਜਨਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਧਿਆ, ਵਸੂ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀਏ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਜਨਮ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਵਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਵੱਡਾ, ਕੌਣ ਮੱਧਮ, ਕੌਣ ਛੋਟਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਕੌਣ ਅਧੀਨ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਜਨਮ, ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਬਾਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਫਰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਰਾਜਸੀ, ਤਾਮਸੀ ਅਤੇ ਸਾਤਵੀਕ ਰੂਪ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।