ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੁਤਵਿਧਾ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ। ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਹਿੜਿੰਬਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਘਟੋਤਕਚ ਬਣੇ, ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਸਰਵਵ੍ਰਿਕਾ ਜੰਮਿਆ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯ ਨੇ ਸੁਹੋত্রਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਵਿਦੇਯਾ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਲੰਗਲੀ ਹੋਏ। ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਰਥੀ ਅਭਿਮਨਯੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਅਭਿਮਨਯੂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰિક્ષਿਤ ਜੰਮਿਆ। ਪਰિક્ષਿਤ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਜਸਨੇਯ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਸੇ ਰੋਸ ਵਿਚ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲ, ਹੇ ਅਜਾਣ, ਇੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗੀ; ਤੇ ਮੇਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਜਨਮੇਜਯ ਲਈ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਇਆ।” ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਉਥੋਂ ਤੁਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ। ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵਾਜਸਨੇਯ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਕਾਰਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ੌਰਯ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਾਪੁਰੰਜਯਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਅਧਿਸਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਲੰਮਾ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਯਜਨ, ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੂਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ।” “ਉਹ ਸਮਾਂ, ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਤੇ ਖਾਮੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸਭ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਸੱਚਾਈ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੂਤ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। “ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲੀਯੁੱਗ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ ਜੋ ਰਾਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਾਂਗਾ। ਅਈਲ, ਇक्षਵਾਕੁ ਤੇ ਸੌਦਯੁਮਨਾ—ਇਹ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਇक्षਵਾਕੁ ਭੂਮੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣਗੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ।” “ਕਸ਼ਤਰੀ, ਪਰਸ਼ਵ, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ; ਅੰਧ, ਸ਼ਕ, ਪੁਲਿੰਦ, ਤੁਲਿਕ, ਅਤੇ ਯਵਨ; ਕੈਵਰਤ, ਅਭੀਰ, ਸ਼ਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।” “ਇਸ ਵੇਲੇ, ਅਧਿਸਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਾਂਗਾ। ਅਧਿਸਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਰਵਕ੍ਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਦ ਨਾਗਸਹਵਯਾ ਨਗਰੀ ਗੰਗਾ ਵਲੋਂ ਲੈ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਤੇ ਮਹਲ ਛੱਡ ਕੇ ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ ਵਿਚ ਵੱਸੇਗਾ। ਨਿਰਵਕ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ, ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਤੋਂ ਸ਼ੁਚਿਦ੍ਰਥ, ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਦ੍ਰਥ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ।” “ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਤੋਂ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਸੁਸ਼ੇਣ ਤੋਂ ਸੁਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਤੀਰਥ ਤੋਂ ਰੁਚਾ, ਰੁਚਾ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਚਕਸ਼ੁ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਚਕਸ਼ੁ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੁਖੀਬਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਖੀਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਪਰਿਪਲੁਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਪਰਿਪਲੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਨਯਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਸੁਨਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਮੇਧਾਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਮੇਧਾਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਡੰਡਪਾਣੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਡੰਡਪਾਣੀ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ੍ਰ, ਨਿਰਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਖੇਮਕਾ; ਇਹ ਪਚੀਹ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜੰਮਣਗੇ।” “ਇਸ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਗਾਇਆ: ‘ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।’ ਜਦ ਰਾਜਗੀਰੀ ਖੇਮਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।” “ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਖ਼ਵਾਕੁਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਯਾ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਾ, ਤੇ ਕਸ਼ਯਾ ਤੋਂ ਵਤਸਵਯੂਹ। ਵਤਸਵਯੂਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਵਯੂਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵਾਕਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਦਿਵਾਕਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਹਦੇਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਨੁਰਥ, ਭਾਨੁਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਤਸ਼ਵ, ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਪ੍ਰਤੀਤ। ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਸੁਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਾਇਆ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ।