ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਾਪੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਬਣੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਚਯਵਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਟਕ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪਦ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵੈਦ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਛੂਹ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਬੁੱਢੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਦੁਬਾਰਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਿਆਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਧਰਮਪਤਨੀ ਜਹਨਵੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ ’ਤੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ—ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ—ਮਾਦਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ)—ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਵਰਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਧਰਮ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ (ਹਵਾ) ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ), ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਜੰਮੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਦੈਵੀ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਹੋਏ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤਵਿਧਾ ਜੰਮਿਆ। ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਤੋਂ ਘਟੋਤਕਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਸਰਵਵ੍ਰਿਕਾ ਜੰਮਿਆ। ਵਿਜਯ, ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਵੈਦੇਯਾ ਤੋਂ ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਲੰਗਲੀ ਜੰਮੇ। ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਅਭਿਮਨਯੂ ਜੰਮੇ। ਅਭਿਮਨਯੂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰिक्षਿਤ ਜੰਮੇ। ਪਰिक्षਿਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜਨਮੇਜਯਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਜਸਨੇਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵਾਰ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਤੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਇੱਥੇ ਬੇਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਨਮੇਜਯਾ ਲਈ ਇਹੀ ਹੋਇਆ।" ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਪੁਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਗਨ ਵਿਚ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ। ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਪਰिक्षਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਜਸਨੇਯ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਰਾਜਗੱਦੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਤਾਨਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਰਜਾਵਾਨ ਸੀ। ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤ ਤੋਂ ਪਰਪੁਰੰਜਯਾ ਜੰਮੇ। ਹੁਣ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਧਿਸਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਗਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਯਗਨ, ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੋਇਆ। ਤਦ, ਮਹਾਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸੀ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਦੱਸ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣਗੇ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਕੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਦੱਸ। ਕਿਹੜਾ ਯੁੱਗ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, ਸੁਤ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਵਿਅਸ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਵਿਅਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, ਕਲੀਯੁਗ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀਆਂ ਬਾਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਆਉਣਗੇ।" "ਆਇਲ, ਇਖ਼ਵਾਕੁ ਅਤੇ ਸੌਦਯੁਮਨ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਖਵਾਕੁ ਭੂਮੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਲਏ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣਗੇ। ਖਸ਼ਤਰੀ, ਪਰਸ਼ਵ, ਸ਼ੂਦਰ, ਦੋਵਾਰਹ (ਦੁਜਾਤੀ), ਅੰਧ, ਸ਼ਕ, ਪੁਲਿੰਦ, ਤੁਲਿਕ ਅਤੇ ਯਵਨ, ਕੈਵਰਤ, ਅਭੀਰ, ਸ਼ਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਲਵਾਂਗਾ।" "ਅਧਿਸਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਅਧਿਸਮਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਰਵਕ੍ਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਨਾਗਸਹਵਯਾ ਨਾਮਕ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਮਹਲ ਛੱਡ ਕੇ ਕੌਸ਼ਾਮਬੀ ਵਿਚ ਵੱਸੇਗਾ। ਨਿਰਵਕ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ, ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਤੋਂ ਸ਼ੁਚਿਦਰਥ, ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਦਰਥ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ। ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਸ਼ੇਣ ਜੰਮੇਗਾ। ਸੁਸ਼ੇਣ ਤੋਂ ਸੁਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਤੀਰਥ ਤੋਂ ਰੁਚ, ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਚਕਸ਼ੁ; ਤ੍ਰਿਚਕਸ਼ੁ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੁਖੀਬਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਖੀਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਪਲੁਤ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਪਰਿਪਲੁਤ ਤੋਂ ਸੁਨਯ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸਨਮੁਖ ਰੱਖੀ।