ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਰਾਸੰਧ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਹਦੇਵ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਸਾਹਦੇਵ ਤੋਂ ਸੋਮਾਧੀ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਮਹਾਨ ਸੀ। ਸੋਮਾਧੀ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਾਗਧ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜਨਮੇਜਯਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭੀਮਸੇਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਹਨੂ ਨੇ ਸੁਰਥਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸੁਰਥਾ ਤੋਂ ਵੀਰ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਦੂਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰਵਭੌਮ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਵਭੌਮ ਤੋਂ ਜਯਤਸੇਨ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਆਰਾਧਿਤਾ ਹੋਇਆ। ਆਰਾਧਿਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਆਯੁਤਾਯੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਆਯੁਤਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੋਧਨਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਜਨਮਿਆ। ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭੀਮਸੇਨ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪਾ ਸੀ। ਦਿਲੀਪਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਪਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਦੇਵਾਪੀ, ਸ਼ੰਤਨੂ, ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਲੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਹਲੀਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਜਾਣੋ; ਤੇ ਸੋਮਦੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਬਾਹਲੀਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਸੋਮਦੱਤਾ ਤੋਂ ਭੂਰੀ, ਭੂਰੀਸ਼੍ਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਾ ਜਨਮੇ। ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਾਪੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰਿਆ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਟਕਾ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਹੋਏ। ਸ਼ੰਤਨੂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਚਿਕਿਤਸਕ। ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ, ਇਹ ਉਕਤੀ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁੜ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕ ਸ਼ੰਤਨੂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੰਤਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ੰਤਨੂ ਨੇ ਜਹਨਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਜਹਨਵੀ ਤੋਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭੀਸ਼ਮ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਤਨੂ ਨੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਾਹਿਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸੀ; ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ। ਮਾਦਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ, ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ; ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮਸੇਨ)। ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ; ਮਾਦਰੀ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਨਾਲ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਾਹਦੇਵ ਜਨਮਿਆ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤਵਿਧਾ ਜਨਮਿਆ। ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਤੋਂ ਘਟੋਤਕਚ ਜਨਮਿਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਸਰਵਵ੍ਰਿਕਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਜਯ, ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਹੋਤਰਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਿਆ; ਸਾਹਦੇਵ ਅਤੇ ਵੈਦੇਯਾ ਤੋਂ ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਲੰਗਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਤੋਂ ਰਥੀ ਅਭਿਮਨਯੂ ਜਨਮਿਆ; ਤੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ (ਵੀਰਾਟਾ ਦੀ ਧੀ) ਤੋਂ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਵਜਾਸਨੇਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਤੇਰਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ, ਮੂਰਖ, ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੇ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਜਨਮੇਜਯਾ ਲਈ ਇਹੀ ਹੋਇਆ। ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਦੂਰ ਗਿਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਨਾਸ ਪ੍ਰਭੂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਰਵ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਜਾਸਨੇਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਕਰਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ, ਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੀਤੀ; ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਤਾਨਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤਾ ਤੋਂ ਪਰਾਪੁਰੰਜਯਾ ਜਨਮਿਆ। ਅਧਿਸਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਲੰਬਾ ਯਜਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਚਲਿਆ, ਦੋ ਸਾਲ ਕਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਤੇ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਜਯਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ, ਸੁਤਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੂਰਵ ਕਥਾ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਉਭਰਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਦੱਸ, ਜਿਹੜੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣਗੇ।" "ਸਮਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਤੇ ਔਗੁਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ—ਧਰਮ, ਇਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ।" "ਇਹ ਸਭ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ;" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੁਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। "ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਾਸਾ, ਅਦੁੱਤੀ ਕਲਾ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਿ ਯੁਗ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਬਾਰੇ ਵੀ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕਿ ਅਜੇ ਆਉਣਾ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਉਭਰਣਗੇ।