ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਰਹੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਤਥਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਭਰਦਵਾਜ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਇ ਮੁੱਖਿਆਯਨ, ਦੋ ਪਿਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਤਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਸੁਆਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਤਥਾ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਵਾਰਸ ਭੁਵਮਨਯੂ ਹੋਇਆ। ਭੁਵਮਨਯੂ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ: ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ; ਨਰ; ਅਤੇ ਗਾਗ੍ਰ, ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਨਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਇਆ। ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰੂਵੀਰਯ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਦੇਵ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਗ੍ਰ ਦੇ ਵਾਰਸ ਸ਼ਿਨਿਬੱਧ ਤੋਂ ਹੋਏ, ਇਹ ਗਾਗ੍ਰਿਆ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਨ। ਭੀਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਤ੍ਰੈਯਾਰੂਣੀ, ਪੁਸ਼ਕਰিণੀ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਇੱਕ ਵਾਂਦਰ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵਾਂਦਰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ। ਗਾਗ੍ਰ, ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਯ—all ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਅੰਗੀਰਸਾ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਏ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦਾ ਵਾਰਸ ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਸਤਿਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਸਤਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸੀ: ਅਜਮੀਧ, ਦੁਵਿਮੀਧ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਮੀਧ। ਅਜਮੀਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਭਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮੀਕ ਰਾਜੇ ਬਣੇ। ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣੋ: ਕੇਸਿਨੀ ਵਿੱਚ ਅਜਮੀਧ ਨੇ ਕੰਠਾ ਨੂੰ ਜਣਿਆ। ਕੰਠਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਧਾਤਿਥੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੰਠਾਯਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਏ। ਧੂਮਿਨੀ ਵਿੱਚ, ਅਜਮੀਧ ਨੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਵਾਸੁ ਨੂੰ ਜਣਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਦਵਾਸੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦਵਿਸ਼ਨੂ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਤਕਰਮਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਜੰਮਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੇਨਜਿਤ ਹੋਇਆ। ਸੇਨਜਿਤ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ: ਰੁਚਿਰਾਸ਼ਵ, ਕਾਵਯ, ਧ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਵਤਸ, ਰਾਜਾ ਅਵੰਤਕ। ਇਹ ਪਰਿਵਤਸਰ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਚਿਰਾਸ਼ਵ ਦਾ ਵਾਰਸ ਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ੇਨ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਪਰਾ ਤੋਂ ਨਿਪਾ ਜੰਮਿਆ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਪਾ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨਿਪਾ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤੀਵਰਧਨ ਸੀ। ਕੰਪਿਲਯਾ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਨਾਂਅ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਚੇਸ਼ਟਾ ਸਮਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਸਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪਰਾ, ਸਤਵਦਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਪਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਬ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਵਿਬ੍ਰਜਾ ਦਾ ਵਾਰਸ ਅਨੂਹਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਜਵਾਈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਣੇ। ਅਨੂਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੋਗਸੁਨੁ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਬਣੇ, ਪਰ ਕੁਝ ਅਣਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ। ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਦਕਸੇਨ ਸੀ। ਉਦਕਸੇਨ ਦਾ ਵਾਰਸ ਭਲਾਟਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਭਲਾਟਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਗ੍ਰਾਯੁਧ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਗ੍ਰਾਯੁਧ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਉਂ ਨਾਸ ਹੋਏ? ਦੁਵਿਮੀਧ ਦਾ ਵਾਰਸ ਗਿਆਨੀ ਯਵੀਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਟਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ ਹੋਇਆ। ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਂਬਲੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਨੇਮੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁਵਰਮਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ। ਸੁਵਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਰਵਭੌਮ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੌਰਵ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਤਪੌਰਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਰੁਕਮਰਥਾ ਹੋਇਆ। ਰੁਕਮਰਥਾ ਤੋਂ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਤੋਂ ਧਰਮੀਕ ਸੁਮਤੀ। ਸੁਮਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਨਮ੍ਰ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਰਾਜਾ ਸਨਤੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਤਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੌਥੁਮ ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੋਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਮ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਚੇ ਗਏ। ਕਾਰਤੀ ਉਗ੍ਰਾਯੁਧ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਤ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਮਹਾਬਲੀ ਨੀਲ, ਜੋ ਪੰਚਾਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਗ੍ਰਾਯੁਧ ਦਾ ਵਾਰਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਸ਼ੇਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁਵੀਰ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਨ੍ਰਿਪੰਜਯਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀਰਰਥ। ਇਹ ਸਭ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਮੀਧ ਅਤੇ ਨੀਲਿਨੀ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਨੀਲ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਘਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਜੰਮਿਆ। ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੁਜਾਨੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਜੰਮਿਆ। ਫਿਰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ: ਮੁਦਗਲਾ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਿਸ਼ੁ, ਨਿਭਰੂਤਿ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਯਵੀਯਾਨ, ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਕੰਪਿਲਯਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਮ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਣਾਈ।