ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੇ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਵਿਸ਼ਟਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੇ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਜੋ ਦਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਖਾਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੋਗੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋਣਗੇ।" ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਾ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੰਗਾ, ਫਿਰ ਕਲਿੰਗਾ, ਪੁੰਡਰਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਲੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੂੰ ਬਲੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ, ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਘਤਮਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਇਆ; ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਰਭਿ ਨੇ ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੋਚ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।" ਸੁਰਭਿ ਨੇ ਦਿੱਘਤਮਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੰਦਰਲੀ ਘੂੜ੍ਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਬਾਰਹਸਪਤਿਆ ਪਾਪ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਘਤਮਸ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ, ਦਿੱਘਤਮਸ ਦੀ ਅੱਖੀ ਖੁਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੌਤਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਹਾਨ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਲੰਮੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਜਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੌਤਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦਿੱਘਤਮਸ, ਬਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਰੋਚਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਕਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ; ਬਲੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਨਿਰਪਾਪ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੱਘਤਮਸ, ਜੋ ਯੋਗਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ, ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦਧਿਵਾਹਨ ਜਨਮਿਆ; ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਅਨਪਾਨਾ ਜਨਮਿਆ। ਅਨਪਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਦਿਵਿਰਥਾ ਸੀ; ਦਿਵਿਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਧਰਮਰਥਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਰਮਰਥਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੁਪਦ ਪਹਾੜ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਪੀ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਧਰਮਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਚਿਤਰਰਥਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਸ਼ਰਥਾ (ਲੋਮਪਾਦਾ) ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਮਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਤੁਰੰਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਥੁਲਾਸ਼ਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਥੁਲਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚੰਪਾ ਸੀ। ਚੰਪਾਵਤੀ ਨਗਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਪਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਲੋਂ ਵਸਾਈ ਗਈ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਹ ਚੰਪਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ। ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਸਭ ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਤੰਡਿਕਰਟਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਰਣਾ (ਸ਼ਕਰਵਾਰਣਾ) ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਧੋਰ ਰਥ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਯੰਗਾ ਦੇ ਵਾਰਸ ਰਾਜਾ ਭਦਰਰਥਾ ਸਨ। ਭਦਰਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਤਕਰਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਦਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਨਮਨਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਨਮਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਦਰਥਾ ਜਨਮਿਆ; ਜਯਦਰਥਾ ਤੋਂ ਰਿਢਰਥਾ, ਫਿਰ ਰਿਢਰਥਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਜਨਮੇਜਯਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਸ ਅੰਗਾ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਰਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਕਰਣਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮਿਆ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਕਿਵੇਂ ਕਰਣਾ, ਜੋ ਰਥੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅੰਗਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਣਿਆ?" — ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਹਦਭਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਨਮਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਚੈਦਿਆ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਯਸ਼ੋਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸਤਿਆ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਸ਼ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਯਸ਼ੋਦੇਵੀ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਜਯਦਰਥਾ ਜਨਮਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਵਿਚ, ਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯਾ ਸੀ। ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆਕਰਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਕਰਤਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਸਤਿਆਕਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਥੀ ਅਧਿਰਥਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਣਾ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਣਾ ਰਥੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਣਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਅੰਗਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੂਰੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਸੁਣੋ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੂਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਵਿਦ੍ਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਵਿਦ੍ਧਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵੀਰਾ, ਪ੍ਰਵੀਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨਸਯੂ, ਅਤੇ ਮਨਸਯੂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਜਯਦਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਧੁੰਦੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਧੁੰਦੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਗਵੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜਾਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੰਜਾਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੌਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਰੌਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਅਪਸਰਾ ਘ੍ਰਤਾਚੀ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜੇਯੂ, ਕ੍ਰਤੇਯੂ, ਵਕਸ਼ੇਯੂ, ਸਥੰਡਿਲੇਯੂ, ਘ੍ਰਤੇਯੂ, ਜਲੇਯੂ, ਅਤੇ ਸਥਲੇਯੂ — ਇਹ ਸੱਤ ਸਨ। ਧਰਮੇਯੂ, ਸਨਨਤੇਯੂ, ਅਤੇ ਵਨੇਯੂ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸਨ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਸ। ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਮਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਭਾ, ਅਤੇ ਜਾਮਲਜਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੀਕਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।