ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੰਸਾ ਨੇ, ਮੂੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਠੁਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੰਸਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਦੂਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੰਸਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਸਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਵाणी ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ; ਕੰਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵਾਣੀ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਵਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੰਸਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਰਥ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਾਰਨ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਗਰਭ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਸਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ, ਤੇ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ, ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਕੇ, ਉਸ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੀਰਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸਾ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਉਪਾਏ ਸੋਚਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਸੱਤਵਾਂ ਗਰਭ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂਗਾ; ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਕਰ ਲੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਰਭ ਤੇਰੇ ਹੋਣਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਬਚਨ ਕਦੇ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਸਾ ਨੇ ਉਸ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਲਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਕੰਸਾ, ਮੂੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਕੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਨੰਦਗੋਪ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿ਷्णੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ?" ਸੂਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਪੁਰਸ਼ ਕਸ਼ਯਪ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸਨ, ਤੇ ਨਾਰੀਆਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਤੋਂ; ਫਿਰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿ਷्णੂ ਨੂੰ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਪਾਲਿਆ। ਉਹ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਿ਷्णੂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ। ਰੁਕਮੀਣੀ, ਸਤਿਆ (ਨਗਨਜਿਤ ਦੀ ਧੀ), ਸਤ੍ਰਾਜਿਤੀ, ਸਤਭਾਮਾ, ਜਾਮਬਵਤੀ, ਅਤੇ ਰੋਹਿਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਫਿਰ ਸ਼ੈਬਿਆ, ਸੁਦੇਵੀ, ਮਾਦਰੀ, ਇਕ ਹੋਰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਅਤੇ ਜਾਲਾਵਾਸਿਨੀ—ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਨਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਜਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਲਈ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ; ਇਹ ਵਿਂਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸ਼ਰਭਾ, ਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਭਦ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਚਾਰੁਵਿੰਧਿਆ, ਜੋ ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਧੀ ਚਾਰੁਮਤੀ; ਸਾਨੁ, ਭਾਨੁ, ਅਕਸ਼ਾ, ਰੋਹਿਤਾ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਯਾ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਜਰੰਧਕਾ, ਤਾਮਰਵਕਸ਼ਾ, ਭੌਮਰੀ, ਅਤੇ ਜਰੰਧਮਾ—ਇਹ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਗਰੁੜਧਵਜ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਭਾਨੁਰ, ਭੌਮਰਿਕਾ, ਤਾਮਰਪਰਨੀ, ਅਤੇ ਜਰੰਧਮਾ—ਇਹ ਸਤਭਾਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਹੁਣ ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਸੁਣੋ। ਭਦ੍ਰਾ, ਭਦ੍ਰਗੁਪਤਾ, ਭਦ੍ਰਵਿੰਦ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪਤਬਾਹੁ; ਧੀ ਭਦ੍ਰਵਤੀ ਅਤੇ ਸੰਬੋਧਨੀ—ਇਹ ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਸੰਗ੍ਰਾਮਜਿਤ, ਸ਼ਤਾਜਿਤ, ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਜਿਤ—ਇਹ ਸੁਦੇਵੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਕਾ, ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਵਾ, ਵ੍ਰਿਕਜਿਤ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਵ੍ਰਜਿਨੀ; ਮਿਤ੍ਰਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੁਨੀਥਾ—ਇਹ ਨਗਨਜਿਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਵੀ ਹੋਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਨਰਤਕੋਨੇਯਾ, ਸੁਨਯਾ, ਅਤੇ ਸੰਗਤਾ—ਇਹ ਧੀਆਂ ਬ੍ਰਿਹਦੁਚਾ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ—ਅੰਗਦ, ਕੁਮੁਦ, ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤਾ; ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਸ਼ਵੇਤਾ। ਅਵਗਾਹਾ, ਚਿਤ੍ਰਾ, ਸ਼ੂਰਾ, ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਵਰਾ; ਚਿਤ੍ਰਸੇਨਾ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਵਤੀ। ਤੁੰਬਾ, ਤੁੰਬਬਾਨਾ, ਅਤੇ ਜਨਸਤੰਬਾ—ਇਹ ਦੋ ਉਪਾਂਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਵਜਰਰਾ ਅਤੇ ਖਿਪਰਾ ਵੀ। ਭੁਰਿੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਭੂਰੀ—ਇਹ ਗਵੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਤਨੂਰ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਜਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਅਸ਼ਵਸੁਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਪ੍ਰਤਿਬਾਹੁ ਵਜਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੁ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਕਸ਼ਮਾ ਨੇ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸੰਬਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ; ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਲਈ, ਉਹ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ। ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦਸ ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਤੀਆਂ ਸਨ; ਸਭ ਅਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਵਿ਷ਣੁ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਸਭ ਮਨੁੱਖ, ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੰਸਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠੁਰਤਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਵਿ਷ਣੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸੂਤ ਨੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।