ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਦਿਤਿ ਨੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ—ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ—ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਯਯਾਤੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ, ਨੇਕ Vasudeva ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਬ ਪਏ, ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਗਏ, ਤੇ ਯਜਨ ਅੱਗਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੀਆਂ। ਸ਼ੁਭ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਧੂੜ ਠਹਿਰੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਤੇ ਚਾਨਣ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜੀ, ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਜਯੰਤੀ ਰਾਤ, ਤੇ ਜੇਤੂ ਮੂਰਤ ਵਿਚ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਹਰੀ, ਨਾਰਾਇਣ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਰਮ-ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਆਦਿ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਕੰਸ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਸਧਾਰਣ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੰਦਗੋਪ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੋਵੇਂ ਗਰਭਵਤੀ ਸਨ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੰਦਗੋਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਜਿਸ ਰਾਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਓਸੇ ਰਾਤ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ। ਨੰਦਗੋਪ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਇਹ ਸੁਭ ਲਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਡੀਆਂ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੇਗਾ।" ਫਿਰ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੁਭ ਲਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਆਰੀ ਹੈ। ਕੰਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਦਾ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੁੜੀ ਮਰ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਗਈ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਕਹੀ ਗਈ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ ਜਨਮੇ। ਸਭ ਯਾਦਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹੇ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੰਸ, ਜੋ ਭੋਜ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣੋ ਕਿ ਕੰਸ ਨੇ, ਵਿਅਰਥ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਡਰ ਕਰਕੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਦੂਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਕੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਕੰਸ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਹੰਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਵਾਣੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੰਸ ਸਦਾ ਡਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ। "ਹੇ ਕੰਸ, ਤੂੰ ਇਹ ਰਥ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਹੰਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਗਰਭ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਸ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕੋਈ ਵੀ ਛੱਤਰੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਉਪਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ।" "ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸੱਤਵੀਂ ਗਰਭ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਰ ਲੈ।" "ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ, ਕਰ ਲੈ; ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਗਰਭ ਤੇਰੇ ਹੋਣਗੇ, ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਕੰਸ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਕੰਸ, ਜੋ ਮੰਦਾ ਤੇ ਮੂਰਖ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵਸੁਦੇਵ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਕੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਨੰਦਗੋਪ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਾਲਿਆ?" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਰਸ਼ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਤੋਂ; ਫਿਰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਨੇ ਦੇਵਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।" ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਤਾਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਣ। ਰੁਕਮਣੀ, ਨਗਨਜਿਤ ਦੀ ਧੀ ਸਤਿਆ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤੀ, ਸਤਭਾਮਾ, ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ, ਤੇ ਰੋਹਣੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਸ਼ੈਬਿਆ, ਸੁਦੇਵੀ, ਮਾਦ੍ਰੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਤੇ ਜਾਲਾਵਾਸਿਨੀ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਸਮੂਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਭੇਜਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਘਰਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਂਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।