ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਭਾਗਾ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਫਿਰ ਦੇਵਸ਼ਰਵਾ। ਅਨਾਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕੜਾ, ਨੰਦਨ, ਭ੍ਰਿੰਜਿਨ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਸ਼ਮੀਕ ਤੇ ਗੰਡੂਸ਼ਾ—ਇਹ ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ। ਪ੍ਰਿਥਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼ਰਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਮਾਤਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਕੁੰਤਿਭੋਜ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਥਾ “ਕੁੰਤੀ” ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਪਾਂਡੂ, ਜੋ ਕੁਰਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੀ, ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸਨ—ਇਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ), ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਦ੍ਰਾਵਤੀ ਤੋਂ ਜੁੜਵਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਪੁੱਤਰ—ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ—ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਗੁਣੀ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਾ ਨੂੰ ਵਰਿੱਧਸ਼ਰਮਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਦੰਤਵਕ੍ਰ। ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਸੀ, ਤੋਂ ਸੰਤਰਦਨ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਬ੍ਰਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵਿਂਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਦੋ ਭਰਾ, ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼ਰਵਾ, ਜੋ ਚੇਦਿ ਦੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਜਨਮਿਆ। ਰਾਜਰਿਸ਼ਿ ਦਮਘੋਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਯਦੁਸ਼ਰਵਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਰੁਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਤੇਰਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਪੌਰਵੀ, ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦੀਰਾ, ਭਦਰਾ, ਵੈਸ਼ਾਖੀ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਦੇਵਕੀ। ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਵਣਰਾਜੀ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮਾ (ਬਲਰਾਮ), ਸਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਦੁੱਰਦਮਾ, ਦਮਨ, ਸ਼ੁਭ੍ਰ, ਪਿੰਡਾਰਕ, ਕੁਸ਼ੀਤਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਾ। ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੌਤਰੇ ਨਿਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕਾ ਹੋਏ; ਪਾਰਸ਼ਵੀ, ਪਾਰਸ਼ਵਨੰਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ ਹੋਏ। ਮੰਦਬਾਹਯਾ, ਰਾਮਾਣਾ, ਗਿਰਿਕਾ, ਗਿਰਾ, ਸ਼ੁਕਲਗੁਲਮਾ, ਗੁਲਮਾ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਾਂਤਕ ਵੀ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ: ਅਰਚਿਸ਼ਮਤੀ, ਸੁਨੰਦਾ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਸੁਵਚਾ। ਇੱਥੇ ਸਾਰਣ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਸ਼ਤਬਲਾ, ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਭਦ੍ਰਗੁਪਤੀ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਵਿਘਨਾ। ਭਦ੍ਰਬਾਹੁ, ਭਦ੍ਰਰਥ, ਭਦ੍ਰਕਲਪ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਕ, ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਜਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦੁਰਮਦਾ ਅਤੇ ਅਭਿਭੂਤ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਏ; ਨੰਦਾ, ਉਪਨੰਦਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਕੁਕਸ਼ਿਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਚਲ ਵੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਚਿਤ੍ਰੋਪਾ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—ਇਹ ਮਦੀਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੁਦੇਵ ਵੀ ਜਨਮਿਆ। ਉਪਬਿੰਬਾ ਅਤੇ ਬਿੰਬਾ, ਸਤ੍ਤਵਦੰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਊਜਸ—ਇਹ ਚਾਰ ਭਦਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਤੋਂ ਸਮਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਤਦਯਾ, ਭਦ੍ਰਸੇਨਾ, ਯਜੁਦਾਯਾ (ਪੰਜਵਾਂ), ਭਦ੍ਰਵਿਦੇਕਾ (ਛੇਵਾਂ)—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਲੰਬੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤਾ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਤੇ ਭਦ੍ਰਭਾਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਨਮੀ; ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਵਿਰਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਤੋਂ, ਰਥੀ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਦੇਵਾ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਨੇ ਅਭਯਾਸਖਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ਾਰੰਗਦੇਵ ਤੋਂ ਤੰਬੂ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਕੁਲੋਦਵਹਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਪਸੰਗ ਅਤੇ ਵਸੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਜਨਮੇ, ਵੀ ਹੋਏ; ਕੰਸ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਪਦੇਵਾ ਤੋਂ ਵਿਜਯ, ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਵਰਧਮਾਨਾ—ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਵ੍ਰਿਕਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸੁਵਗਾਹਵਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ; ਆਗਾਹੀ, ਸਵਸਾ, ਸੁਰੂਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਇਣੀ ਵੀ ਹੋਏ। ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੁਨਾਸਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ; ਗਵੇਸ਼ਣ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ। ਸ਼੍ਰਾਦਧਦੇਵ, ਜਿਸ ਲਈ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੂੰ ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਵਣਰਾਜੀ, ਦੋਹਾਂ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਤੋਂ ਪੁੰਡ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾ—ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਜਨਮੇ। ਪੁੰਡ੍ਰਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜਦਕਿ ਕਪਿਲਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਾ ਬਣੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਨ ਵਾਲੇ। ਦੇਵਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਸ਼ਰਵਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਅਸਮਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਨਿਵਰਤਤਾ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ-ਪੁਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਨਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਰਾਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।