ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਮੀ, ਗਦਵਰਮਾ, ਨਿਦਾਤਾ, ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਕ੍ਰਜਿਤ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਿਪਤ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਿਪਤ ਤੋਂ ਸੁਵਯੰਭੋਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਹ੍ਰਦਿਕਾ ਹੋਇਆ। ਹ੍ਰਦਿਕਾ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਅਤਿ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਾ, ਫਿਰ ਮੱਧਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ, ਵਨਾਰ੍ਹਾ, ਭਿਸ਼ਗ, ਦ੍ਵੈਤਰਥ, ਸੁਦਾਂਤਾ, ਧਿਯਾਂਤਾ, ਨਕਵਾਨ ਅਤੇ ਕਨਕੋਦਭਵ। ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਸਮੌਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਅਸਮੌਜਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰੂਪ, ਜੋ ਅੰਧਕਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਧਕਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਕੁਟੰਬ ਵਿੱਚ ਭੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਸ਼ੂਰ ਨੇ ਅਸਮਕੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਭੋਜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਫਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕੀਰਤੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਭਾਗਾ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਸ਼੍ਰਵਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਅਨਾਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕੜਾ, ਨੰਦਨ, ਭ੍ਰਿਞਜਿਨ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਸ਼ਮੀਕਾ, ਗੰਡੂਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਪ੍ਰਿਥਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵੀ—ਇਹ ਪੰਜੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਕੁੰਤਿਭੋਜ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ), ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਦ੍ਰਵਤੀ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ—ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ—ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਾ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਧਸ਼ਰਮਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਰੂਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਤਾਰਦਨ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵਿਂਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਭਰਾ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ, ਜੋ ਚੈਦਿ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ-ਮੁਨਿ ਦਮਘੋਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਗਰੀਵਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਯਦੁਸ਼੍ਰਵਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਰੁਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਤੇਰਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਪੌਰਵੀ, ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦਿਰਾ, ਭਦਰਾ, ਵੈਸ਼ਾਖੀ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਦੇਵਕੀ। ਸੁਗੰਧੀ, ਵਨਰਾਜੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਜੋ ਸੇਵਕਾਵਾਂ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮਾ (ਬਲਰਾਮ), ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਦੁੱਰਦਮਾ, ਦਮਨ, ਸ਼ੁਭ੍ਰ, ਪਿੰਡਾਰਕ, ਕੁਸ਼ੀਤਕ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਾ। ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੋਤੇ ਨਿਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕਾ ਹੋਏ; ਪਾਰਸ਼ਵੀ, ਪਾਰਸ਼ਵਨੰਦੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ ਹੋਏ। ਮੰਡਬਾਹਯ, ਰਾਮਾਣਾ, ਗਿਰੀਕਾ, ਗਿਰਾ, ਸ਼ੁਕਲਗੁਲਮਾ, ਗੁਲਮਾ, ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਾਂਤਕ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਅਰਚਿਸ਼ਮਤੀ, ਸੁਨੰਦਾ, ਸੁਰਸਾ, ਅਤੇ ਸੁਵਚਾ। ਸਾਰਣ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ: ਸ਼ਤਬਲਾ, ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ, ਭਦ੍ਰਗੁਪਤੀ, ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਵਿਘਨਾ। ਭਦ੍ਰਬਾਹੁ, ਭਦ੍ਰਰਥ, ਭਦ੍ਰਕਲਪ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਕ, ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਵ, ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਜਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੁਰਮਦਾ ਅਤੇ ਅਭਿਭੂਤ, ਰੋਹਿਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਨੰਦਾ, ਉਪਨੰਦਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਕੁਕਸ਼ਿਮਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਅਚਲ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਿਤ੍ਰੋਪਾ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ; ਇਹ ਮਦਿਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਦੇਵਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਪਬਿੰਬਾ ਅਤੇ ਬਿੰਬਾ, ਸੱਤਵਦੰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਊਜਸ—ਇਹ ਚਾਰ ਭਦਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਤੋਂ ਸਮਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਤਦਯਾ, ਭਦ੍ਰਸੇਨ, ਯਜੁਦਾਇਆ ਪੰਜਵੇਂ, ਭਦ੍ਰਵਿਦੇਕਾ ਛੇਵਾਂ; ਕংস ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਭਾਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੋਈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਭਦਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਸੁਭਦਰਾ ਤੋਂ, ਰਥੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਅਭਿਮਨਯੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।