ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਨ-ਉਦਕ-ਦੁੰਦੁਭੀ ਸੀ। ਉਹ ਤੁੰਬੁਰੂ ਦਾ ਸੱਜਣ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਭਿਜਿਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਨਰਵਸੂ ਸੀ। ਪੁਨਰਵਸੂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ್ಞ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜ्ञ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮੀ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਪੁਨਰਵਸੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਪੁਨਰਵਸੂ ਦੇ ਵੀ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਬਾਹੁਬਾਣ ਅਤੇ ਅਜਿਤ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਹੁਕ ਅਤੇ ਆਹੁਕੀ ਵੀ ਹੋਏ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਆਹੁਕ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਸੀ ਜੋ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕੰਜੂਸੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਆਹੁਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇਹੀ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਹੁਕ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਬੋਜਾਂ ਦੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਹੁਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਆਹੁਕੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਆਹੁਕਾਂਧਾ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਹੁਕਾਂਧਾ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਦੇਵਕ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਦੇਵਕ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਬੜੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਦੇਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਵਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਵ੍ਰਿਕਦੇਵਾ, ਉਪਦੇਵਾ, ਦੇਵਰਕਸ਼ਿਤਾ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਾ, ਸ਼ਾਂਤਿਦੇਵਾ, ਮਹਾਦੇਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵਕੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਨਿਆਗਰੋਧ, ਸੁਨਾਮਾ, ਕਦਵਾ, ਸ਼ੰਕੁ, ਭੂਮਯਾ, ਸੂਤਨੂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਾਲ, ਯੁੱਧਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੁਪੁਸ਼ਟਿਮਾਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਸਨ: ਕਰਮਧਰਮਵਤੀ, ਸ਼ਤਾਂਕ੍ਰੂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਾਲਾ, ਕਂਵਾ ਅਤੇ ਵਰਾਂਗਨਾ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਕੁਕੁਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕੁਕੁਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵੰਸ਼繁ਸਲਦੇ ਹਨ। ਭਜਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦੂਰਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਥ ਸਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਵਿਦੂਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ੍ਯਾਧਿਦੇਵ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰਾ ਹੋਏ। ਸ਼ੂਰ ਦੇ ਵੀ ਬੜੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਵਾਤ, ਨਿਵਾਤ, ਸ਼ੋਣਿਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨ। ਸਮੀ, ਗਦਵਰਮਾ, ਨਿਦਾਤ, ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਕ੍ਰਜਿਤ, ਸਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਕਸ਼ਿਪਤ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਸ੍ਵਯੰਭੋਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਹ੍ਰਦਿਕਾ ਹੋਇਆ। ਹ੍ਰਦਿਕਾ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ—ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ, ਵਨਾਰ੍ਹਾ, ਭਿਸ਼ਗ, ਦ੍ਵੈਤਰਥ, ਸੁਦਾਂਤ, ਧਿਯਾਂਤ, ਨਕਵਾਨ ਅਤੇ ਕਨਕੋਦਭਵ। ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਕੰਬਲਬਰ੍ਹਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੌਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਅਸਮੌਜਾ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਦੰਸ਼ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁਰੂਪ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਅੰਧਕ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰਾਣਾ ਵੀ繁ਸਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੂਰ ਨੇ ਅਸਮਕੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ-ਮਾਨਵ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਮਾਸ਼੍ਯਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼੍ਯਾ ਤੋਂ ਭੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਅਤੇ ਦਮਾਮੇ ਵੱਜੇ। ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕੀਰਤੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਭਾਗਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਦੇਵਸ਼੍ਰਵਾ। ਫਿਰ ਅਨਾਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕੜਾ, ਨੰਦਨ, ਭ੍ਰਿੰਜਿਨ, ਸ਼੍ਯਾਮ, ਸ਼ਮੀਕ ਅਤੇ ਗੰਡੂਸ਼ਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਉੱਤਮ ਸਤ੍ਰੀਆਂ। ਪ੍ਰਿਥਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਹੀਰੋਆਂ ਦੀ ਮਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਕੁੰਤਿਭੋਜ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਨਿਸੰਤਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਕੁੰਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਦਮ੍ਯ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ), ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਦ੍ਰਵਤੀ ਤੋਂ ਜੁੜਵਾਂ ਅਸ਼੍ਵਿਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਬਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਾ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਧਸ਼ਰਮਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਦੰਤਵਕ੍ਰਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਤਾਰਦਨ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਬ੍ਰਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਚਲਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ।