ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਵंशਾਵਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਦੇਵਨਾ ਤੋਂ ਮਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਧੂ ਤੋਂ ਮਹਾਂ ਮਨੂ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੀ ਵंशਾਵਲੀ ਆਈ। ਨੰਦਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਪੁਰੁਵਸ਼ਾ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਪੁਰੁਵਸਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪੁਰੁਦਵਾਨ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਪੁਰੁਦਵਾਨ ਤੋਂ ਭਦਰਾਵਤੀ ਵਿਚ ਪੁਰੂਦਵਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਐਕਸ਼ਾਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਤਵ ਸੀ। ਸੱਤਵ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ, ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਤਵਤ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਜ੍ਯਾਮਘਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੇ ਸਾਤ੍ਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਭਜਿਨਾ, ਭਜਮਾਨਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਧਕਾ, ਸਹਾਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਯਦੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਭਜਮਾਨਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੰਜਯਾ ਤੋਂ ਬਾਹਿਆ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬਾਹਿਆਕਾ। ਸ਼੍ਰੰਜਯਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਹਿਆਕਾ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੈ ਲਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਮੀ, ਪਣਵਾ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਹਰਲੇ ਕਾਰਯਸ਼੍ਰੰਜਯਾ ਵਿਚ, ਆਯੁਤਾਯੁਤ, ਸਾਹਸ੍ਰਾ, ਸ਼ਤਜਿਦ ਅਤੇ ਵਾਮਕਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਹਰਲੇ ਕਾਰਯਯਾਭਗਿਨੀ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਨੇ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ: "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਰਣਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਇਕ ਸੱਜਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਰਿਆ ਰਾਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਐਸਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਨੂੰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਲਈ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਭਾਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕੁਆਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉੱਚਾ ਬਚਨ ਉਚਾਰਿਆ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਭਰੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ; ਪੈਂਸਠ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਸਤੱਰ ਹਜ਼ਾਰ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਾਵ੍ਰਧ ਤੋਂ ਵਧ ਗਏ। ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਸ਼ੂਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸੱਚਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾ-ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਤਵਤਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਸੁਮਹਾਭੋਜ ਅਤੇ ਮਾਰਤਿਕਾਵਲ ਵਧੇ; ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ; ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਯੁਧਾਜਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਸਨ; ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਘਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਜੋ ਮਹਾ-ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਰਜਿਤ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਸ਼ਕਰਜਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਧੀਆ ਰਥੀ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸੂਰਜ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ: "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ—ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧਾ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦਿਸਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਲੋਂ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਉਤਾਰ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਵਿਵਸਵਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸ਼ਕਰਜਿਤ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪਰਵਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮਣੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਚਮਕਦੇ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ; ਅਤੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ, ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਸੂਰਜ ਆਪ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ!" ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਕਰਜਿਤ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਰਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਤੋਂ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮਣੀ ਲੈ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੇ ਉਹ ਮਣੀ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਭਾਲੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਉਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾ ਨੇ ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ, ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਉਹ ਮਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਇਲਜ਼ਾਮਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ, ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।