ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਭੋਜਨ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਿਤਰਾਜਯੋਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁਵਾਰੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਰੁਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਪਾਈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨਪਾਇਆ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਦਾਤਾ ਬਣੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਿਪਕਸ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਤਿਪਕਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰજયਾ ਸੀ, ਸੰजयਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀਅੰਦਵਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵ ਜਨਮਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅਦੀਨਾ ਸੀ; ਅਦੀਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਸੇਨਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਕ੍ਰਿਤਿ। ਸੰਕ੍ਰਿਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤਧਰਮਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਵੰਸ਼ ਹਨ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜਸਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਵਿਰਜਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਹ ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸੰਯਾਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਤੁਦਵਯਾ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਛੋਟਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਗਾ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ; ਧੈਰਜ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਯਯਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਧ੍ਰੁਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ—ਧ੍ਰੁਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੂਰੁ—ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਿਵਯ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਅਜੈਯ, ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚੜ੍ਹਦੀ—ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ—ਰਥ ਦਿੱਤਾ। ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਥ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਪੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਥੀ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਰਥ ਜਨਮੇਜਯਾ ਕੌਰਵ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਕੁਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੌਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਤਸਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਹ ਰਥ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਰਗਿਆ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਜੋ ਅਜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਅਸਮਝ ਸੀ, ਨੇ ਲੋਹਗੰਧਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਾਰਗਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਲੋਹਗੰਧਾ, ਦਰ-ਦਰ ਭੱਜਦਾ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ, ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੇਤੁਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਠਿਕਾਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉੱਚ-ਮੱਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੰਦ੍ਰੋਤਾ, ਨੇ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਲੋਹਗੰਧਾ, ਆਪਣੀ ਵਸਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲੁਕ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਵਯ ਰਥ ਵਾਸੁ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਭੀਮ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰਵ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਰਥ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੜ੍ਹਾਪੇ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਵਾਲ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਕਾਵ੍ਯ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ, ਯਦੁ, ਮੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਮੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ।" ਯਦੁ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇहनਤ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।" "ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਬਹੁਤ ਖਾਮੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੀਣ-ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਸਫੇਦ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾੜੀ, ਦੁਖੀ, ਬੁੜ੍ਹਾਪੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਹੁਣ ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦਿਸਦੇ ਹੋ।" "ਕਰਤਵਿਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਣਦਿੱਖੇ, ਅਤੇ ਡਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" "ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵੱਧ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਉਹ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ—ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈ।" ਯਦੁ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ: "ਕਿਹੜਾ ਹੋਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੋਰ ਧਰਮ-ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਦੁ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੂਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋਣਗੇ; ਤੁਰਵਸੁ ਤੇਰੇ ਬੁੜ੍ਹਾਪੇ ਦਾ ਪਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ।" ਤੁਰਵਸੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਬਹੁਤ ਖਾਮੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਪੀਣ-ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਰਵਸੁ, ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਮਿਲ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਵਿਆਹ-ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਪਸ਼ੂ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਪਸ਼ੂ-ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਵ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੇ ਫਲ, ਇੱਥੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਰਧਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।