ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ Ṛcīka ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ Satyavatī ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, Gādhi ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ, Ṛcīka ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। Satyavatī, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, Ṛcīka ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਦੋ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭਟਕਾਵ ਦੇ, ਉਹ ਭਾਗ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਕੇ, Satyavatī ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ Satyavatī ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ Satyavatī ਨੇ ਇੱਕ ਅਜੋਕੇ, ਪਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਵਿਭੀਤਸ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਹੋਣਾ ਸੀ। Ṛcīka ਨੇ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਸੁਧਰਮਣੀਏ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਤਪੱਸਵੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰੂਣ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਤੱਤ ਉਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।” Satyavatī ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: “ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।” Ṛcīka ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰੂਣ ਹੋਵੇਗਾ।” Satyavatī ਨੇ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜਗਤ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?” ਉਹ ਆਖੀ, “ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ।” Ṛcīka ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, Satyavatī ਨੇ Bhārgava ਵੰਸ਼ ਦਾ Jamadagni ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਵ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਭਾਗ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਕੇ, Jamadagni Vaiṣṇava ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। Gādhi, Kuśika ਦਾ ਪੁੱਤਰ, Viśvāmitra ਨੂੰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, Brahmarṣis ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ Savitṛ ਪਹੁੰਚੇ। Satyavatī, ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚਦੇਵੀਂ ਸੀ, Kauśikī ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਵਹੀ। Kauśikī, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; Ikṣvāku ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ Suveṇu ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ Reṇukā, Kāmalī ਨਾਮ ਨਾਲ, Kāmalī ਅਤੇ Reṇu ਤੋਂ Jamadagni, Ṛcīka ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ। Jamadagni ਨੇ Rāma (Parashurama) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, Aurva ਅਤੇ Ṛcīka ਤੋਂ, Satyavatī ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ Jamadagni ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ Śunaḥśepha ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ Śunaḥpuccha। Viśvāmitra, ਜੋ Viśvaratha ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ Kauśika ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਨਮਿਆ। Śunaḥśepha, ਜੋ Viśvāmitra ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, Hariścandra ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ-ਪਸ਼ੂ ਵਜੋਂ ਬੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ Devarāta ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। Viśvāmitra ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ Śunaḥśepha ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ; Madhucchanda, Naya, Kṛtadeva, ਅਤੇ Dhruvāṣṭaka ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ। Kacchapa ਅਤੇ Pūraṇa ਵੀ Viśvāmitra ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; Kauśika ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਾਕੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹਨ। Pārthivas, Devarātas, Yājñavalkyas, Samarṣaṇas, Udumbaras, Udumlānas, Tārakas, Yamamuñcatas, Lohinyas, Reṇavas, Kārīṣavas, Babhravas, Pāṇinas, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ। Śālāvatī ਤੋਂ Hiraṇyākṣas, Syaṅkṛtas, Gālavās, Devalas, Yāmadūtas, Śālaṅkāyanas, Bāṣkalas, Dadāti, Bādaras, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ Viśvāmitra ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਾਂ, Śauśikas, Kauśikas, Ośrumās, Saidhavāyanas, ਸਭ Paurorava, Brahmarṣi Kauśika ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। Dṛṣadvatī ਦਾ ਪੁੱਤਰ Aṣṭaka ਵੀ Viśvāmitra ਤੋਂ ਸੀ; Aṣṭaka ਦਾ ਪੁੱਤਰ Jahnu ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “Viśvāmitra ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਧਰਮ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?” “ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ, ਕਿਸ ਮੂਲ ਤੋਂ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਮੈਂ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ।” ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨੈਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।” “ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ, ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਦਾਨ ਫਲ-ਹੀਨ ਹੈ।” “ਜੇਕਰ ਦੌਲਤ ਮੋਹ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਦਾਨ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।” “ਪਰ ਜਦ ਦੌਲਤ ਧਰਮਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਰੂਪ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ।