ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਉਹ ਇਕ ਨਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੌ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਤਾਰਾ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਸਚ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਾ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ?" ਤਾਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਲਜਜਤ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਇਹ ਦੱਸ ਸਕੀ ਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਤਾਰਾ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਾ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?" ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬੁਧ ਦੇ ਸੰਸਰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁੰਵਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੀ। ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਛੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਰਾਜਰੋਗ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਘਟ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਰਿ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ। ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ, ਚਿਰੰਜੀਵੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਬੁਧ, ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰੂਰਵਾ, ਬੁਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਪੁਰੂਰਵਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਾਪੀ, ਦਾਨੀ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸੱਚੀ, ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸੀ। ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਪਸਰਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੰਯਮੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਚੁਣ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਅਠਾਰਾਂ, ਸੱਤ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਦਸ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਠ—ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਿਆਹਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਵਣ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਅਲਕਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਨੰਦਨ ਆਦਿ ਸੁੰਦਰ ਵਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੁ ਅਤੇ ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਤੱਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ, ਰਾਜਾ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੁੱਟ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਣਵ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਮਾਣਵ ਪੁਰੂਰਵਾ ਕੋਲ ਆਈ। ਸੁੰਦਰ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਇਲਾ (ਪੁਰੂਰਵਾ) ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਰੱਖੇ: ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਲੰਗ ਕੋਲ ਦੋ ਭੇੜਾਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੂਰੇ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਚੋਵੀਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਰਹੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: "ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਆ ਸਕੇ?" ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਨਿਯਮ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡੇਗੀ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਚਾਨਕ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੇੜ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ, ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਭੇੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਨੰਗਾ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਜੇ ਰਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਨਿਯਮ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਦੂਜੀ ਭੇੜ ਵੀ ਲੈ ਲਈ। ਜਦ ਦੂਜੀ ਭੇੜ ਲੈ ਗਈ, ਤਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਇਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੰਗਾ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਭੇੜਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਭੇੜਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮੋਹਜਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਰਚ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰੂਪ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਰਵਸ਼ੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭੇੜਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਥੇੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।