ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ (ਦਵਿਜ) ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਉੱਚਤਮ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਰਾਜ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀ, ਪਸ਼ੂ, ਗਿਆਨ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਉੱਤਮ ਪੋਸ਼ਣ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੁੜਵੇਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਹਿਨ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਸੋਮ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ, ਨਾਚ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਤ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪਿਤਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀਆਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਯਮ ਨੇ ਸ਼ਿਵ (ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ) ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਾਈਆਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰੋਹিণੀ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੇਠ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰੇ, ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਆਰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸਖਤ ਹਨ। ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ, ਧੀਆਂ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰੇ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਰ ਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਘਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕੁੱਟੰਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਸਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਚਿਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰੇ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਠਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰਵੋਚਤਾ ਅਤੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆ਷ਾੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਅ਷ਾੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਜਿਤ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਜਾਵਿਕ ਮਾਰਗ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਾਰੁਣੀ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਵਾ ਪ੍ਰੋ਷ਠਪਦਾ ਵਿੱਚ ਅਜਾਵਿਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਧਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ, ਭਰਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਆਯੁ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰਾਦਧਾਂ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਫਲਾਂ' ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਯੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ! ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਦੀਵੀ ਜਾਂ ਅਮਰ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸ੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕੀ ਹਨ। ਤਿਲ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਮਾਸਰ, ਪਾਣੀ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਤੇ ਪਿਤਰ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਦੋ ਮਹੀਨੇ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ, ਖਰਗੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ, ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਬਕਰੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ, ਤਿਤਰ ਨਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ, ਰੁਰੂ ਹਿਰਣ ਨਾਲ ਨੌ ਮਹੀਨੇ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਨਾਲ ਦੱਸ ਮਹੀਨੇ, ਕਛੂਏ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਅਤੇ ਗਾਏ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਏ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਚੌਲ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਘਿਉ, ਜਾਂ ਵਧਰੀਨਸਾ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਘਟਣ ਸਮੇਂ ਸੋਰ ਮੱਛੀ, ਕਾਲੀ ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਗੋਹ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਗਿਆਨੀਆਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਫਲ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਕਥਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।