ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੇਵਲ ਫਲ ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਸੀ। ਪਰ ਵੈਨਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਵੀ ਕਠਨਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਾਫ਼ ਵਜੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਤਹ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ। ਵੈਨਿਆ ਨੇ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਤ੍ਰ ਬਣਾਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪਿਆ। ਇਸ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੋਮਾ ਕਾਫ਼ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ। ਪਾਤ੍ਰ ਵੈਦਿਕ ਛੰਦ ਸਨ, ਗਾਇਤਰੀ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਕੇ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਪ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ, ਪੁਰੰਦਰ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬ੍ਰੋਸੀਆ (ਅਮ੍ਰਿਤ) ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ (ਜਹਿਰ) ਵਜੋਂ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਵਾਸੁਕੀ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਫ਼ ਸਨ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਨਾਗ ਅਤੇ ਸਰਪ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ, ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਹਾਰ, ਚਲਣ-ਚਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲੱਕ ਦੀ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਕਾਫ਼ ਸੀ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਜਤੁਨਹਭਾ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਹ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਕੁਬੇਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੁਮਾਲੀ ਨੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ, ਖੋਪੜੀ ਪਾਤ੍ਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦੁੱਧ ਲੈ ਲਿਆ; ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਪਾਤ੍ਰ ਕਮਲ ਸੀ, ਚਿਤਰਰਥ ਕਾਫ਼, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ (ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ) ਦੁੱਧ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਗੰਧਰਵਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਹਿਮਾਵਤ ਕਾਫ਼, ਮੇਰੂ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਵੀ ਪਹਾੜ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਵਿਰਖ ਅਤੇ ਪੌਦੇ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ; ਪਲਾਸ਼ ਪੱਤਾ ਪਾਤ੍ਰ ਸੀ, ਦੁੱਧ ਕਟੇ ਅਤੇ ਉਗਦੇ ਹੋਏ ਟਣੇ ਸਨ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਪਹਾੜ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲਕਸ਼ ਵਿਰਖ ਕਾਫ਼, ਧਰਤੀ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਪੋਸ਼ਕ, ਰਚੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ ਅਤੇ ਗਰਭ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੈਦਿਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਸੁਧਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਮੈਦਿਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; ਪੁਤਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਕੇ, ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਵਿਭਾਜਿਤ, ਅਤੇ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਬੁਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੈਨਿਆ, ਐਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਸੀ। ਵੈਦ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਵੈਨਿਆ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਰਤਾਰ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਵੀ ਯੋਧਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਤਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ ਵਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਿਥੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਵਜੀਫਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ-ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਫ਼, ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਪਾਤ੍ਰ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਰਨਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਜੋਂ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਕਾਫ਼, ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਬੁਧਿਮਾਨ ਮਨੂ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ, ਫਸਲਾਂ ਦੁੱਧ ਵਜੋਂ। ਉੱਤਮ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਭੁਜਾ ਨੇ ਉੱਤਮ ਮਨੂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ, ਅਨੁੱਤਮ ਦੁੱਧ ਪਿਆਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਪੰਜਵੇਂ ਤਾਮਸ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਬਲਬੰਧੂ ਨੇ ਤਾਮਸਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਚਾਰਿਸ਼ਨਵ ਦੇਵ ਦਾ ਮਨਵੰਤਰੀ ਆਇਆ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨੇ ਚਾਰਿਸ਼ਨਵ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵੈਵਸਵਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵੈਨਿਆ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰਵ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝੋ ਕਿ ਸਭ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਹੁਣ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।