ਇਕ ਵਾਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਅਪਾਰ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤੀਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਧਧਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਿਤ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਵੈਨਯਾ (ਪ੍ਰਿਥੁ) ਕੋਲ ਹੀ ਆਈ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਵੈਨਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ? ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ?" ਉਹ ਆਖਦੀ ਰਹੀ, "ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਲੋਕ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ: ਹਰ ਕੰਮ ਜਦ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਵੀ ਦੇਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਂਗਾ।" ਉਹ ਫਿਰ ਆਖੀ, "ਮੈਂ ਹੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੇ। ਸੌ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਅਲੰਘਣਯੋਗ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਨਯਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹੇ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਲਕ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ: ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਇਹ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣ ਜਾ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਉਪਾਏ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ।" ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਛੜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਕਾਂ; ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਹਰ ਥਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" ਫਿਰ ਵੈਨਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਹਟ ਗਏ। ਪੁਰਾਣੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਸਮਤਲਤਾ ਤੇ ਅਸਮਤਲਤਾ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਨਾ ਪਿੰਡ। ਨਾ ਫਸਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਨਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਨਾ ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਾਹ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਸੀ। ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਸਮਤਲ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਫਲ ਤੇ ਮੂਲ ਸੀ। ਵੈਨਯਾ ਤੋਂ ਆਗੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੌਦੇ ਵੀ ਖੋ ਬੈਠਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਕੇ, ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵੈਨਯਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧਿਆ; ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੁੱਧਿਆ ਗਿਆ; ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਪਾਤਰ ਸਾਰੇ ਵੇਦਿਕ ਛੰਦ ਸਨ, ਗਾਇਤਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਸੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਪੁਰੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸੁਵਰਣ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਦੁੱਧਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਲਈ ਦੁੱਧਿਆ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੱਛੜੇ ਬਣੇ। ਨਾਗ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦੁੱਧ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਗੂੰਦ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲੁਕਵੇਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧਿਆ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਰਵਾਣਾ ਬੱਛੜਾ ਬਣਿਆ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਜੀਵ ਸਾਥੀ। ਜਟੁਨਭਾ, ਜੋ ਮੋਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤਾਕਤਵਰ ਯਕਸ਼ ਪੁੱਤਰ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸਮਾਲੀ ਨਾਮਕ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੁੱਧਿਆ, ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦੁੱਧ ਲੁਕਾ ਲਿਆ; ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੁੱਧਿਆ; ਕਮਲ ਨੂੰ ਪਾਤਰ, ਚਿੱਤਰਰਥ ਨੂੰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਗੰਧਰਵ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਿਮਵਤ ਬੱਛੜਾ, ਮੇਰੂ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਾਤਰ ਵੀ ਪਹਾੜ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ, ਕੱਟੀਆਂ ਤੇ ਉੱਗਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੁੱਧ ਬਣੀਆਂ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਪਹਾੜ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲਕਸ਼ ਦਰਖ਼ਤ ਬੱਛੜਾ, ਧਰਤੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥੁ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਗਰਭ ਹੈ। (ਅੱਗੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ...