ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਘਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਪੱਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਚਮਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਜਲਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਟਿੱਪਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਉਦਾਸ, ਨਾ ਗੁੱਸੇ 'ਚ, ਨਾ ਮਨ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੂਡੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ ਆਦਿ ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਨਹੀਂ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘਾਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਕਸ਼ੀਰਵਾ, ਬਲਵਜਾ, ਤਰਵਾ, ਵਾਰਣ, ਲਵਾ, ਲਵਵਰਸ਼ਾ ਆਦਿ—ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਉਨਮੱਤ, ਇਤਰ, ਲਗਾਉਣ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਾ, ਪੁਨਰਭਵਾ ਘਾਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਸ਼ਾ, ਪੁਨਰਭਵਾ, ਬਰਹਣਾ ਅਤੇ ਉਪਬਰਹਣਾ ਘਾਹਾਂ—ਇਹ ਪਿਤਰ-ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹੀ ਪਿਤਰ ਹਨ। ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸਵਧਾ', ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ; ਆਸਮਾਨ ਜਾਂ ਲੋਕੀਕ ਫਲ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੋਮ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਮੱਝ ਵਿਚ ਕੰਡਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਵਧਾ', ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ; ਯਮ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵੀ 'ਸਵਧਾ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ ਹੈ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮੱਝ ਵਿਚ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਸਵਧਾ' ਆਦਿ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਕਰਮ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਛਿੜਕਾਓ, ਅੰਜਨ, ਉਨਮੱਤ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੀ ਫਲ-ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਿਧੀਆਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਗਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਆਹੁਤੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਜੋਤ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਗਨੀ ਅਧ-ਜਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਮਾਨ ਅੰਨ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਗਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਸੁੱਕੀ, ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਅਗਨੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਅਗਨੀ ਦੁਗਧ-ਗੰਧੀ, ਨੀਲੀ ਜਾਂ ਕਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਓਥੇ ਅਸਫਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ clustered top, ਘੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਸਮੂਥ ਅਤੇ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦੀਵੀ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਉਦੁੰਬਰਾ ਲੱਕੜ, ਫਲ ਅਤੇ ਕੰਡਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ, ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵੈਸਲਾਂ 'ਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਲਕਸ਼ਾ, ਨਯਗਰੋਧਾ, ਅਸ਼ਵਤਥਾ, ਵਿਕੰਕਤਾ, ਉਦੁੰਬਰਾ, ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਚੰਦਨ—ਇਹ ਬਲੀ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਸਰਲਾ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਖਦੀਰਾ—ਇਹ ਕੰਡਾ ਵਿਦੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕੰਟੇਦਾਰ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਬਲੀ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪੂਜਿਤ ਕੰਡਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਲਕਲਾ ਰੁੱਖ ਦੇ ਕੰਡਾ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਲੋਹਾ ਰੁੱਖ, ਆਲ-ਡਿਜਾਇਰਡ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕਾ, ਨਕਤਮਾਲਾ, ਕਪਿੱਠਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਨਿਪਾ ਰੁੱਖ, ਵਿਭਿਤਕਾ, ਲਤਾ, ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖ ਬਲੀ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, 'ਸਵਧਾ' ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਤਰਾਂ; ਇਹ ਅਥਰਵਣਿਕ ਵਿਧੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਸਮਝਾਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਆ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਧਰਮ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ; ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਡੀ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।