ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚਮਕਦਾਰ ਬੁੱਧੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੇਜਸਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਘਿਉਂ, ਅਨਾਜ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਭੋਜਨ, ਦਾਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਵੇ ਅਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਚੇਤ ਰਹੇ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਪਿੰਡ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਅਭਿਅੰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਕਪੜਾ ਤੇ ਧਾਗਾ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੱਟਣਾ, ਪਾਲਣਾ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣਾ—ਇਹ ਕਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਪਰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸੁਥਰੀ ਚਾਦਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰ ਪਿਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਨੈਤਰ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਿਯਮਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਘਿਉਂ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਖੱਬਾ ਘੁੱਟ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨ। ਪਿਤਰਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਦ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੇਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਂ-ਵੱਲੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ, ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ, ਘੁੱਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹੋ, "ਹੇ ਸੁਖਸ਼ਮ ਪਿਤਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।" ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹੋ, "ਹੇ ਮ੍ਰਦੂ ਪਿਤਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।" ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਥਾਲੀ ਅਤੇ ਘੜੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਨਵਾਂ ਸੁਤਲੀ ਧਾਗਾ, ਲਾਲ ਰੂਈ ਦਾ ਕਪੜਾ, ਉਨ ਜਾਂ ਛਾਲ ਦਾ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਧਾਗਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਨਹੀਂ। ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਫਟਿਆ ਜਾਂ ਗੰਦਾ ਕਪੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਰ ਅਜਿਹਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤਿੰਨ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਕਾਜਲ ਤੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਤਾਮਲਾ, ਉਸ਼ੀਰਾ, ਭਕਾ, ਗੁੱਗਲ ਅਤੇ ਤੁਰੁਸ਼ਕ ਧੂਪ—ਇਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ, ਕਮਲ, ਨੀਲੋਫਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ ਹਨ, ਉਹੀ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਜਵਾ, ਸੁਮਨਸ, ਭੰਡੀਰਾ, ਉਪਕਾਮਾ, ਅਤੇ ਕੁਰੰਡਕ ਫੁੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਫੁੱਲ ਸੁਗੰਧੀ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ; ਪਰ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦਰਭਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰੇ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਛਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਮੀ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਦਰਭਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੀ, ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੱਧ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਮਾਮਕਾ, ਨੀਵਾਰਾ ਅਤੇ ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਵੀ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਕਾਰ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਘਾਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਆਦਰਿਤ ਹਨ; ਜੋ繁ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨ। ਉਲਾਦ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਤੇਜ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਰਭਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਵਿਛਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਣ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਰਮ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਦਾਸ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨਾਲ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਜੋ ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਪਿਤਰ ਉਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਕਸ਼ੀਰਵਾ, ਬਲਵਜਾ, ਤਰਵਾ, ਵਾਰਣ, ਲਵਾ, ਲਵਵਰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਾਹ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਲਗਾਉਣ, ਸੁਗੰਧ, ਅਭਿਅੰਜਨ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਭਵਾ ਘਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।