ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਰਦਮ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਆਜਯਪਾ ਪਿਤਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਲਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਆਜਯਪਾ ਪਿਤਰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੋ ਝੁੰਡ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਤਰੀ ਵੀਰਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਕਾਲਾ ਪਿਤਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੂਦਰ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਨਸਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਮਨੁਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੁ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਸਵਧਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੂਰਨ ਕਰਕੇ, ਜਲ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰ ਜੀਵਨ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚੇ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਦਾ ਸੁਖਮ ਮਾਰਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ; ਉਹ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਭੌਤਿਕ ਅੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਪੋਤੇ, ਅਤੇ ਯਜਕ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਚਾਰ embodied ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਧਿਆਨ ਸਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵੇ, ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਜ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਨ ਵੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਅਜਨਮੇ ਵੀ, ਯਥਾ-ਵਿਧੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਵਾ-ਪਟਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਤਪੰਨ ਵੀ। ਲੇਖਾ, ਮਰੁਤ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਅਤਰੀ, ਭ੍ਰਿਗੂ, ਅੰਗਿਰਸ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਸੁਪਰਣ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—all, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਵਿਚ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ-ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਰ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਸੰਪੱਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਮੁਕਤੀ, ਸੰਪੱਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਸ਼ਰੀਰ, ਪੂਰਨ ਵੈਰਾਗ, ਅਤੇ ਅਨੰਤਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਪੱਤਾ, ਜੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗ-ਸੰਪੱਤਾ ਹੈ, ਉੱਚਤਮ ਧਨ; ਯੋਗ-ਸੰਪੱਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ, ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਵਾਹਨ, ਜੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ, ਪੋਸ਼ਣ, ਯਾਦ, ਬੁੱਧੀ, ਸੰਪੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ—ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ। ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਲਹਸਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਘੋੜਿਆਂ-ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਲਹਸਣੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਲਟਕਦੇ, ਫੁੱਲ-ਫਲ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਮੋਰ ਜੋੜੇ ਵਾਹਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਯੋਗ ਹੈ; ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਪਾਤਰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਅਨੰਤ, ਅਖੂਤ ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਦਾਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਵਧਾ ਪੀਤੀ; ਜੋ ਸਵਧਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਖੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ-ਚੰਮ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦਾਨ, ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤੇਜ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਾ, ਧੀ-ਪੁੱਤਰ, ਕੁਟਪ ਪਾਤਰ, ਤਿਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੰਭ, ਅਤੇ ਯੋਗ-ਅਭਿਆਸ—ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਧੀ ਹੈ; ਇਹ ਆਯੁ, ਯਸ਼, ਵੰਸ਼, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁਲ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਚੌਕ-ਚੌਕ, ਇੱਕ ਰਤਨੀ ਵਿਚ, ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਆਰੋਗ, ਆਯੁ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਰੰਗ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਤਿੰਨ ਖੱਡਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਤਿੰਨ ਖਾਦਿਰ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਇੱਕ ਰਤਨੀ ਲੰਬੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਮੋਟੀਆਂ। ਉਹ ਪੂਰਬ-ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ, ਬਿਨਾ ਛੇਦ ਦੇ; ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਭਾ-ਜਲ ਨਾਲ ਧੋਵੇ। ਗੋ-ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਬਕਰੀ-ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਖ, ਸੰਪੱਤਾ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।