ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ churn ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਲੇਖ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ। ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਗਭਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੈਠ ਜਾ।" ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਦ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁਲ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਊਰਜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੀਣਾ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਛੀਰੇ ਬਣਾਏ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ—ਤੁੰਬੁਰਾ, ਤੁਵਾਰਾ, ਖਾਸਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਨਾ-ਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਣ ਵਾਲੇ, ਵੀਣਾ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਵੀਣਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ churn ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਣੀ ਦੀ ਲੱਕੜ। ਉਸ churn ਤੋਂ, ਪ੍ਰਥੁ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਹੱਥ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਥੁ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 'ਅਜਗਾਵਾ' ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਤੀਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ; ਮਹਾਨ ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀਣਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਪਨੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਪ੍ਰਥੁ ਨਾਮਕ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਫਿਰ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕਿਤ ਹੋਇਆ; ਪ੍ਰਥੁ ਵੈਨਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਥੁ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਰਾਜਾ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਰੁਕ ਗਈਆਂ; ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਤੇ ਝੰਡੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਬਿਨਾ ਹਲ ਚਲਾਏ ਫਸਲ ਦਿੱਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਗਾਂ ਨੇ ਹਰ ਚਾਹੀਦੀ ਚੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਹਰ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਵਕਤ, ਸ਼ੁਭ ਪਿਤਰ ਯਜਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੂਤਾ ਜਨਮਿਆ, ਸੂਤਿਆ ਦੇ ਦਿਨ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਮਾਗਧਾ ਵੀ ਜਨਮਿਆ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਆਹੁਤੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੂਤਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਥੇ, ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਆਈ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹੋਇਆ; ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਤੋਂ ਵਧ ਗਈ; ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਆਚਰਨ ਤੋਂ, ਜਾਤੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਬਣਿਆ। ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਿਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਨੀਚ ਮੂਲ ਦਾ, ਉਸ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਹੀ ਕਰਤਬਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸੂਤਾ ਦੀ ਮਧਮ ਕਰਤਬ ਇਹ ਹੈ: ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ; ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਚਲਾਉਣਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਦਵਾਈ ਦੇਣਾ। ਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੁਲਾਇਆ; ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਕਰਤਬ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਯੋਗ ਹੋ।" ਫਿਰ ਸੂਤਾ ਤੇ ਮਾਗਧਾ ਨੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਕਰਤਬ, ਗੁਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲਈ ਵਡਿਆਈ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਦਾ ਦਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦਿਆਲੂ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹੈ।" ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਥੁ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ, ਸੂਤਾ ਤੇ ਮਾਗਧਾ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪ੍ਰਥੁ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਅਨੂਪ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਮਾਗਧਾ ਨੂੰ ਮਾਗਧਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਤਾ ਤੇ ਮਾਗਧਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ; ਸੂਤਾ, ਮਾਗਧਾ ਤੇ ਭੰਡਾਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ: "ਇਹ ਵੀਣਾ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ 'ਤੇ, ਲੋਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਨਿਆ ਕੋਲ ਆਏ, ਕਹਿੰਦੇ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।" ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੀ ਜਾਂਦੀ— ਮਹਾਨ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ; ਧਰਤੀ, ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ। ਪ੍ਰਥੁ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਿਆ; ਧਰਤੀ, ਵੈਨਿਆ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ, ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਵੈ-ਤਜੋ-ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਡੋਲ, ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲਾ, ਅਮਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈਯ ਸੀ। ਬਚਾਅ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਬਿਨਾ ਮੇਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ?" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ, ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਹਰ ਕੰਮ, ਜਦੋਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਲਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਮੈਂ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਇਹ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਧਰਮ-ਰੂਪ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। "ਜੋ ਇੱਕ ਦੀ خاطر ਮਾਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਹੋਰ—ਇੱਕ ਜਾਨ ਜਾਂ ਕਈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹੇ।" "ਪਰ ਜੇ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਐਸੇ ਉਪਕਾਰਕ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਦੀ ਛਾਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋ ਸਕੇ।