ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਉਲਾਦ—ਜੋ ਅਚਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਏ ਦੋ-ਵਾਰਾ, ਇਹ ਕਥਾ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅਦਿਤੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਲਈ ਜਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਤੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ; ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਤਪस्या ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਦਾਨੂ ਦੀ ਜਾਦੂਈ ਤਾਕਤ। ਕਦਰੂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਕਰੂੜ ਹੈ, ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ; ਇਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦਨਾਯੂ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਵਿਨਤਾ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਮਰਾ ਬਾਂਧਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤਾਂ ਹਨ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤਾਂ ਧਰਮ, ਚਲਣ, ਬੁੱਧੀ, ਧੈਰਜ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਰਜ, ਸਤ ਅਤੇ ਤਮ—ਅਰਥਾਤ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅਧਾਰਮਿਕ—ਦੋਹਾਂ ਹਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਉਲਾਦ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਇਹ ਹਨ: ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਸੱਪ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪਸ਼ੂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਪੌਦੇ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਏ ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਕਰਤਾਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵਰਗੇ ਨੀਵੇਂ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜੀਵ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸੁਪਰਣ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ; ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਮੋਰ, ਪੌਦੇ; ਕੀੜੇ, ਕੀਟ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਪਸ਼ੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਅਨੁਕੂਲ, ਜੀਵਨਦਾਇਕ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ; ਇਹ ਕਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਧੂ ਸੰਤਾਨ, ਧਨ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਯਪ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵੰਡਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦੋ-ਵਾਰਿਆਂ, ਪੌਦਿਆਂ, ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ; ਕਾਵਿਆ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਾਵਕ ਨੂੰ ਵਸੁਆਂ ਦਾ, ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ, ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੋ ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਾਧਿਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗਿਰਿਸ਼ਾ (ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ, ਚਿਤਰਰਥ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ, ਬਾਘ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ, ਬਲਦ ਨੂੰ ਚੌਪਾਇਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ, ਮਾਤੁਲਾ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ; ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਦਾ; ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦਾ; ਪਾਰਜਨਯ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦਾ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ; ਮੌਸਮਾਂ, ਮਹੀਨਿਆਂ, ਪਖਵਾਡਿਆਂ, ਪਲ, ਤਿਉਹਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਪ, ਕਿਰਣਾਂ, ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਰਾਜਾ—ਇਹ ਸਾਲ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਾਮਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁਮੰਤ ਨੂੰ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜੇ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਮੰਤਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏ ਗਏ; ਜੋ ਮਨੁ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਚਲੇ ਗਏ; ਨਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਭ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਥੁ, ਜੋ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ, ਸੋਚਿਆ: "ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।" ਜਦ ਕਸ਼ਯਪ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਵਤਸਾਰ ਅਤੇ ਅਸੀਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਵਚਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ; ਵਤਸਾਰ ਤੋਂ ਨਿਧਰੁਵ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਰੈਭਿਆ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੈਭਿਆ ਵੰਸ਼ ਹੋਇਆ। ਰੈਭਿਆ ਤੋਂ ਰੈਭਿਆ ਵੰਸ਼ ਜਾਣੋ; ਨਿਧਰੁਵ ਤੋਂ ਸੁਣੋ: ਚਯਵਨ ਅਤੇ ਸੁਕੰਨਿਆ ਤੋਂ ਸੁਮੇਧਾ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।