ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ। ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਾਨਵਾਂਤਰਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਨਵਾਂਤਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਾਨੂ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਵਾਇੰਭੂਵ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਆਉਤਤਮ, ਤਾਮਸ, ਰੈਵਤ ਅਤੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਹਨ। ਹੁਣ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਅੱਠ ਮਾਨਵਾਂਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵੈਵਸਵਤ ਮਾਨੂ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਾਨੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤੂਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਾਵਤ ਦੇਵਤਾ ਸਥਿਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਗਰੁੱਪ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕ੍ਰਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤੂਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪਾਰਾਵਤ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਧਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਈ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਸਨ: ਧੈਵਾਸ੍ਯ, ਵਾਮਾਨ, ਗੋਪਾ, ਅਜ ਅਤੇ ਦੁਰੋਣਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਦਗੁਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਮਾਨਵਾਂਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਤੀਜੇ ਮਾਨਵਾਂਤਰ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਮ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੰਜ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਮਾਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਪ੍ਰਤਾਰਦਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸਤਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉੱਤਮ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਦਮ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਮਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਮ ਮਾਨੂ ਦੇ ਤਿਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਤਾਮਸ ਮਾਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਤਿਆ, ਸਵਰੂਪ, ਸੁਧੀ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪੂਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੀਰਸ਼ਯਣਿਆ ਅਤੇ ਤਾਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਤਿਆ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦ੍ਰ ਸਨ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਮਾਨਵਾਂਤਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗੇ ਵਧਦੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਲੂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।