ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତତୋଽହଂ ପାତୁମାରବ୍ଧୋ ଵିଷମନ୍ତକସନ୍ନିଭମ୍। ପିବତୋ ମେ ମହାଘୋରଂ ଵିଷଂ ସୁରଭଯଙ୍କରମ୍। କଣ୍ଠଃ ସମଭଵତ୍ତୂର୍ଣଂ କୃଷ୍ଣୋ ମେ ଵରଵର୍ଣିନି ।। ୫୪.

ତାପରେ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସଦୃଶ ବିଷ ପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି; ସେ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ପିଉଥିବା ବେଳେ, ମୋର କଣ୍ଠ ତୁରନ୍ତ କଳା ହେଇଗଲା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ତଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋ ତ୍ପଲପତ୍ରାଭଂ କଣ୍ଠେ ସକ୍ତମିଵୋରଗମ୍ । ତକ୍ଷକଂ ନାଗରାଜାନଂ ଲେଲିହାନମିଵ ସ୍ଥିତମ୍ ।। ୫୪.

ସେ ବିଷ ନୀଳ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ମୋର କଣ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିଲା, ଯେପରି ନାଗରାଜ ତକ୍ଷକ ଲଜ୍ଜା ଦେଇ ରହିଛି।

ଅଥୋଵାଚ ମହାତେଜା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ। ଶୋଭସେ ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵ କଣ୍ଠେନାନେନ ସୁଵ୍ରତ ।। ୫୪.

ତାପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ କହିଲେ, 'ହେ ମହାଦେବ, ଏହି କଳା କଣ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବହୁତ ଶୋଭା ପାଉଛ।'

ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଯା ଗିରିଵରାତ୍ମଜେ। ପଶ୍ଯତାଂ ଦେଵସଙ୍ଗାନାଂ ଦୈତ୍ଯାନାଞ୍ଚ ଵରାନନେ ।। ୫୪.

ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ମୁଁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ,

ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵଭୂତାନାଂ ପିଶାଚୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ଧୃତଂ କଣ୍ଠେ ଵିଷଂ ଘୋରଂ ନୀଲକଣ୍ଟସ୍ତତୋ ହ୍ଯହମ୍ ।। ୫୪.

ୟକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିଷ କଣ୍ଠରେ ଧରିଲି; ଏହିପରି ମୁଁ 'ନୀଳକଣ୍ଠ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲି।

ତତ୍ କାଲକୂଟଂ ଵିଷମୁଗ୍ରତେଜଃ କଣ୍ଠେ ମଯା ପର୍ଵତରାଜପୁତ୍ରି। ନିଵେଶ୍ଯମାନଂ ସୁରଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରଂ ଵିସ୍ମଯମାଜଗାମ ।। ୫୪.

ଯେତେବେଳେ ଏହି କାଳକୂଟ ବିଷ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାହଜ୍ୱଳା, ମୋର କଣ୍ଠରେ ରହିଲା, ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଏହା ଦେଖି ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।

ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସଦୈତ୍ଯୋରଗରାକ୍ଷସାଃ। ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଚଲଯୋ ଭୂତ୍ଵା ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଗାମିନି ।। ୫୪.

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ଦାନବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, ହେ ମଦମାତା ହାତୀ ଚାଳି ଯାଉଥିବା।

ଅହୋ ବଲଂ ଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମସ୍ତେ ଅହୋ ପୁନର୍ଯୋଗବଲଂ ତଵୈଵ। ଅହୋ ପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ ତଵ ଦେଵଦେଵ ଗଙ୍ଗାଜଲାସ୍ଫାଲିତମୁକ୍ତକେଶ ।। ୫୪.

ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ତୁମର ଶକ୍ତି, ପରାକ୍ରମ ଓ ବୀରତା କେତେ ବଡ଼! ତୁମର ଯୋଗଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ଭିଜା ଖୋଲା କେଶ ନେଇ, ତୁମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନ କେତେ ଅପୂର୍ବ!

ତ୍ଵମେଵ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚତୁରାନନସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵ ମୃତ୍ଯୁ ର୍ଵରଦସ୍ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ସୂର୍ଯୋ ରଜନୀକରଶ୍ଚ ତ୍ଵମେଵ ଭୂମିଃ ସଲିଲଂ ତ୍ଵମେଵ ।। ୫୪.

ତୁମେ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦାତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାତିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଭୂମି ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜେ।

ତ୍ଵମେଵ ଯଜ୍ଞୋ ନିଯମସ୍ତ୍ଵମେଵ ତ୍ଵମେଵ ଭୂତଂ ଭଵିତା ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ଚାଦି ର୍ନିଧନଂ ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଥୂଲଶ୍ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵମେଵ ।। ୫୪.

ତୁମେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ, ନିୟମ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଦୃଢ଼ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

ତ୍ଵମେଵ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ଯ ପରସ୍ଯ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ତ୍ଵମେଵ ଵହ୍ନିଃ ପଵନସ୍ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ସର୍ଵସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା ପ୍ରଲଯେ ଚ ଗୋପ୍ତା ।। ୫୪.

ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତୁମେ; ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରଳୟବେଳେ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

ଇତୀଦମୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ସୋମଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ନା। ଗତା ଵିମାନୈରନିଗୃହ୍ଯ ଵେଗୈର୍ମହାତ୍ମନୋ ମେରୁମୁପେତ୍ଯ ସର୍ଵେ ।। ୫୪.

ଏହି ଉପଦେଶ କହି, ଦେବତାମାନେ ସୋମ ନେଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ତେବେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ବେଗରେ ଆକାଶ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଇତ୍ଯେତତ୍ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯମହତ୍ତରମ୍। ନୀଲକଣ୍ଠେତି ଯତ୍ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୫୪.

ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ଗଳ୍ପ, ସବୁଠୁ ପୁଣ୍ୟ ଉପରେ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ, ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ନାମରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି।

ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା ପ୍ରୋକ୍ତାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପାପପ୍ରଣାଶନୀମ୍। ଯସ୍ତୁ ଧାରଯତେ ନିତ୍ଯମେନାଂ ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭଵାଂ କଥାମ୍। ତସ୍ଯାହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଫଲଂ ଵୈ ଵିପୁଲଂ ମହତ୍ ।। ୫୪.

ସ୍ୱୟଂ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିଥିବା, ପାପ ନାଶକ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା, ଯିଏ ସଦା ମନେ ରଖେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଗଳ୍ପ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଓ ବିପୁଳ ଫଳ କହିବି।

ଵିଷଂ ତସ୍ଯ ଵରାରୋହେ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମନ୍ତଥା। ଗାତ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ସୁଶ୍ରୋଣି କ୍ଷିପ୍ରଂ ତତ୍ ପ୍ରତିହନ୍ଯତେ ।। ୫୪.

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧୁ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି କଥା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଯେଉଁ ବିଷ ଚୁଁଇଯାଏ, ସେଥିରୁ ଚାଲିଥିବା କିମ୍ବା ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀର ବିଷ ହେଉ, ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଶମଯତ୍ଯଶୁଭଂ ଘୋରଂ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଞ୍ଚାପକର୍ଷତି। ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଵଲ୍ଲଭତାଂ ଯାତି ସଭାଯାଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଚ ।। ୫୪.

ଏହା ଅଶୁଭ ଓ ଭୟଙ୍କର ଘଟଣାକୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ ଦୂର କରେ; ସେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ରାଜସଭାରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ଵିଵାଦେ ଜଯମାପ୍ନୋତି ଯୁଦ୍ଧେ ଶୂରତ୍ଵମେଵ ଚ। ଗଚ୍ଛତଃ କ୍ଷେମମଧ୍ଵାନଂ ଗୃହେ ଚ ନିତ୍ଯସମ୍ପଦଃ ।। ୫୪.

ବିବାଦରେ ଜୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରତା ଲାଭ କରେ; ଯାତ୍ରା କରିବାବେଳେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ, ଘରେ ସଦା ସମୃଦ୍ଧି ଥାଏ।

ଶରୀରଭେଦେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗତିଂ ତସ୍ଯ ଵରାନନେ। ନୀଲକଣ୍ଠୋ ହରିଚ୍ଛମଶ୍ରୁଃ ଶଶାଙ୍କାଙ୍କିତମୂର୍ଦ୍ଧଜଃ ।। ୫୪.

ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଶରୀର ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ଗତି କଣ ହେବ, ମୁଁ କହିବି: ସେ ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ପରି ହେବେ, ହୃଦୟରେ ହରିପ୍ରତି କରୁଣା, ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କିତ କେଶ ଥିବ।

ତ୍ର୍ଯକ୍ଷସ୍ତ୍ରିଶୂଲପାଣିଶ୍ଚ ଵୃଷଯାନଃ ପିନାକଧୃକ୍। ନନ୍ଧିତୁଲ୍ଯବଲଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନନ୍ଦିତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ।। ୫୪.

ସେ ତିନି ଆଖି ଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା, ପିନାକ ଧନୁଷ୍ ଧାରଣ କରିଥିବା, ନନ୍ଦୀ ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମ ଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ହେବେ।

ଵିଚରତ୍ଯଚିରାତ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସର୍ଵଲୋକାନ୍ମମାଜ୍ଞଯା । ନ ହନ୍ଯତେ ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ଅନିଲସ୍ଯ ଯଥାମ୍ବରେ। ମମ ତୁଲ୍ଯବଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତ୍ଯାଭୂତସମ୍ପ୍ଲଵମ୍ ।। ୫୪.

ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶୀଘ୍ର ଚଳନ କରିପାରିବେ; ସେ କେବେ ଅପହାନିତ ହେବେନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଗତି ଆକାଶରେ ବାୟୁ ପରି ହେବ; ମୋ ସମାନ ଶକ୍ତି ନେଇ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ।

ମମ ଭକ୍ତା ଵରାରୋହେ ଯେ ଚ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ତି ମାନଵାଃ। ତେଷାଂ ଗତିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ ।। ୫୪.

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧୁ, ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଗତି କହିବି।

ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦମାପ୍ନୋତି କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଜଯତେ ମହୀମ୍। ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଲଭତେ ଲାଭଂ ଶୂଦ୍ରଃ ସୁଖମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୫୪.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଲାଭ କରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୃଥିବୀ ଜୟ କରେ, ବୈଶ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ, ଶୂଦ୍ର ସୁଖ ଅନୁଭବ କରେ।

ଵ୍ଯାଧିତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ରୋଗାଦ୍ବଦ୍ଧୋ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍। ଗୁର୍ଵିଣୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ କନ୍ଯା ଵିନ୍ଦତି ସତ୍ପତିମ୍। ନଷ୍ଟଞ୍ଚ ଲଭତେ ସର୍ଵମିହଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ ।। ୫୪.

ରୋଗୀ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ବନ୍ଧି ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଗର୍ଭବତୀ ପୁଅ ପାଏ, କନ୍ୟା ଭଲ ବର ମିଳେ; ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ହରାଇଥିବା ସବୁ ଫେରି ମିଳେ।

ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରସ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ଦତ୍ତସ୍ଯ ଯତ୍ ଫଲମ୍। ତତ୍ ଫଲଂ ଭଵତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଭୋର୍ଦିଵ୍ଯାମିମାଂ କଥାମ୍ ।। ୫୪.

ଯଥାଯଥି ଭାବେ ଶତସହସ୍ର ଗାଁ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣିଲେ ମିଳେ।

ପାଦଂ ଵା ଯଦି ଵାପ୍ଯର୍ଦ୍ଧଂ ଶ୍ଲୋକଂ ଶ୍ଲୋକାର୍ଦ୍ଧମେଵ ଵା। ଯସ୍ତୁ ଧାରଯତେ ନିତ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ।। ୫୪.

ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାର ଏକ ପଦ, କିମ୍ବା ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ, କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ପଦ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଧାରଣ କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

କଥାମିମାଂ ପୁଣ୍ଯଫଲାଦିଯୁକ୍ତାଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶଶିବଦ୍ଧ ମୂର୍ଦ୍ଧଜଃ। ଵୃଷସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେନ ସହୋମଯା ପ୍ରଭୁର୍ଜଗାମ କିଷ୍କିନ୍ଧଗୁହାଂ ଗୁହପ୍ରିଯଃ ।। ୫୪.

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥିବା କଥାଟି ଦେବୀଙ୍କୁ କହି, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧରିଥିବା ମୁଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଭୁ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଗୁହାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଗୁହାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

କ୍ରାନ୍ତଂ ମଯା ପାପହରଂ ମହାପଦଂ ନିଵେଦ୍ଯ ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରଭଞ୍ଜନଃ। ଅଧୀତ୍ଯ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଖିଲଂ ସୁଲକ୍ଷଣଂ ଜଗାମ ଆଦିତ୍ଯପଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ।। ୫୪.

ମୁଁ ଏହି ମହାପଦ ଲାଭ କରିଛି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ, ଏହି କଥା ସେମାନଙ୍କୁ କହି, ପବନଦେବ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣ ଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢ଼ି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଥକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଗୁଣକର୍ମପ୍ରଭାଵୈଶ୍ଚ କୋଽଧିକୋ ଵଦତାଂ ଵରଃ। ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ସମ୍ଯଗାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଗୁଣଵିସ୍ତରମ୍ ।। ୫୫.

ଗୁଣ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ କିଏ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଆମେ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରନ୍ତୀମମିତି ହାସଂ ପୁରାତନମ୍ । ମହାଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିଭୁତ୍ଵଞ୍ଚ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୫୫.

ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ଏହି ଗଳ୍ପଟି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମହାଦେବଙ୍କର ମହିମା ଓ ସ୍ୱାମିତ୍ୱର କଥା।