ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ ଭଗଵତା ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକକର୍ତୃଣା। ସ୍ତୁତୋଽହଂ ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈ ର୍ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗସମ୍ଭଵୈଃ ।। ୫୪.

ଏଭଳି, ପୂର୍ବରୁ ଲୋକଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୁତି, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

ତତଃ ପ୍ରୀତୋ ହ୍ଯହଂ ତସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମଣେ ସୁମହାତ୍ମନେ। ତତୋଽହଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଯା ଵାଚା ପିତାମହମଥାବ୍ରୁଵମ୍ ।। ୫୪.

ତାପରେ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ଖୁସି ହେଇ, ସୂକ୍ଷ୍ମ କଥାରେ ସେଉଁଠି ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲି।

ଭଗଵନ୍ ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ଲୋକନାଥ ଜଗତ୍ପତେ। କିଂ କାର୍ଯେ ତେ ମଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵଦ ସୁଵ୍ରତ ।। ୫୪.

ହେ ଭଗବାନ, ଭୂତ-ଭବିଷ୍ୟତର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମାଲିକ, ବ୍ରହ୍ମା, ମୋତେ କଣ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? କହ, ହେ ଧୃଢ଼ବ୍ରତ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣଃ । ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵନ୍ନାଥ ଶ୍ରୂଯତାଂ କାରଣେଶ୍ଵର ।। ୫୪.

ମୋର କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମନେତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ହେ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ନାଥ, କାରଣର ଇଶ୍ୱର, ଶୁଣ।'

ସୁରାସୁରୈର୍ମଥ୍ଯମାନେ ପଯୋଧାଵମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣ। ଭଗଵନ୍ମେଘ ସଙ୍କାଶଂ ନୀଲଜୀମୂତସନ୍ନିଭମ୍ ।। ୫୪.

ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଥିବାବେଳେ, ହେ ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଏକ ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ମେଘ ଭଳି କଳା, ନୀଳ ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ।

ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ଵିଷଙ୍ଘୋରଂ ସଂଵର୍ତ୍ତାଗ୍ନିସମପ୍ରଭମ୍। କାଲମୃତ୍ଯୁରିଵୋଦ୍ଭୂତଂ ଯୁଗାନ୍ତାଦିତ୍ଯଵର୍ଚ୍ଚସମ୍ ।। ୫୪.

ସେଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ସଂହାର ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଲା, ଯେପରି କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏହା ଯୁଗାନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୋତ୍ସାଦି ସୂର୍ଯାଭଂ ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତଂ ସମନ୍ତତଃ। ଅଗ୍ରେ ସମୁତ୍ଥିତଂ ତସ୍ମିନ୍ ଵିଷଙ୍କାଲାନଲପ୍ରଭମ୍ ।। ୫୪.

ସେ ବିଷ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ତିନି ଲୋକକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିଲା; ସେ ବିଷ ସମ୍ମୁଖରେ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁଂ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ଭୀତାଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଚେତସଃ। ତତ୍ ପିବସ୍ଵ ମହାଦେଵ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା । ଭଵାନଗ୍ର୍ଯସ୍ଯ ଭୋକ୍ତା ଵୈ ଭଵାଂଶ୍ଵୈଵ ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୫୪.

ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟ ହେଲୁ; 'ହେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ବିଷ ପିଅ। ଆପଣ ହିଁ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋକ୍ତା, ଆପଣ ହିଁ ପ୍ରଭୁ।'

ତ୍ଵାମୃତେଽନ୍ଯୋ ମହାଦେଵ ଵିଷଂ ସୋଢୁଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ପୁମାନ୍ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଷୁ ଚ ଗୀଯତେ ।। ୫୪.

'ତୁମ୍ଭିତରେ ଛାଡ଼ି, ହେ ମହାଦେବ, ଏହି ବିଷ ସହିପାରିବାକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି; ତିନି ଲୋକରେ କେହି ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାହିଁ।'

ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ। ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଵରାନନେ ।। ୫୪.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସେଉଁଠି ସ୍ୱୀକାର କରିଲି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ତତୋଽହଂ ପାତୁମାରବ୍ଧୋ ଵିଷମନ୍ତକସନ୍ନିଭମ୍। ପିବତୋ ମେ ମହାଘୋରଂ ଵିଷଂ ସୁରଭଯଙ୍କରମ୍। କଣ୍ଠଃ ସମଭଵତ୍ତୂର୍ଣଂ କୃଷ୍ଣୋ ମେ ଵରଵର୍ଣିନି ।। ୫୪.

ତାପରେ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସଦୃଶ ବିଷ ପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି; ସେ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ପିଉଥିବା ବେଳେ, ମୋର କଣ୍ଠ ତୁରନ୍ତ କଳା ହେଇଗଲା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ତଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋ ତ୍ପଲପତ୍ରାଭଂ କଣ୍ଠେ ସକ୍ତମିଵୋରଗମ୍ । ତକ୍ଷକଂ ନାଗରାଜାନଂ ଲେଲିହାନମିଵ ସ୍ଥିତମ୍ ।। ୫୪.

ସେ ବିଷ ନୀଳ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ମୋର କଣ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିଲା, ଯେପରି ନାଗରାଜ ତକ୍ଷକ ଲଜ୍ଜା ଦେଇ ରହିଛି।

ଅଥୋଵାଚ ମହାତେଜା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ। ଶୋଭସେ ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵ କଣ୍ଠେନାନେନ ସୁଵ୍ରତ ।। ୫୪.

ତାପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ କହିଲେ, 'ହେ ମହାଦେବ, ଏହି କଳା କଣ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବହୁତ ଶୋଭା ପାଉଛ।'

ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଯା ଗିରିଵରାତ୍ମଜେ। ପଶ୍ଯତାଂ ଦେଵସଙ୍ଗାନାଂ ଦୈତ୍ଯାନାଞ୍ଚ ଵରାନନେ ।। ୫୪.

ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ମୁଁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ,

ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵଭୂତାନାଂ ପିଶାଚୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ଧୃତଂ କଣ୍ଠେ ଵିଷଂ ଘୋରଂ ନୀଲକଣ୍ଟସ୍ତତୋ ହ୍ଯହମ୍ ।। ୫୪.

ୟକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିଷ କଣ୍ଠରେ ଧରିଲି; ଏହିପରି ମୁଁ 'ନୀଳକଣ୍ଠ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲି।

ତତ୍ କାଲକୂଟଂ ଵିଷମୁଗ୍ରତେଜଃ କଣ୍ଠେ ମଯା ପର୍ଵତରାଜପୁତ୍ରି। ନିଵେଶ୍ଯମାନଂ ସୁରଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରଂ ଵିସ୍ମଯମାଜଗାମ ।। ୫୪.

ଯେତେବେଳେ ଏହି କାଳକୂଟ ବିଷ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାହଜ୍ୱଳା, ମୋର କଣ୍ଠରେ ରହିଲା, ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଏହା ଦେଖି ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।

ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସଦୈତ୍ଯୋରଗରାକ୍ଷସାଃ। ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଚଲଯୋ ଭୂତ୍ଵା ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଗାମିନି ।। ୫୪.

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ଦାନବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, ହେ ମଦମାତା ହାତୀ ଚାଳି ଯାଉଥିବା।

ଅହୋ ବଲଂ ଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମସ୍ତେ ଅହୋ ପୁନର୍ଯୋଗବଲଂ ତଵୈଵ। ଅହୋ ପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ ତଵ ଦେଵଦେଵ ଗଙ୍ଗାଜଲାସ୍ଫାଲିତମୁକ୍ତକେଶ ।। ୫୪.

ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ତୁମର ଶକ୍ତି, ପରାକ୍ରମ ଓ ବୀରତା କେତେ ବଡ଼! ତୁମର ଯୋଗଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ଭିଜା ଖୋଲା କେଶ ନେଇ, ତୁମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନ କେତେ ଅପୂର୍ବ!

ତ୍ଵମେଵ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚତୁରାନନସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵ ମୃତ୍ଯୁ ର୍ଵରଦସ୍ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ସୂର୍ଯୋ ରଜନୀକରଶ୍ଚ ତ୍ଵମେଵ ଭୂମିଃ ସଲିଲଂ ତ୍ଵମେଵ ।। ୫୪.

ତୁମେ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦାତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାତିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଭୂମି ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜେ।

ତ୍ଵମେଵ ଯଜ୍ଞୋ ନିଯମସ୍ତ୍ଵମେଵ ତ୍ଵମେଵ ଭୂତଂ ଭଵିତା ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ଚାଦି ର୍ନିଧନଂ ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଥୂଲଶ୍ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵମେଵ ।। ୫୪.

ତୁମେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ, ନିୟମ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଦୃଢ଼ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

ତ୍ଵମେଵ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ଯ ପରସ୍ଯ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ତ୍ଵମେଵ ଵହ୍ନିଃ ପଵନସ୍ତ୍ଵମେଵ। ତ୍ଵମେଵ ସର୍ଵସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା ପ୍ରଲଯେ ଚ ଗୋପ୍ତା ।। ୫୪.

ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତୁମେ; ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରଳୟବେଳେ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

ଇତୀଦମୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ସୋମଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ନା। ଗତା ଵିମାନୈରନିଗୃହ୍ଯ ଵେଗୈର୍ମହାତ୍ମନୋ ମେରୁମୁପେତ୍ଯ ସର୍ଵେ ।। ୫୪.

ଏହି ଉପଦେଶ କହି, ଦେବତାମାନେ ସୋମ ନେଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ତେବେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ବେଗରେ ଆକାଶ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଇତ୍ଯେତତ୍ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯମହତ୍ତରମ୍। ନୀଲକଣ୍ଠେତି ଯତ୍ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୫୪.

ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ଗଳ୍ପ, ସବୁଠୁ ପୁଣ୍ୟ ଉପରେ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ, ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ନାମରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି।

ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା ପ୍ରୋକ୍ତାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପାପପ୍ରଣାଶନୀମ୍। ଯସ୍ତୁ ଧାରଯତେ ନିତ୍ଯମେନାଂ ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭଵାଂ କଥାମ୍। ତସ୍ଯାହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଫଲଂ ଵୈ ଵିପୁଲଂ ମହତ୍ ।। ୫୪.

ସ୍ୱୟଂ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିଥିବା, ପାପ ନାଶକ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା, ଯିଏ ସଦା ମନେ ରଖେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଗଳ୍ପ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଓ ବିପୁଳ ଫଳ କହିବି।

ଵିଷଂ ତସ୍ଯ ଵରାରୋହେ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମନ୍ତଥା। ଗାତ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ସୁଶ୍ରୋଣି କ୍ଷିପ୍ରଂ ତତ୍ ପ୍ରତିହନ୍ଯତେ ।। ୫୪.

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧୁ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି କଥା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଯେଉଁ ବିଷ ଚୁଁଇଯାଏ, ସେଥିରୁ ଚାଲିଥିବା କିମ୍ବା ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀର ବିଷ ହେଉ, ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଶମଯତ୍ଯଶୁଭଂ ଘୋରଂ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଞ୍ଚାପକର୍ଷତି। ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଵଲ୍ଲଭତାଂ ଯାତି ସଭାଯାଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଚ ।। ୫୪.

ଏହା ଅଶୁଭ ଓ ଭୟଙ୍କର ଘଟଣାକୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ ଦୂର କରେ; ସେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ରାଜସଭାରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ଵିଵାଦେ ଜଯମାପ୍ନୋତି ଯୁଦ୍ଧେ ଶୂରତ୍ଵମେଵ ଚ। ଗଚ୍ଛତଃ କ୍ଷେମମଧ୍ଵାନଂ ଗୃହେ ଚ ନିତ୍ଯସମ୍ପଦଃ ।। ୫୪.

ବିବାଦରେ ଜୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରତା ଲାଭ କରେ; ଯାତ୍ରା କରିବାବେଳେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ, ଘରେ ସଦା ସମୃଦ୍ଧି ଥାଏ।

ଶରୀରଭେଦେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗତିଂ ତସ୍ଯ ଵରାନନେ। ନୀଲକଣ୍ଠୋ ହରିଚ୍ଛମଶ୍ରୁଃ ଶଶାଙ୍କାଙ୍କିତମୂର୍ଦ୍ଧଜଃ ।। ୫୪.

ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଶରୀର ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ଗତି କଣ ହେବ, ମୁଁ କହିବି: ସେ ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ପରି ହେବେ, ହୃଦୟରେ ହରିପ୍ରତି କରୁଣା, ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କିତ କେଶ ଥିବ।

ତ୍ର୍ଯକ୍ଷସ୍ତ୍ରିଶୂଲପାଣିଶ୍ଚ ଵୃଷଯାନଃ ପିନାକଧୃକ୍। ନନ୍ଧିତୁଲ୍ଯବଲଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନନ୍ଦିତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ।। ୫୪.

ସେ ତିନି ଆଖି ଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା, ପିନାକ ଧନୁଷ୍ ଧାରଣ କରିଥିବା, ନନ୍ଦୀ ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମ ଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ହେବେ।