ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ରୁଦ୍ରୋ ଵୈଵସ୍ଵତଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧର୍ମୋ ଲୋକେ ପ୍ରଭୁଃ ସ୍ଵଯମ୍। ମହାଗ୍ରହୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମନ୍ଦଗାମୀ ଶନୈଶ୍ଚରଃ ।। ୫୩.

ରୁଦ୍ର, ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସ୍ୱୟଂ ଧର୍ମ ଭାବେ ଲୋକରେ ପ୍ରଭୁ। ମହାଗ୍ରହ ଶନି, ଧୀରେ ଚଳିଥିବା, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଦେଵାସୁରଗୁରୂ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଭାନୁମନ୍ତୌ ମହାଗ୍ରହୌ। ପ୍ରଜାପତିସୁତାଵେତାଵୁଭୌ ଶୁକ୍ରବୃହସ୍ପତୀ। ଦୈତ୍ଯୋ ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ତଯୋରାଧିପତ୍ଯେ ଵିନିର୍ମିତୌ ।। ୫୩.

ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଗୁରୁ ଦୁଇଜଣ ମହାଗ୍ରହ 'ଭାନୁମନ୍ତ'। ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ଶୁକ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦାନବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧିପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ।

ଆଦିତ୍ଯମୂଲମଖିଲଂ ତ୍ରିଲୋକଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ଭଵତ୍ଯସ୍ଯ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍ ।। ୫୩.

ତିନି ଲୋକର ମୂଳ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମଣିଷ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବସ୍ଥିତ।

ରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରଚନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍। ଦ୍ଯୁତିର୍ଦ୍ଯୁତିମତାଂ କୃତ୍ସ୍ନା ଯତ୍ତେଜଃ ସାର୍ଵଲୌକିକମ୍ ।। ୫୩.

ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ତେଜସ୍ ତୁମର ସାର୍ବଭୌମ ଆଲୋକ।

ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଲୋକେଶୋ ମୂଲଂ ପରମଦୈଵତମ୍। ତତଃ ସଂଜାଯତେ ସର୍ଵଂ ତତ୍ର ଚୈଵ ପ୍ରଲୀଯତେ ।। ୫୩.

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଥ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୂଳ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦେବତା। ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୟ ହୁଏ।

ବାଵାଭାଵୌ ହି ଲୋକାନାମାଦିତ୍ଯାନ୍ନିଃ ସୃତୌ ପୁରା। ଜଗଜ୍ଜ୍ଞେଯୋ ଗ୍ରହୋ ଵିପ୍ରା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁଗ୍ରାହୋ ରଵିଃ ।। ୫୩.

ଲୋକମାନେର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଜାଣ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଗ୍ରହ ରବି ହେଉଛି ବିଶ୍ୱକୁ ଧରିଥିବା ଶକ୍ତି।

ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ନିଧନଂ ଜାଯନ୍ତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ। କ୍ଷଣା ମୁହୂର୍ତ୍ତା ଦିଵସା ନିଶାଃ ପକ୍ଷାଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ମାସାଃ ସଂଵତ୍ସରାଶ୍ଚୈଵ ଋତଵୋଽନ୍ଦଯୁଗାନି ଚ ।। ୫୩.

ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ନାଶ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣିପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—ଖ୍ଷଣ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଦିନ, ରାତି, ପକ୍ଷ, ମାସ, ବର୍ଷ, ଋତୁ ଓ ଯୁଗମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେଠି ଘଟେ।

ତଦାଦିତ୍ଯାଦୃତେ ତେଷାଂ କାଲସଂଖ୍ଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ। କାଲାଦୃତେ ନ ନିଗମୋ ନ ଦୀକ୍ଷା ନାହ୍ନିକକ୍ରମଃ ।। ୫୩.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ସମୟ ଗଣନା ନାହିଁ; ସମୟ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ ଶାସ୍ତ୍ର, ନାହିଁ ଦୀକ୍ଷା, ନାହିଁ ପ୍ରତିଦିନର କ୍ରମ।

ଋତୁନାମଵିଭାଗଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପମୂଲଫଲଂ କୁତଃ। କୁତଃ ସସ୍ଯାଭିନିଷ୍ପତ୍ତିର୍ଗୁଣୌଷଧିଗଣାଦି ଵା ।। ୫୩.

ଋତୁର ବିଭାଜନ ନଥିଲେ କେଉଁଠୁ ଫୁଲ, ମୂଳ, ଫଳ ହେବ? କେଉଁଠୁ ଚାଷ ହେବ, କିମ୍ବା ଗୁଣ ଓ ଔଷଧି ଦଳ ଆସିବ?

ଅଭାଵୋ ଵ୍ଯଵହାରାଣାଂ ଦେଵାନାଂ ଦିଵି ଚେହ ଚ। ଜଗତ୍ପ୍ରତାପନମୃତେ ଭାସ୍କରଂ ଵାରିତସ୍କରମ୍ ।। ୫୩.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ତାପ ଦେଉନଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ କୌଣସି କାମ କରିପାରନ୍ତେ ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା।

ସ ଏଵ କାଲଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ। ତପତ୍ଯେଷ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ।। ୫୩.

ସେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ପ୍ରଜାପତି; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଏହି ତିନି ଜଗତ—ଚଳାଚଳ ସମେତ—କୁ ତାପି ରଖନ୍ତି।

ସ ଏଷ ତେଜସାଂ ରାଶିଃ ସମସ୍ତଃ ସାର୍ଵଲୌକିକଃ। ଉତ୍ତମଂ ମାର୍ଗମାସ୍ଥାଯ ଵାଯୋଭାଭିରିଦଞ୍ଜଗତ୍। ପାର୍ଶ୍ଵମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵମଧଶ୍ଚୈଵ ତାପଯତ୍ଯେଷ ସର୍ଵଶଃ ।। ୫୩.

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ତେଜର ଏକାତ୍ମ ରାଶି, ସମସ୍ତ ଜଗତର; ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଥ ଧରି, ବାୟୁର ତେଜରେ, ସେ ଏହି ଜଗତକୁ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉପର, ତଳ—ସବୁଦିଗରୁ ତାପି ରଖନ୍ତି।

ରଵେରଶ୍ମିସହସ୍ରଂ ଯତ୍ ପ୍ରାଙ୍ମଯା ସମୁଦାହୃତମ୍ । ତେଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁନଃ ସପ୍ତ ରଶ୍ମଯୋ ଗ୍ରହଯୋନଯଃ ।। ୫୩.

ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ହଜାର ରଶ୍ମି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ସାତଟି ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହି ରଶ୍ମିମାନେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ମୂଳ।

ସୁଷୁମ୍ନୋ ହରିକେଶଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତଥୈଵ ଚ। ଵିଶ୍ଵଶ୍ରଵାଃ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯଃ ସଂଯଦ୍ଵସୁରତଃ ପରମ୍ । ଅର୍ଵାଵସୁଃ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ମଯା ଚାତ୍ର ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୫୩.

ସୁଷୁମ୍ଣା, ହରିକେଶ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ବିଶ୍ୱଶ୍ରବା, ସଂୟଦ୍ବସୁ ଓ ଅର୍ବ୍ବାବସୁ—ଏହି ସବୁ ରଶ୍ମିମାନେ ମୁଁ ଏଠାରେ କହିଛି।

ସୁଷୁମ୍ନଃ ସୂର୍ଯରଶ୍ମିସ୍ତୁ କ୍ଷୀଣଂ ଶଶିନମେଧଯନ୍। ତିର୍ଯଗୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵପ୍ରଭାଵୋଽସୌ ସୁଷୁମ୍ନଃ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ ।। ୫୩.

ସୁଷୁମ୍ଣା ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଏମିତି ଏକ ରଶ୍ମି, ଯାହା କ୍ଷୀଣ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପୋଷଣ କରେ; ଏହାର ତେଜ ତିର୍ଯ୍ୟକ ଓ ଉପରକୁ ପ୍ରସାରିତ, ଏହାକୁ ସୁଷୁମ୍ଣା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ହରିକେଶଃ ପୁରସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯା ଋକ୍ଷଯୋନିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ଯତେ। ଦକ୍ଷିଣେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତୁ ରଶ୍ମିର୍ଵର୍ଦ୍ଧଯତେ ବୁଧମ୍ ।। ୫୩.

ହରିକେଶ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ, ତାହାକୁ ତାରାମାନଙ୍କର ମୂଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ରଶ୍ମି ବୁଧକୁ ବଢ଼ାଏ।

ଵିଶ୍ଵଶ୍ରଵାସ୍ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଚାତ୍ ଶୁକ୍ରଯୋନିଃ ସ୍ମୃତୋ ବୁଧୈଃ। ସଂଯଦ୍ଵସୁଶ୍ଚ ଯୋ ରଶ୍ମିଃ ସା ଯୋନିର୍ଲୋହିତସ୍ଯ ଚ ।। ୫୩.

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱଶ୍ରବାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶୁକ୍ରର ମୂଳ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ସଂୟଦ୍ବସୁ ହେଉଛି ଯେଉଁ ରଶ୍ମି, ତାହା ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ।

ଷଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵର୍ଵାଵସୂ ରଶ୍ମିର୍ଯୋନିସ୍ତୁ ସ ବୃହସ୍ପତେଃ। ଶନୈଶ୍ଚରଂ ପୁନଶ୍ଚାପି ରଶ୍ମିରାପ୍ଯାଯତେ ସ୍ଵରାଟ୍ ।। ୫୩.

ଷଷ୍ଠ ରଶ୍ମି ଅର୍ବ୍ବାବସୁ, ସେହିଁଠିଏ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ମୂଳ; ପୁଣି ଏକ ରଶ୍ମି ଅଛି, ସେ ଶନିକୁ ପୋଷଣ କରେ, ତାହାକୁ ସ୍ୱରାଟ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଏଵଂ ସୂର୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରତାରକାଃ। ଵର୍ଦ୍ଧନ୍ତେ ଵିଦିତାଃ ସର୍ଵା ଵିଶ୍ଵଞ୍ଚୈଦଂ ପୁନର୍ଜଗତ୍ । ନକ୍ଷୀଯନ୍ତେ ପୁନସ୍ତାନି ତସ୍ମାନ୍ନକ୍ଷତ୍ରତା ସ୍ମୃତା ।। ୫୩.

ଏଭଳି ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ବଢ଼ନ୍ତି, ଏହା ସବୁ ଜଣାଶୁଣା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୁନି ନୂତନ ହୁଏ; ପୁଣି ସେହି ତାରାମାନେ କମିଯାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ନକ୍ଷତ୍ର ବୋଲି ପରିଚିତ।

କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ଵୈ ପୂର୍ଵମାପତନ୍ତି ଗଭସ୍ତିଭିଃ। ତେଷାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯଥାଦତ୍ତେ ସୂର୍ଯୋ ନକ୍ଷତ୍ରତାଙ୍ଗତଃ ।। ୫୩.

ଏହି କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ପ୍ରଥମେ ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ତୀର୍ଣାନାଂ ସୁକୃତେନେହ ସୁକୃତାନ୍ତେ ଗ୍ରହାଶ୍ରଯାତ୍ । ତାରାଣାଂ ତାରକା ହ୍ଯେତାଃ ଶୁକ୍ଲତ୍ଵାଚ୍ଚୈଵ ତାରକାଃ ।। ୫୩.

ଏଠାରେ ନିଜର ଭଲ କାମରେ ଯେଉଁମାନେ ପାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭଲ କାମ ଶେଷରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟରେ ଏହି ତାରାମାନେ ନକ୍ଷତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ଏବଂ ସେମାନେ ଧଳା ଥିବାରୁ ତାରା ବୋଲି ପରିଚିତ।

ଦିଵ୍ଯାନାଂ ପାର୍ଥିଵାନାଞ୍ଚ ନୈଶାନାଞ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ । ଆଦାନାନ୍ନିତ୍ଯମାଦିତ୍ଯସ୍ତମସାଂ ତେଜସାଂ ମହାନ୍ ।। ୫୩.

ଦେବତା, ପୃଥିବୀ ଓ ରାତିର ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଅନ୍ଧକାର ଓ ତେଜ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ସୁଵତି ସ୍ପନ୍ଦନାର୍ଥେ ଚ ଧାତୁରେଷ ଵିଭାଵ୍ଯତେ। ସଵନାତ୍ତେଜସୋଽପାଞ୍ଚ ତେନାସୌ ସଵିତା ମତଃ ।। ୫୩.

ଚଳନ ଓ ସ୍ପନ୍ଦନ ପାଇଁ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖାଯାଏ; ସବନ କ୍ରମରେ ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହି କାରଣରୁ ସେ ସବିତା ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି।

ବହ୍ଵର୍ଥଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯେଷ ହ୍ଲାଦନେ ଧାତୁରିଷ୍ଯତେ । ଶୁକ୍ଲତ୍ଵେ ଚାମୃତତ୍ଵେ ଚ ଶୀତତ୍ଵେ ଚ ଵିଭାଵ୍ଯତେ ।। ୫୩.

ଚନ୍ଦ୍ର ଅନେକ କାମରେ ଲାଗେ; ଶୀତଳତା ପାଇଁ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଆବଶ୍ୟକ, ଧଳାପଣ, ଅମରତ୍ୱ ଓ ଶୀତଳତାରେ ଏହାକୁ ଦେଖାଯାଏ।

ସୁର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୋର୍ଦିଵ୍ଯେ ମଣ୍ଡଲେ ଭାସ୍ଵରେ ଖଗେ। ଜ୍ଵଲତ୍ତେଜୋମଯେ ଶୁକ୍ଲେ ଵୃତ୍ତକୁମ୍ଭନିଭେ ଶୁଭେ ।। ୫୩.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଦିବ୍ୟ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଆକାଶମଣ୍ଡଳରେ, ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଧଳା, ଗୋଲାକାର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କୁମ୍ଭ ଭଳି ଶୋଭାମୟ।

ଘନତୋଯାତ୍ମକଂ ତତ୍ର ମଣ୍ଡଲଂ ଶଶିନଃ ସ୍ମୃତମ୍। ଘନତେଜୋମଯଂ ଶୁକ୍ଲଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ତୁ ।। ୫୩.

ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ଘନ ଜଳରୁ ଗଠିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ହେଉଛି ଧଳା ଏବଂ ଘନ ଆଲୋକରୁ ତିଆରି।

ଵିଶନ୍ତି ସର୍ଵଦେଵାସ୍ତୁ ସ୍ଥାନାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵଶଃ। ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଋକ୍ଷସୂର୍ଯଗ୍ରହାଶ୍ରଯାଃ ।। ୫୩.

ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେମାନେ ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ।

ତାନି ଦେଵଗୃହାଣ୍ଯେଵ ତଦାଖ୍ଯାସ୍ତେ ଭଵନ୍ତି ଚ। ସୌରଂ ସୂର୍ଯୋ ଵିଶସ୍ଥାନଂ ସୌମ୍ଯଂ ସୋମସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୫୩.

ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଘର ଭାବରେ ଅଛି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘରକୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଶୌକ୍ରଂ ଶୁକ୍ରୋ ଵିଶସ୍ଥାନଂ ଷୋଡଶାର୍ଚ୍ଚିଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ବୃହଦ୍ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ ଲୋହିତଶ୍ଚୈଵ ଲୌହିତଃ । ଶାନୈଶ୍ଚରଂ ତଥା ସ୍ଥାନଂ ଦେଵ ଶ୍ଚୈଵ ଶନୈଶ୍ଚରଃ ।। ୫୩.

ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯାହା ଷୋଳ ରଶି ଓ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ବୃହସ୍ପତି ଓ ଲୋହିତ (ମଙ୍ଗଳ) ତାଙ୍କ ଘରକୁ, ଶନି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।