ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ନୀଲସ୍ଯୈଵୋତ୍ତରେଣ ତୁ। ଵର୍ଷଂ ରମଣକଂ ନାମ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ ।। ୪୫.

ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନୀଳ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରମଣକ ନାମକ ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ସର୍ଵର୍ତୁକାମଦାଃ ସତ୍ତ୍ଵା ଜରାଦୁର୍ଗନ୍ଧଵର୍ଜିତାଃ। ଶୁକ୍ରାଭିଜନସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ ।। ୪୫.

ସେଠିରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ବୟସ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର ।

ତତ୍ରାପି ସୁମହାନ୍ ଦିଵ୍ଯୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋ ରୋହିଣୋ ମହାନ୍। ତସ୍ଯ ପୀତ୍ଵା ଫଲରସଂ ପିବନ୍ତୋ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତ୍ଯୁତ ।। ୪୫.

ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ବଟବୃକ୍ଷ ଓ ଏକ ବଡ଼ ରୋହିଣୀ ଗଛ ଅଛି । ସେମାନେ ସେହି ଗଛର ଫଳରସ ପିଇ ସେଠି ବଞ୍ଚନ୍ତି ।

ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ। ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାଭାଗା ସଦା ହୃଷ୍ଟା ନରୋତ୍ତମାଃ ।। ୪୫.

ସେଠିରେ ଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ତମ ମାନବମାନେ ଦଶ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶତ ବର୍ଷ ଅବଧି ସଦା ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି ।

ଉତ୍ତରେଣ ତୁ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଶ୍ରୃଙ୍ଗସାହ୍ଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ। ଵର୍ଷଂ ହିରଣ୍ଯତଂ ନାମ ଯତ୍ର ହୈରଣ୍ଯତୀ ନଦୀ ।। ୪୫.

ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଓ ଶୃଙ୍ଗସାହ୍ୱ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣରେ ହିରଣ୍ୟତ ନାମକ ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ସେଠି ହେଉଛି ହୈରଣ୍ୟତୀ ନଦୀ ।

ମହାବଲାଃ ସୁତେଜସ୍କାଜାଯନ୍ତେତତ୍ର ମାନଵାଃ। ସର୍ଵର୍ତୁକାମଦାଃ ସତ୍ଵା ଧନିନଃ ପ୍ରିଯ ଦର୍ଶନାଃ ।। ୪୫.

ସେଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ମାନବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେଠିର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଧନୀ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ।

ଏକାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେଽମିତୌଜସଃ। ଆଯୁଷ୍ପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ ।। ୪୫.

ସେଠିରେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଏଗାର ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶତ ବର୍ଷ ଅବଧି ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହା ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ।

ତସ୍ମିନ୍ ଵର୍ଷେ ମହାଵୃକ୍ଷୋ ଲକୁଚଃ ଷଡ୍ରସାଶ୍ରଯଃ। ତସ୍ଯପୀତ୍ଵା ଫଲରସଂ ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ମାନଵାଃ ।। ୪୫.

ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ଲକୁଚ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ଛଅ ରସ ଥାଏ । ସେଠି ଲୋକମାନେ ଏହି ଫଳରସ ପିଇ ବଞ୍ଚନ୍ତି ।

ତ୍ରୀଣି ଶ୍ରୃଙ୍ଗଵତଃ ଶ୍ରୃଙ୍ଗାଣ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତାନି ମହାନ୍ତି ଚ । ଏକଂ ମଣିମଯଂ ତେଷାମେକଞ୍ଚୈଵ ହିରଣ୍ଯଯମ୍। ସର୍ଵରତ୍ନ ମଯଂ ଚୈକଂ ଭଵନୈରୁପଶୋଭିତମ୍ ।। ୪୫.

ଶୃଙ୍ଗବତ ପାହାଡ଼ର ତିନିଟି ବଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଅଛି — ଗୋଟିଏ ମଣିର, ଗୋଟିଏ ସୁନାର, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥରର, ଯାହାରେ ଅନେକ ରହଣୀ ଶୋଭା ପାଉଛି ।

ଉତ୍ତରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତେ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ। କୁରଵସ୍ତତ୍ର ତଦ୍ଵର୍ଷଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍ ।। ୪୫.

ଉତ୍ତର ସମୁଦ୍ର ଓ ସେହି ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ କୁରୁମାନେ ରହୁଥିବା ପବିତ୍ର ଦେଶ ଅଛି, ଯାହା ସିଦ୍ଧମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ।

ତତ୍ର ଵୃକ୍ଷା ମଧୁଫଲା ନିତ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ। ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଫଲେଷ୍ଵାଭରଣାନି ଚ ।। ୪୫.

ସେଠି ଗଛମାନେ ସଦା ମଧୁମୟ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଫଳରୁ ପୋଷାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୁଏ ।

ସର୍ଵକାମଫଲାସ୍ତତ୍ର ଵ୍କଚିଦ୍ଵୃକ୍ଷା ମନୋରମାଃ। ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋପେତଂ ପ୍ରକ୍ଷରନ୍ତି ମଧୂତ୍ତମମ୍ ।। ୪୫.

ସେଠି କିଛି ମନୋହର ଗଛ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠି ଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଗଛମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧୁ ଝରାନ୍ତି ।

ଅପରେ କ୍ଷୀରିଣୋ ନାମ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତତ୍ର ମନୋରମାଃ। ଯେ କ୍ଷରନ୍ତି ସଦା କ୍ଷୀରଂ ଷଡ୍ରସଂ ହ୍ଯମୃତୋପମମ୍ ।। ୪୫.

ଅନ୍ୟ କିଛି ମନୋହର କ୍ଷୀରିଣ ଗଛ ଅଛି, ସେମାନେ ସଦା ଛଅ ରସର ଦୁଧ ଝରାନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ ।

ସର୍ଵା ମଣିମଯୀ ଭୂମିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମକାଞ୍ଚନ ଵାଲୁକା। ସର୍ଵାତଃ ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶା ନିଷ୍ପଙ୍କା ନୀରୁଜା ଶୁଭା ।। ୪୫.

ସମଗ୍ର ଭୂମି ମଣିର, ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୁନାର ବାଲି ରହିଛି । ସବୁଦିଗରେ ସ୍ପର୍ଶକୁ ମଧୁର, କେଉଁସି ଦାଗ ନାହିଁ, ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ।

ଦେଵଲୋକାଚ୍ଚ୍ଯୁତାସ୍ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ମାନଵାଃ ଶୁଭାଃ। ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଚ ସ୍ଥିର ଯୌଵନାଃ ।। ୪୫.

ସେଠି ଦେବଲୋକରୁ ତଳି ପଡ଼ିଥିବା ଶୁଭ ମାନବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି ।

ମିଥୁନାନି ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାତିମନୋହରାଃ। ତେ ଚ ତଂ କ୍ଷୀରିଣଂ ଵୃକ୍ଷଂ ପିବନ୍ତି ହ୍ଯମୃତୋପମମ୍ ।। ୪୫.

ସେଠି ଦମ୍ପତିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ନାରୀମାନେ ଅତି ମନୋହର । ସେମାନେ କ୍ଷୀରିଣ ଗଛର ଅମୃତ ସମାନ ଦୁଧ ପିଅନ୍ତି ।

ମିଥୁନଂ ଜାଯତେ ସଦ୍ଯଃ ସମଞ୍ଚୈଵ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ। ସମଂ ଶୀଲଞ୍ଚ ରୂପଂ ଚ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚୈଵ ତେ ସମମ୍ ।। ୪୫.

ସେଠି ଦମ୍ପତିମାନେ ସାଙ୍ଗସାଙ୍ଗ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ଓ ଏକସାଥି ବଢ଼ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଓ ରୂପ ସମାନ ଥାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକସାଥି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ।

ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମନୁରକ୍ତାଶ୍ଚ ଚକ୍ରଵାକସଧର୍ମିଣଃ। ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖନିଷେଵିଣଃ ।। ୪୫.

ସେମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଗଭୀର ଭଲପାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି। ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି।

ତ୍ରଯୋଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ। ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାଵୀର୍ଯା ନ ଚାନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵିଣଃ ।। ୪୫.

ଏଠାରେ ତେରେ ହଜାର ପନ୍ଦର ଶତ ଶୂରବୀର ଲୋକ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜନାନୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନୁହନ୍ତି।

କୁରୂଣାମପି ଚୈତେଷାଂ ଶ୍ରୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ। ଜାରୁଧେଃ ଶୈଲରାଜସ୍ଯାପ୍ଯୁତ୍ତରେଣୋତ୍ତରସ୍ଯ ହି। ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଯଦ୍ଯତ୍ର କୀର୍ତ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧତ ।। ୪୫.

ଏବେ କୁରୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଉତ୍ତରର ଉତ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜାରୁଧି ପର୍ବତରାଜ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶୁଣ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହାର ଖ୍ୟାତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ଲାଗି ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ନିଅ।

ଅନେକକନ୍ଦରଦରୀଗୁହାନିର୍ଝରମଣ୍ଡିତୌ। ନୈକକୁଞ୍ଜଵନୋପେତୌ ଚିତ୍ରଧାତୁଵିଭୂଷିତୌ ।। ୪୫.

ଏହି ପର୍ବତ ଅନେକ ଗୁହା, ଉପତ୍ୟକା ଓ ଝରଣାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ; ଅନେକ କୁଞ୍ଜ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି, ଏହା ରଙ୍ଗିନ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ।

ଅନେକଧାତୁକଲିଲୌ ସର୍ଵଧାତୁଵିଭୂଷିତୌ। ପୁଷ୍ପମୂଲଫଲୋପେତୌ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତୌ ।। ୪୫.

ଏଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଧାତୁ ଓ ଖଣିଜ ରହିଛି, ସମସ୍ତ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ। ଏଠି ଫୁଲ, ମୂଳ ଓ ଫଳର ଅଧିକତା ଅଛି; ସିଧ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏଠି ଆସନ୍ତି।

ଦ୍ଵାଵପ୍ଯେତୌ ସୁମହତାଵୁଚ୍ଛ୍ରିତୌ କୁଲ ପର୍ଵତୌ। ତାଭ୍ଯାଂ କୂଟଶତୈର୍ନୈକୈସ୍ତଦ୍ଦ୍ଵୀପମୁପସେଵିତମ୍ ।। ୪୫.

ଏହି ଦୁଇଟି ପର୍ବତ ବହୁତ ବଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ; ଏମାନେ ଅନେକ କୁଟ ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଏହି ପର୍ବତ ଉପସେବିତ।

ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତଶ୍ଚ ଶୈଲଶ୍ଚ ସୂର୍ଯକାନ୍ତଶ୍ଚ ସାନୁମାନ୍ । ଯଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ନ ସା ଯାତା ଭଦ୍ରସୋମା ମହାନଦୀ ।। ୪୫.

ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ପର୍ବତ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ସହିତ ଅଛି; ଏହି ଦୁଇ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଭଦ୍ରସୋମା ମହାନଦୀ ବହିନାହିଁ।

ସହସ୍ରଶଶ୍ଚ ନଦ୍ଯୋଽନ୍ଯାଃ ପ୍ରସନ୍ନସୁରସୋଦକାଃ। ପର୍ଯାପ୍ତୋଦାଃ କୁରୂଣାଂ ହି ସ୍ନାନପାନାଵଗାହନୈଃ ।। ୪୫.

ଏଠି ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ଜଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମିଠା। କୁରୁମାନେ ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଡୁବିବା ପାଇଁ ଏହି ଜଳ ପ୍ରଚୁର।

ତଥାଽନ୍ଯାଃ କ୍ଷୀରଵାହିନ୍ଯୋ ମହାନଦ୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ। ମଧୁମୈରେଯଵାହିନ୍ଯୋ ଘୃତଵାହିନ୍ଯ ଏଵ ଚ ।। ୪୫.

ଏପରି ଭାବରେ ଏଠି ହଜାର ହଜାର ଦୁଧର ନଦୀ, ମଧ ଓ ମେଦ ଭରି ନଦୀ, ଏବଂ ଘିଅ ଭରି ନଦୀ ଅଛି।

ଦଧ୍ନଃ ଶତହ୍ରଦାଶ୍ଚାନ୍ଯାସ୍ତତଃ ସ୍ଵାଦ୍ଵନ୍ନପର୍ଵତଃ। ଅମୃତସ୍ଵାଦୁକଲ୍ପାନି ଫଲାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ।। ୪୫.

ଅନ୍ୟଠାରେ ଶତ ଶତ ଦହି ଝିଲି ଓ ମିଠା ଖାଦ୍ୟର ପର୍ବତ ଅଛି; ଏଠି ନିମ୍ନ ରସ ଓ ଅମୃତ ସ୍ୱାଦର ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ମିଳିଥାଏ।

ଗନ୍ଧଵର୍ଣରସାଢ୍ଯାନି ମୂଲାନି ଚ ଫଲାନି ଚ। ପଞ୍ଚଯୋଜନମାନାନି ମହାଗନ୍ଧାନି ସର୍ଵଶଃ ।। ୪୫.

ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ ଓ ସ୍ୱାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧରେ ଉତ୍ତମ।

ନାନାଵର୍ଣପ୍ରକାରାଣି ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ଉପ ଭୋଗସହସ୍ରାଣି ଭଦ୍ରାଣି ଚ ମହାନ୍ତି ଚ ।। ୪୫.

ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରକାରର ହଜାର ହଜାର ଫୁଲ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଆନନ୍ଦ ଓ ବଡ଼ ଉପଭୋଗ ଅଛି।