ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତାଭ୍ଯାଂ କରେ ଗୃହୀତଂ ତଂ ପିଶାଚମଥ ରାକ୍ଷସମ୍। ପୃଚ୍ଛତାଂ କୋଽସି କସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସ ଚ ସର୍ଵମଭାଷତ ॥ ୮.

ସେ ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ହାତରେ ରାକ୍ଷସ-ପିଶାଚକୁ ଧରି ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, 'ତୁମେ କିଏ? କାହାର?' ସେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲା।

ତସ୍ଯ କର୍ମାଭିଵିଜ୍ଞାତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୌ ରାକ୍ଷସର୍ଷଭୌ। ଅଜଞ୍ଚ ଶଣ୍ଡଂ ତସ୍ଯୈତେ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତାଂ ସୁତେ। ତୌ ତୁଷ୍ଟୌ କର୍ମଣା ତସ୍ଯ କନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଦଦତୁଃ ସୁତେ ॥ ୮.

ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, ସେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅଜ ଓ ଶଣ୍ଡକୁ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦୁଇ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦେଲେ।

ପୈଶାଚେଵ ଵିଵାହେନ ସୁଦତ୍ଯା ବୁଦ୍ଧଵାହନଃ। ଅଜଃ ଖଣ୍ଡଶ୍ଚ ତାଭ୍ଯାଂ ତୌ ତଦାଶ୍ରାଵଯତାଂ ଧନମ୍ ॥ ୮.

ପିଶାଚ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧବାହନ ସୁଦତୀକୁ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଅଜ ଓ ଖଣ୍ଡ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ସେଇ ସମୟରେ ଧନ ଲାଗିଲେ।

ଇଯଂ ବ୍ରହ୍ମଧନା ନାମ ମମ କନ୍ଯା ହ୍ଯଲୋମିକା । ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତ୍ଵଧନାହାରା ଇତି ଖଣ୍ଡୋଭ୍ଯଭାଷତ ॥ ୮.

'ଏହି ମୋର କନ୍ୟା ଅଲୋମିକା, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମଧନା ବୋଲାଯାଏ, ଯାହାର ଜୀବିକା ବ୍ରହ୍ମପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଧନରେ ନିର୍ଭର କରେ,' ବୋଲି ଖଣ୍ଡ କହିଲେ।

ଇଯଂ ଜନ୍ତୁଧନା ନାମ କନ୍ଯା ସର୍ଵାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ। ଜନ୍ତଵୋଽସ୍ଯା ଧନାହାରାସ୍ତାଵଶ୍ରାଵଯତାଂ ଧନମ୍ ॥ ୮.

'ଏହି ମୋର କନ୍ୟା, ଯାହାକୁ ଜନ୍ତୁଧନା ବୋଲାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦରୀ; ତାଙ୍କର ଜୀବିକା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଧନରେ ନିର୍ଭର କରେ।' ଏଭଳି ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ ଘୋଷଣା କଲେ।

ସର୍ଵାଙ୍ଗକେଶୀ ନାମ୍ନା ଚ କନ୍ଯା ଜନ୍ତୁଧନା ତଥା। ଅକର୍ଣାନ୍ତାପ୍ଯରୋମା ଚ କନ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଧନା ତୁ ଯା ॥ ୮.

ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ କେଶ ଥିବା କନ୍ୟା ହେଉଛି ଜନ୍ତୁଧନା, ଏବଂ କାନ ନଥିବା ଓ କେଶ ନଥିବା କନ୍ୟା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମଧନା।

ବ୍ରହ୍ମଧନଂ ପ୍ରସୂତା ସା ଧନାନାଚ୍ଚୈଵ କନ୍ଯକା। ଏଵଂ ପିଶାଚକନ୍ଯେ ତେ ମିଥୁନେ ଦ୍ଵେ ପ୍ରସୂଯତାମ୍। ତଯୋଃ ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗଞ୍ଚ ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧତ ॥ ୮.

ବ୍ରହ୍ମଧନା ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଧନନା ମଧ୍ୟ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏଭଳି, ସେ ଦୁଇ ପିଶାଚ କନ୍ୟା ଦୁଇଟି ଦମ୍ପତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବିବରଣୀ ଶୁଣ।

ହେତିଃ ପ୍ରହେତିରୁଗ୍ରଶ୍ଚ ପୌରୁଷେଯୋ ଵଧସ୍ତଥା। ଵିସ୍ଫୂର୍ଜିଶ୍ଚୈଵ ଵାତଶ୍ଚ ଆପୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୮.

ହେତି, ପ୍ରହେତି, ଉଗ୍ର, ପୌରୁଷେୟ, ବଧ, ବିସ୍ଫୁର୍ଜି, ବାତ, ଆପ, ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର—ଏହିମାନେ ସେମାନଙ୍କର ନାମ।

ସର୍ପଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସା ହ୍ଯେତେ ଯାତୁଧାନାତ୍ମଜା ଦଶ। ସୂର୍ଯସ୍ଯାନୁଚରା ହ୍ଯେତେ ସହ ତେନ ଭ୍ରମନ୍ତି ଚ ॥ ୮.

ଏବଂ ସର୍ପ; ଏହି ଦଶଜଣ ହେଉଛନ୍ତି ଯାତୁଧାନ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ପୁଅ। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସହଚର ଏବଂ ସେଉଁଥିରେ ଘୁରୁଥିଲେ।

ହେତିପୁତ୍ରସ୍ତଥା ଲଙ୍କୁର୍ଲଙ୍କୋର୍ଦ୍ଵାଵେଵ ଚାତ୍ମଜୌ। ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚ ସୁମାଲୀ ଚ ପ୍ରହେତିତନଯାନ୍ ଶ୍ରୃଣୁ। ପ୍ରହେତିତନଯଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁଲୋମା ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ ୮.

ହେତିଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଲଙ୍କୁ, ଲଙ୍କୁଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରହେତିଙ୍କ ପୁଅ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ଓ ସୁମାଳି। ଏବେ ପ୍ରହେତିଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁଲୋମା ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଵଧପୁତ୍ରୋ ନିକୁମ୍ଭଶ୍ଚ କ୍ରୂରୋ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ। ଵାତପୁତ୍ରୋ ଵିରାଗସ୍ତୁ ଆପପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଜମ୍ବୁକଃ ॥ ୮.

ବଧଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ନିକୁମ୍ଭ, ଯିଏ ଏକ କ୍ରୂର ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ; ବାତଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ବିରାଗ, ଏବଂ ଆପଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଜମ୍ବୁକ।

ଵ୍ଯାଘ୍ରପୁତ୍ରୋ ନିରାନନ୍ଦୋ ଜନ୍ତୂନାଂ ଵିଘ୍ନକାରକଃ। ଇତ୍ଯେତେ ଵୈ ପରିକ୍ରାନ୍ତାଃ କ୍ରୂରାଃ ସର୍ଵେ ତୁ ରାକ୍ଷସାଃ ॥ ୮.

ବାଘର ପୁଅ ନିରାନନ୍ଦ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ; ଏହି ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ରୁର ରାକ୍ଷସ।

କୀର୍ତିତା ଯାତୁଧାନାସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଧାନାନ୍ ନିବୋଧତ। ଯଜ୍ଞଃ ପିତା ଧୁନିଃ କ୍ଷେମୋ ବ୍ରହ୍ମା ପାପୋଽଥ ଯଜ୍ଞହା ॥ ୮.

ଯାତୁଧାନମାନେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ; ଏବେ ବ୍ରହ୍ମଧାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କର ବାପା, ଧୁନି ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଅପବିତ୍ର, ଯଜ୍ଞହା ହେଉଛି ଯଜ୍ଞକୁ ନାଷ୍ଟ କରୁଥିବା।

ସ୍ଵାକୋଟକଃ କଲିଃ ସର୍ପୋ ବ୍ରହ୍ମଧାନାତ୍ମଜା ଦଶ। ସ୍ଵସାରୋ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ୍ଯସ୍ତେଷାଞ୍ଚେମାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ ॥ ୮.

ସ୍ୱାକୋଟକ, କଳି, ସର୍ପ ଓ ବ୍ରହ୍ମଧାନଙ୍କ ଦଶ ପୁଅ; ତାଙ୍କର ଭଉଣୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସୀ। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର।

ରକ୍ତକର୍ଣା ମହାଜିହ୍ଵାଽକ୍ଷଯା ଚୈଵୋପହାରିଣୀ। ଏତାସାମନ୍ଵଯେ ଜାତାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ ॥ ୮.

ରକ୍ତକର୍ଣ୍ଣା, ମହାଜିହ୍ୱା, ଅକ୍ଷୟା ଓ ଉପହାରିଣୀ—ଏମାନେ ଯେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହେଇ ଜନ୍ମିଲେ।

ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକତରୁଷ୍ଵେତେ ପ୍ରାଯଶସ୍ତୁ କୃତାଲଯାଃ। ଇତ୍ଯେତେ ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରାନ୍ତା ଯକ୍ଷସ୍ଯାପି ନିବୋଧତ ॥ ୮.

ଏମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଳେଷ୍ମାତକ ଗଛରେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ରାକ୍ଷସମାନେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ। ଏବେ ଯକ୍ଷ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଚକମେଽପ୍ସରସଂ ଯକ୍ଷ ପଞ୍ଚସ୍ଥୂଲାଂ କ୍ରତୁସ୍ଥଲୀମ୍। ତାଂ ଲିପ୍ସୁଶ୍ଚିନ୍ତମାନଶ୍ଚ ନନ୍ଦନଂ ସ ଚଚାର ହ ॥ ୮.

ଏକ ଯକ୍ଷ କ୍ରତୁସ୍ଥଳୀ ନାମକ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ, ସେ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ଆଶାରେ ଓ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘୁରୁଥିଲେ।

ଵୈଭ୍ରାଜଂ ସୁରଭିଞ୍ଚୈଵ ତଥା ଚୈତ୍ରରଥଞ୍ଚ ଯତ୍। ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ନନ୍ଦନେ ତସ୍ମିନ୍ନପ୍ସରୋଭିଃ ସହାସତୀମ୍ ॥ ୮.

ସେଠାରେ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ, ସେ ବୈଭ୍ରାଜ, ସୁରଭି ଓ ଚୈତ୍ରରଥଙ୍କୁ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।

ନୋପାଯଂ ଵିନ୍ଦତେ ତତ୍ର ତସ୍ଯା ଲାଭାଯ ଚିନ୍ତଯନ୍। ଦୂଷିତଃ ସ୍ଵେନ ରୂପେଣ କର୍ମ୍ମଣା ତେନ ଦୂଷିତଃ ॥ ୮.

ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ନିଜ ରୂପ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହେଲେ।

ମମୋଦ୍ଵିଜନ୍ତେ ଭୂତାନି ଭଯାଵୃତ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ। ତତ୍କଥଂ ନାମ ଚାର୍ଵଙ୍ଗୀଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାମହମଙ୍ଗନାମ୍ ॥ ୮.

ମୋ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଜୀବ ଭୟରେ ଦୂରେଇଯାନ୍ତି; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣକୁ କିପରି ମୁଁ ପାଇପାରିବି?

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋପାଯଂ ତତଃ ସୋଽଥ ଶୀଘ୍ରକାରୀ ଵ୍ଯଵର୍ତ୍ତତ। କୃତ୍ଵା ରୂପଂ ବହୁମତଂ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ଯ ତୁ ଗୁହ୍ଯକଃ। ତତଃ ସୋଽପ୍ସରସାଂ ମଧ୍ଯେ ତାଂ ଜଗ୍ରାହ କ୍ରତୁସ୍ଥଲୀମ୍ ॥ ୮.

ତାପରେ ଉପାୟ ଦେଖି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଏଭଳି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କ୍ରତୁସ୍ଥଳୀଙ୍କୁ ଧରିଲେ।

ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ସୁରୁଚିଂ ତଂ ସା ଭାଵେନୈଵାଭ୍ଯଵର୍ତ୍ତତ। ସଂଵୃତଃ ସ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦୃଶ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ ॥ ୮.

ସେ ତାଙ୍କୁ ସୁରୁଚି ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ମନରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ।

ସ ତତ୍ର ସିଦ୍ଧକରଣଃ ସଦ୍ଯୋ ଜାତଃ ସୁତୋଽସ୍ଯ ଵୈ । ପରିଣାହୋଚ୍ଛ୍ରଯୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ସଦ୍ଯୋ ଵୃତ୍ତୋ ଜ୍ଵଲନ୍ ଶ୍ରିଯା ॥ ୮.

ସେଠାରେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲା, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୋଭାରେ ଅତିଶୟ।

ରାଜାହମିତି ନାଭିର୍ହି ପିତରଂ ସୋଽଭ୍ଯଭାଷତ। ତଵାତ୍ର ଜାତେ ନ ଭୀତିଃ ପିତା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ ॥ ୮.

ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ରାଜା।' ବାପା କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଛ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।'

ମାତ୍ରାନୁରୂପୋ ରୂପେଣ ପିତୁର୍ଵୀର୍ଯେଣ ଜାଯତେ। ଜାତେ ସ ତସ୍ମିନ୍ ହର୍ଷେଣ ସ୍ଵରୂପଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୮.

ମାଆଙ୍କ ରୂପ ଓ ବାପାଙ୍କ ଶକ୍ତି ନେଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥାଏ; ପୁଅ ଜନ୍ମିବା ସମୟରେ ବାପା ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ରୂପକୁ ପୁନି ପାଇଲେ।

ସ୍ଵଭାଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତେ ବୃହନ୍ତୋ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସାଃ । ମ୍ରିଯମାଣାଃ ପ୍ରସୁପ୍ତାଶ୍ଚ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଭୀତାଃ ପ୍ରହର୍ଷିତାଃ ॥ ୮.

ବଡ଼ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁ, ଶୟନ, କ୍ରୋଧ, ଭୟ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ତତୋଽବ୍ରଵୀଦପ୍ସରସଃ ସ୍ମଯମାନଃ ସ ଗୁହ୍ଯକଃ। ଗୃହଂ ମେ ଗଚ୍ଛ ସୁଶ୍ରୋଣି ସପୁତ୍ରା ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ ୮.

ତାପରେ ସେ ଗୁହ୍ୟକ ହସି କହିଲେ, 'ମୋ ଘରକୁ ଆସ, ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ପୁଅ ସହିତ, ହେ ରୂପବତୀ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସହସା ତଞ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଂ ରୂପମାସ୍ଥିତମ୍। ଵିଭ୍ରାନ୍ତାଃ ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ ଭୀତାଃ କ୍ରୋଧମାନାଽପ୍ସରୋଗଣାଃ ॥ ୮.

ଏଭଳି କହି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖି, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।

ଗଚ୍ଛନ୍ତୀରନ୍ଵଗଚ୍ଛଦ୍ଯା ପୁତ୍ରସ୍ତାଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ ଗିରା। ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ମଧ୍ଯେତାଂ ନୀତ୍ଵା ସ ନ୍ଯଵର୍ତ୍ତତ ॥ ୮.

ତାଙ୍କୁ ଯିବାଦେଖି, ପୁଅ ମାଆଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇ ଶବ୍ଦ କହିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଇ, ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ।